FAO-Türkiyə əməkdaşlıq Proqramı çərçivəsində “Milli qida təhlükəsizliyi sistemlərinin təkmilləşdirilməsi və regional əməkdaşlıq” layihəsi haqqında məlumat


Layihənin simvolu: GCP/RER/062/TUR

İştirakçı ölkələr:

- Azərbaycan Respublikası

- Türkiyə Respublikası

- Qırğızıstan Respublikası

- Moldova Respublikası

- Tacikistan Respublikası

Hökumət (lər) / digər tərəfdaşlar:

- Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi

- Türkiyə Respublikası Kənd Təsərrüfatı və Meşə Nazirliyi

- Qırğızıstan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı, Qida Sənayesi və Meliorasiya Nazirliyi

- Moldova Respublikasının Milli Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi

- Tacikistan Respublikası Hökuməti yanında Qida Təhlükəsizliyi Komitəsi

Layihənin başlanma tarixi: 1 sentyabr 2020-ci il

Layihənin bitmə tarixi: 31 avqust 2023-cü il

Layihənin ümumi büdcəsi: 650.000 ABŞ dolları

Bu layihə bölgədəki beş ölkədə - Azərbaycan, Qırğızıstan, Moldova, Tacikistan və Türkiyə Respublikalarında qida təhlükəsizliyinə nəzarət sistemlərinin gücləndirilməsinə, regional əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsinə yönələcəkdir.

Ölkələrin qida təhlükəsizliyinə nəzarət sistemlərinin inkişafın müxtəlif mərhələlərində olduqlarını nəzərə alaraq, layihə konkret ölkənin ehtiyaclarına və regional perspektivin bir sıra ümumi problemlərinə yönəldiləcəkdir. Bununla yanaşı, potensial inkişaf mənbələrindən səmərəli istifadəyə və bölgədəki yanaşmaların uyğunlaşdırılmasına imkan verən digər başa çatmış və davam edən qida təhlükəsizliyi layihələri ilə sinerji, rabitə və məlumat ötürülməsi asanlaşdırılacaqdır.

Layihə üzrə nəticələrə nail olmaq üçün, təcrübənin gələcəkdə onu qəbul edəcək ölkələrə yayılması məqsədilə Türkiyə təcrübəsi əsasında layihə ölkələri arasında bilik və təcrübə mübadiləsinə yardım göstəriləcək. Layihənin əsas nəticəsi qida məhsullarının təhlükəsizliyinə nəzarətin rəsmi mexanizmlərinin möhkəmləndirilməsi və təcrübəni qəbul edən ölkələrin risklər barədə məlumatlandırılmasıdır ki, bu da qida məhsullarının təhlükəsizliyi sahəsində prioritet risklərin aradan qaldırılması məqsədilə dövlət və özəl sektorlar üçün əlverişli şərait yaradacaq. Layihə regional səviyyəli fəaliyyətlərin davam etdiriləcəyi regional potensial inkişaf tədbirlərindən ibarət olacaqdır.

Layihədən ümumi gözlənilən nəticələr aşağıdakılardır:                        

1. Risk təhlili çərçivəsinə uyğun olaraq rəsmi qida təhlükəsizliyi nəzarəti üçün institusional tədbirlərin və iş proseslərinin gücləndirilməsi;

2. Qida təhlükəsizliyi riski ilə əlaqəli bilik və praktiki bacarıqlar, eləcə də qida təhlükəsizliyində fövqəladə hallara cavab vermə qabiliyyəti inkişaf etdirilmişdir;

3. Milli qida təhlükəsizliyi orqanlarının riskə əsaslanan yoxlamalar aparmaq və qida biznesi sahəsində fəaliyyət göstərən subyektlərin qida təhlükəsizliyi idarəetməsində potensialının inkişafına dəstək vermək gücünü gücləndirmək;

4. Qida təhlükəsizliyi risklərini azaltmaq üçün qida təhlükəsizliyi idarəetmə təcrübələrinə dair seçilmiş dəyər zəncirləri üzrə qida biznesi sahəsində fəaliyyət göstərən subyektlərin və dövlət orqanlarının potensialının artırılması.

- Layihədən Azərbaycan Respublikası üçün gözlənilən nəticələr (hədəflər) aşağıdakılardır:

- Qida keyfiyyəti / təhlükəsizliyi və gigiyena mövzusunda ictimaiyyətin məlumatlandırılması təmin olunmuşdur;

- Sanitariya və fitosanitariya standartlarını tətbiq etmək üçün potensial artırılmışdır;

- Dövlət müfəttişləri üçün qida nəzarətinin idarəedilməsi üzrə təlimlər keçirilmişdir;

- Milli qida təhlükəsizliyi qurumları daxilində laborator müayinə avadanlıqları və insan resursları potensialının inkişaf etdirilməsi gücləndirilmişdir.

Layihə üzrə yuxarıda göstərilən nəticələrə nail olmaq üçün aşağıda nəzərdə tutulan tədbirlər (seminar və təlimlər) həyata keçiriləcəkdir:

- 5 günlük milli başlanğıc seminarı - iş planları, gözlənilən nəticələr, mövcud mənbələr və materiallar nəzərə alınmaqla mövcud iş və iş şəraiti ilə sinerji;

- 3 konsaltinq seminarı (5 günlük, 4 günlük və 2 günlük) - Azərbaycanda qida təhlükəsizliyinə nəzarət sisteminin qiymətləndirilməsi (boşluqların və imkanların müəyyənləşdirilməsi, nəticələrin təsdiqlənməsi);

- 3 milli risk analizi seminarı (hər biri 3 günlük) - məlumat istifadəsi daxil olmaqla, qida təhlükəsizliyi risk analizinə dair praktiki yanaşmalar;

- 1 milli seminar (3 günlük) - risk rabitəsi və izlənilmə və məhsulun geri çağrılması da daxil olmaqla, təcili müdaxilə planının hazırlanması və həyata keçirilməsi;

- 2 milli seminar (3 günlük və 2 günlük) - risk rabitəsinin həyata keçirilməsi və təlimat materiallarının hazırlanması;

- 2 milli seminar (hər biri 4 günlük) - risk əsaslı yoxlamalar üzrə müfəttiş və qida biznesi sahəsində fəaliyyət göstərən subyektlərin əməkdaşlığı;

- 2 milli seminar (hər biri 3 günlük) - ilkin istehsalda qida təhlükəsizliyi ilə əlaqəli təcrübələri (məsələn, aqrokimyəvi maddələrin istifadəsi və mikotoksin nəzarəti) yaxşılaşdırmaq üçün seçilmiş bir sektorda (seçilmiş pilot ərazilərdə) təlimçilərin iş yerində təhsili;

- Regional seminar (hər biri 3 günlük) - risk təhlili yanaşmasından (qanunvericilik, idarəetmə, yoxlama, monitorinq və təhsil) istifadə edərək, milli qida nəzarət sistemlərinin gücləndirilməsi, qida təhlükəsizliyi və istehlakçıların müdafiəsinin təmin edilməsi, qida savadlılığı, dövlət və özəl sektorun rolları və vəzifələri;

- Regional seminar (3 günlük) - qida təhlükəsizliyi riski rabitəsi və təcili yardım planları;

- Regional seminar (3 günlük) - qida təhlükəsizliyi sahəsində qida təhlükəsizliyi riskləri və fövqəladə halların əlaqələndirilməsinə dair təcrübə mübadiləsi, riskə əsaslanan qida yoxlaması və yoxlama xidmətlərinin məsuliyyəti;

- Son Regional seminar (2 günlük) - layihənin bağlanışı, ölkələr tərəfindən layihə nəticələrinin bölüşdürülməsi və qida yoxlanışı üzrə iş bələdçisi daxil olmaqla regional nailiyyətlər.