Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) ilə Türkiyə Respublikasının Kənd Təsərrüfatı və Meşəçilik Nazirliyinin nümayəndələri arasında onlayn formatda görüş keçirilib.  Görüşdə iki ölkə arasında müxtəlif istiqamətlərdə, xüsusilə qida təhlükəsizliyi sahəsində əməkdaşlığın inkişafından məmnunluq ifadə edilib, bu əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsinin əhəmiyyəti vurğulanıb.  Azərbaycanda heyvan xəstəliklərindən azad zonaların yaradılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər barədə ətraflı məlumat təqdim olunub. Bu sahədə Türkiyənin təcrübəsinin öyrənilməsi imkanları müzakirə edilib. Gələcəkdə azad zonalardan Türkiyəyə heyvandarlıq məhsullarının ixracının genişləndirilməsinin xüsusi prioritet kimi müəyyən edildiyi vurğulanıb. Zərərvericilərdən azad zonaların yaradılması, fitosanitar nəzarətin gücləndirilməsi və kənd təsərrüfatı bitkilərinin qorunması məqsədilə müasir yanaşmaların tətbiqi məsələləri nəzərdən keçirilib.  Qeyd olunub ki, risk əsaslı zərərvericilərin monitorinqi, onların xəritələşdirilməsi və mərkəzləşdirilmiş bitki sağlamlığı məlumat sistemlərinin qurulması sahəsində Türkiyənin qabaqcıl təcrübəsi öyrəniləcək və yerli şəraitə uyğunlaşdırılması üçün birgə elmi-tədqiqat layihələri həyata keçiriləcək. Bundan əlavə, pestisidlərin, aqrokimyəvi maddələrin və bioloji preparatların qeydiyyatı prosedurlarının təkmilləşdirilməsi, istehsal və emal müəssisələrinin texniki qiymətləndirilməsi və digər məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.  Görüş çərçivəsində həmçinin Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutu ilə Türkiyənin Pendik Baytarlıq Nəzarəti İnstitutu arasında əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub.

Son illərdə idman qidaları və bioloji aktiv qida məhsullarına maraq xeyli artıb. Bunun əsas səbəbi insanların sağlam həyat tərzinə daha çox önəm verməsi, idmana marağın yüksəlməsi və sosial mediada bu mövzuda məlumatların geniş yayılmasıdır. AQTİ-nin eksperti, "Qarabağ" FK-nın diyetoloqu İlqar Şamilov bildirir ki, bu məhsullar düzgün istifadə edilmədikdə sağlamlıq üçün risk yarada bilər.  "Ən çox rast gəlinən səhvlərdən biri onların hər kəs üçün uyğun və tam zərərsiz hesab olunmasıdır. Halbuki, hər bir insanın yaşı, sağlamlıq vəziyyəti və qəbul etdiyi dərmanlar fərqli olduğuna görə bu məhsullar fərdi yanaşma tələb edir. İstehlakçılara tövsiyə olunur ki, məhsul alarkən onun rəsmi qeydiyyatda olub-olmamasına, tərkibinə, istifadə qaydasına və son istifadə tarixinə diqqət etsinlər. Qeyri-rəsmi satış yerlərindən alınan məhsullar isə riskli ola bilər. Eyni zamanda, “təbii” və ya “zərərsiz” kimi ifadələr hər zaman təhlükəsiz demək deyil". Diyetoloq çağrış edərək qeyd edib ki, bu cür əlavələri istifadə etməzdən əvvəl həkim və ya mütəxəssis məsləhəti almaq vacibdir.  Ətraflı:

“Arıların sağlamlıq vəziyyətinin qorunması məqsədilə mütəmadi olaraq profilaktik tədbirlər həyata keçirilir. Bitkilərin çiçəkləmə dövründə arı ailələrinin köçürülməsi zamanı karantin qaydalarına ciddi riayət olunmalı, arıxanalar arasında təxminən 5 km məsafə saxlanılmalı və yeni ərazilərə köçürülmə zamanı müəyyən müddət izolyasiya təmin edilməlidir. Həmçinin ana arı yetişdiriciliyi tam təcrid olunmuş ərazilərdə aparılmalı və bu ərazilərdə 3 km radiusda digər ana arı təsərrüfatı olmamalıdır.” Bu fikirləri Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin şöbə müdiri, respublikanın baş dövlət baytarlıq müfəttişi Qalib Əbdüləliyev deyib. Şöbə müdiri vurğulayıb ki, arıların yetişdirilməsi digər heyvan növləri ilə müqayisədə daha spesifik sahədir. Arıların iqlim dəyişikliyinə yüksək həssaslığı və populyasiyanın qısa müddətdə bərpa olunması bu sahədə daha məsuliyyətli yanaşmanı zəruri edir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan ərazisində tarixən “Boz Qafqaz” və “Sarı Qafqaz” arı cinsləri mövcud olub. Son illərdə isə digər arı cinsləri də ölkəyə gətirilərək yetişdirilib və rayonlaşdırılıb. Hazırda ölkədə ümumilikdə altı arı cinsi arıçılıqda istifadə olunur. Şöbə müdiri vurğulayıb ki, iqlim şəraitindən asılı olaraq arıların saxlanılması, qidalandırılması və müalicəsi düzgün təşkil olunmalı, qida təhlükəsizliyi tələblərinə ciddi şəkildə əməl edilməlidir. Eyni zamanda, arıçılıq məhsullarının təhlükəsizliyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır və istehlaka təqdim edilən məhsullarda, xüsusilə balda antibiotiklər, pestisidlər və digər baytarlıq preparatlarının miqdarı normativlərə uyğun olmalıdır. Q. Əbdüləliyev əlavə edib ki, hazırda arıçılıq məhsullarının, xüsusilə balın Avropa Birliyi ölkələrinə ixracı istiqamətində işlər aparılır. Bu məqsədlə beynəlxalq tələblərə uyğun monitorinq planları həyata keçirilir, ölkənin müxtəlif bölgələrində arıxanalara baxış keçirilir, nümunələr götürülərək laborator analizlər aparılır.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları Astara şəhəri, İ.Kaverin küçəsində fəaliyyət göstərən, Həsənov Nurid Həsən oğluna məxsus “Olimp” marketdə yoxlama keçirib. Baxış zamanı normativ hüquqi aktların tələblərinin pozulduğu məlum olub. Marketdə məhsulların saxlama şəraitinə və temperatur rejiminə riayət olunmadığı, mal qonşuluğu prinsipinin pozulduğu, yararlılıq müddəti ötmüş məhsulların satıldığı və digər nöqsanlar müəyyən edilib. Həmçinin qida obyektində “Organic Brand”, “Naturel”, “Bakineç”, ”Wheat Water” əmtəə nişanlı alkoqollu içkilərin etiket məlumatlarının saxtalaşdırıldığı və qeydiyyatdan keçməmiş qida obyektində istehsal olunduğu aşkarlanıb. Faktla bağlı inzibati protokol tərtib edilib, nümunələr götürülərək laborator müayinələrə cəlb olunub. Araşdırmalar davam etdirilir.

IDEA İctimai Birliyinin təşəbbüsü ilə Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi, Daxili İşlər Nazirliyi, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin nümayəndələrinin iştirakı ilə Bakı şəhərində yerləşən uşaq bərbərxanası və əyləncə mərkəzi kimi fəaliyyət göstərən xidmət obyektində təcili araşdırma tədbirləri həyata keçirilib. IDEA İctimai Birliyinə daxil olan vətəndaş müraciəti əsasında həyata keçirilən birgə yoxlama nəticəsində “Poniland” adı altında xidmət göstərən obyektin ərazisində qanunsuz olaraq surikat, yenot, tovuzquşu, tirəndaz, poni, tısbağa, dəniz donuzcuğu, dovşan, keçi və göyərçin heyvan növlərinin saxlanıldığı məlum olub.  Bildiririk ki, vəhşi heyvanların, xüsusilə də təbii mühafizə olunan heyvan növlərinin müvafiq qanunvericiliyin tələbləri nəzərə alınmadan qapalı şəraitdə saxlanılmasına yol verilmir. Eyni zamanda, ev heyvanlarının bu tip ictimai təyinatlı obyektlərdə saxlanılması sanitariya-gigiyena normalarının pozulması olmaqla yanaşı, insan sağlamlığı üçün də xüsusi risk yaradır. Bakı Zooloji Parkının baytar mütəxəssisləri tərəfindən bütün heyvanlar ərazidən götürülüb, klinik şəraitdə müayinədən keçdikdən sonra daha sağlam və təhlükəsiz həyat yaşamaq üçün Bakı Zooloji Parkına yerləşdirilib. Qeyd edək ki, heyvanlara qarşı qayğıkeş və məsuliyyətli münasibət göstərilməli, vəhşi heyvanların qanunsuz olaraq saxlanması hallarına yol verilməməlidir. Bu kimi hallarla bağlı məlumatın verilməsi üçün IDEA İctimai Birliyinin “Təbiətə Təcili Yardım” proqramı çərçivəsində “1113” qaynar xətti fəaliyyət göstərir.

Qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı mübarizə tədbirləri çərçivəsində, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Quba-Xaçmaz regional bölməsinin əməkdaşları tərəfindən Quba rayonunun Qımılqışlaq və Xaçmaz rayonunun Xanoba kəndlərində monitorinqlər aparılıb. Baxış zamanı zərərvericinin qışlama yerləri yoxlanılıb, aşkar edilən  zərəvericilər mexaniki üsulla məhv edilib. Bununla yanaşı, kənd sakinləri ilə maarifləndirici görüşlər keçirilib. Bildirilib ki, temperaturun tədricən yüksəlməsi ilə əlaqədar zərərverici qışlama yerlərini tərk etməyə başlayır və bu mərhələdə son monitorinq tədbirlərinin aparılması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda, yaz və yay aylarında zərərvericinin yayılma arealının genişlənməsinin qarşısının alınması istiqamətində görüləcək tədbirlər barədə ətraflı məlumat verilib.       Sakinlərə mövzu ilə bağlı buklet və kitabçalar paylanıb.

Son illər idman qidaları və bioloji aktiv qida məhsullarına (BAQM) olan marağın əhəmiyyətli dərəcədə artması bu sahədə fəaliyyət göstərən sahibkarların məsuliyyətini daha da artırır. Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi sahibkarlara müraciət edərək bildirir ki, bu məhsulların istehsalı, idxalı və satışı mövcud qanunvericiliyin tələblərinə uyğun şəkildə həyata keçirilməlidir. Xüsusilə sosial şəbəkələr üzərindən qeydiyyatsız və qanunsuz formada bu məhsulların satışı ilə məşğul olan sahibkarlıq subyektləri öz fəaliyyətlərini qanunvericiliyin tələblərinə uyğunlaşdırmalıdırlar: -    Azərbaycan Respublikasının gömrük ərazisinə idxal edilən və qida təhlükəsizliyi tələblərinə cavab verən idman qidaları və BAQM-lar mütləq Agentlik tərəfindən verilmiş idxal sağlamlıq aktına malik olmalıdır; -    BAQM-ların emalı və dövriyyəsinə yalnız Agentlik tərəfindən dövlət qeydiyyatına alındıqdan sonra icazə verilir; -    Qeydiyyata alınmayan məhsulların istehsalı, emalı və dövriyyəsi qanunla qadağandır. Qeyd edək ki, sahibkarlar satışa çıxardıqları məhsulları mənşəyi, tərkibi və təhlükəsizliyi ilə bağlı bütün zəruri sənədlərlə təmin etməli, etiketlənmə qaydalarına ciddi riayət etməli və istehlakçıların yanlış məlumatlandırılmasının qarşısını almalıdırlar. Agentlik tərəfindən bu sahədə nəzarət tədbirləri davam etdirilir. Qanunvericiliyin tələblərinin pozulması halları aşkar edildiyi təqdirdə müvafiq tədbirlər görüləcəkdir.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları Lənkəran rayonunun Şürük kəndində fəaliyyət göstərən, Rəhimova Əntiqə Qəhrəman qızına məxsus təndirxanada yoxlama keçirib. İstehsal obyektində normativ hüquqi aktların tələblərinin pozulduğu müəyyən edilib. İstifadə olunan suyun filtrdən keçirilmədiyi, temperaturun monitorinqi və qeydiyyatının aparılmadığı, avadanlıq və ləvazimatların gigiyenik səthə malik olmadığı və korroziyaya uğradığı, havalandırma sisteminin quraşdırılmadığı və digər nöqsanlar aşkarlanıb. Faktla bağlı inzibati protokol tərtib edilib, obyektdə istehsal sahəsinin fəaliyyəti nöqsanlar aradan qaldırılanadək məhdudlaşdırılıb.

Milli Məclisin deputatı Müşfiq Cəfərov Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən həyata keçirilən “Erkən kəsimə son” maarifləndirici kampaniyasına qoşulub. Millət vəkilinin sözlərinə görə, əvvəllər körpə quzulara münasibət başqa idi və onların kəsilməsi  günah hesab olunurdu.  “Mən də Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin həyata keçirdiyi kampaniyaya qoşuluram və dəstəkləyirəm. Sonuncu statistik rəqəmlərə baxdıqda, hesab edirəm ki, burada, ictimaiyyətin də fəallığına çox böyük ehtiyac var. İctimaiyyət bunu birmənalı dəstəkləməlidir”  – deyə, deputat bildirib. Millət vəkili vətandaşlara çağrış edərək bildirib ki, sağlamlığımızı qorumaq və ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olması naminə bu kampaniyada aktiv iştirak etmək çox vacibdir. Videomüraciətlə linkdən tanış ola bilərsiniz:

6–8 aprel tarixlərində Ankara şəhərində Türkiyə Respublikasının Ticarət Nazirliyi və Halal Akkreditasiya Qurumu (HAK) tərəfindən təşkil olunan “I Beynəlxalq Halal Akkreditasiya Konfransı” keçirilib. Beynəlxalq tədbirdə Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunu (AQTİ) İdarə Heyəti sədrinin müşaviri Hüseyn Məmmədov təmsil edib. Konfrans çərçivəsində halal akkreditasiya sistemlərinin inkişafı, uyğunluğun qiymətləndirilməsi mexanizmləri, beynəlxalq standartların tətbiqi, eləcə də bu sahədə qarşılıqlı tanınma və əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub. Üç gün davam edən konfransın proqramına uyğun olaraq müxtəlif ölkələrin akkreditasiya qurumlarının nümayəndələri, beynəlxalq təşkilatların ekspertləri və sahə üzrə mütəxəssislər tərəfindən təqdimatlar keçirilib, panel müzakirələri təşkil olunub. Tədbir çərçivəsində halal akkreditasiya sahəsində mövcud çağırışlar, texniki yanaşmalar və gələcək inkişaf istiqamətləri üzrə fikir mübadiləsi aparılıb. AQTİ nümayəndəsi konfrans müddətində beynəlxalq tərəfdaşlarla görüşlər keçirib, Azərbaycan təcrübəsi və ölkəmizdə halal uyğunluğun qiymətləndirilməsi sahəsində görülən işlər barədə məlumat verib. Eyni zamanda, gələcək əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub və yeni əlaqələrin qurulması istiqamətində addımlar atılıb. Qeyd edək ki, Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutu 2024-cü ilin oktyabr ayında Halal Akkreditasiya Qurumu (HAK) tərəfindən akkreditasiya olunub. Bu akkreditasiya ölkəmizdə halal uyğunluğun qiymətləndirilməsi sisteminin beynəlxalq tələblərə uyğunluğunu təsdiqləməklə yanaşı, yerli məhsulların ixrac potensialının artırılmasına və qlobal bazarlara çıxış imkanlarının genişlənməsinə töhfə verir. AQTİ-nin bu kimi beynəlxalq platformalarda fəal iştirakı qurumun institusional potensialının gücləndirilməsi, qabaqcıl təcrübələrin ölkəmizə tətbiqi və halal infrastrukturunun inkişafı istiqamətində həyata keçirilən fəaliyyətlərin davamlılığını təmin edir.