Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) yanında İctimai Şuranın sədri, UNEC-in dosenti Mehriban Məhərrəmova “Erkən kəsimə son” kampaniyasını dəstəkləyir.  Mehriban Məhərrəmova xüsusilə dişi quzuların erkən kəsiminə diqqət çəkərək bildirib ki, son illərdə görülən tədbirlərə baxmayaraq, heyvandarlıq sektorunda müəyyən geriləmələr mövcuddur. Bu geriləmələrin əsas səbəblərindən biri heyvanların inkişaf mərhələsi tamamlanmadan kəsimə yönləndirilməsidir ki, bu da həm məhsuldarlığa, həm də sektorun uzunmüddətli dayanıqlılığına mənfi təsir göstərir. AQTA yanında İctimai Şuranın sədri erkən kəsimin bioloji aspektlərlə yanaşı, iqtisadi baxımdan da səmərəsiz olduğunu diqqətə çatdırıb. Onun sözlərinə görə, dişi heyvanların dövriyyədən çıxarılması, sürünün təbii artımını zəiflədir və genetik potensialın itirilməsinə gətirib çıxarır. Bu isə gələcəkdə məhsuldarlığın aşağı düşməsi ilə nəticələnə bilər.  Mehriban Məhərrəmova bildirib ki, mütəmadi maarifləndirmə tədbirləri nəticəsində bu tendensiyanın qarşısını almaq mümkündür:  “Nəticə olaraq, erkən kəsim yalnız bu günün deyil, gələcəyin də itirilməsidir. Bu, hələ bar verməmiş ağacın kəsilməsinə bənzər bir yanaşmadır. Ona görə də bu praktikanın qarşısının alınması aqrar siyasətin prioritet istiqamətlərindən biri olmalıdır” – deyə, M. Məhərrəmova vurğulayıb.

Fiziki şəxs Qənbərov Səfail Zəki oğlunun İrandan idxal etdiyi ümumi çəkisi 12028 kq “Emulsifiable Oil Aria 80% L” əmtəə nişanlı pestisid məhsulundan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin müfəttişləri tərəfindən nümunələr götürülərək laborator müayinələrə cəlb olunub. Sınaq nəticəsində təsiredici maddənin (mineral yağ) miqdarı normadan aşağı müəyyən edilib. Uyğunsuzluqla əlaqədar, məhsul partiyasının geri qaytarılması və ya məhv edilməsi barədə qərar qəbul edilib. Məhsullar mənşə ölkəsinə geri qaytarılıb.

“Erkən kəsimə son!” layihəsinə ictimai dəstək artır. Azərbaycan Milli Kulinariya Assosiasiyasının prezidenti Tahir Əmiraslanov Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin quzuların erkən kəsilməsinin qarşısının alınması ilə bağlı çağırışına qoşularaq təşəbbüsə dəstəyini ifadə edib. O, bütün həmkarlarını təşəbbüsə dəstək göstərməyə dəvət edib: “Azərbaycanda qədim dövrlərdən formalaşmış ənənələr və dini dəyərlər bu məsələyə xüsusi yanaşmanı tələb edir. İslam qaydalarına əsasən, xüsusilə Qurban bayramı zamanı bir yaşını tamamlamamış heyvanların kəsilməsi məqsədəuyğun hesab edilmir.” T. Əmiraslanovun sözlərinə görə, tarixi mənbələrə, o cümlədən qədim mətbəx ənənələrinə nəzər saldıqda kəsim məqsədilə əsasən yetkin heyvanların – qoyunların, bir yaşını tamamlamış toğluların istifadə edildiyi qeyd olunur. Bu isə quzuların kəsilməsinin ənənəvi yanaşma olmadığını göstərir. Kulinariya baxımından da quzu ətinin xüsusiyyətləri tam formalaşmadığı üçün yeməklərdə istənilən nəticəni vermir. O qeyd edib ki, həm tibbi, həm kulinariya, həm dini, həm də iqtisadi baxımdan quzuların erkən kəsilməsi məqsədəuyğun deyil. Daha ətraflı:

Daxil olan vətəndaş müraciəti əsasında Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları Abşeron rayonu, Masazır qəsəbəsi, İstiqlaliyyət küçəsi 30 ünvanında fəaliyyət göstərən, fiziki şəxs Rəcəbov Nadir Heydər oğluna məxsus “Şok” marketdə yoxlama keçirib. Baxış zamanı marketdə yerləşən tort istehsalı sahəsində texniki normativ hüquqi aktların tələblərinin pozulduğu müəyyən edilib. Nöqsanlarla bağlı inzibati qərar qəbul edilərək cərimə tətbiq olunub, tort istehsalı sahəsinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb.

Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) əməkdaşları tərəfindən Tovuz şəhəri, M. Musayev küçəsində fəaliyyət göstərən “Nəsimi” firmasına məxsus ərzaq bazarında planlı yoxlama keçirilib. Yoxlama zamanı müəssisədə qida təhlükəsizliyi sahəsində texniki normativ hüquqi aktların tələblərinin pozulması faktları aşkar edilib. Belə ki, bazarda ət və süd məhsullarının satışı sahəsində döşəmə və divar səthlərinin hamar və təmirli olmadığı, müntəzəm təmizlik və dezinfeksiya işlərinin aparılmadığı müəyyən olunub. Eyni zamanda, ət və süd məhsullarının saxlanma temperaturuna riayət edilmədən satışa çıxarıldığı, etiket məlumatları olmayan qida məhsullarının realizə edildiyi aşkarlanıb. Bundan əlavə, qida məhsullarının satışı zamanı çarpaz çirklənmə hallarına yol verildiyi, işçi masaların səthinin asan təmizlənən materialla üzlənmədiyi, istehsal prosesi zamanı yaranan tullantıların ağzı kip bağlanan qablara toplanıb kənarlaşdırılmadığı və digər nöqsanlar müəyyən edilib. Nöqsanlarla bağlı bazarın səlahiyyətli nümayəndəsi barəsində qanunvericiliyə uyğun olaraq inzibati protokol tərtib edilib və icrası məcburi göstərişlər verilib.

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) ilə Türkiyə Respublikasının Kənd Təsərrüfatı və Meşəçilik Nazirliyinin nümayəndələri arasında onlayn formatda görüş keçirilib.  Görüşdə iki ölkə arasında müxtəlif istiqamətlərdə, xüsusilə qida təhlükəsizliyi sahəsində əməkdaşlığın inkişafından məmnunluq ifadə edilib, bu əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsinin əhəmiyyəti vurğulanıb.  Azərbaycanda heyvan xəstəliklərindən azad zonaların yaradılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər barədə ətraflı məlumat təqdim olunub. Bu sahədə Türkiyənin təcrübəsinin öyrənilməsi imkanları müzakirə edilib. Gələcəkdə azad zonalardan Türkiyəyə heyvandarlıq məhsullarının ixracının genişləndirilməsinin xüsusi prioritet kimi müəyyən edildiyi vurğulanıb. Zərərvericilərdən azad zonaların yaradılması, fitosanitar nəzarətin gücləndirilməsi və kənd təsərrüfatı bitkilərinin qorunması məqsədilə müasir yanaşmaların tətbiqi məsələləri nəzərdən keçirilib.  Qeyd olunub ki, risk əsaslı zərərvericilərin monitorinqi, onların xəritələşdirilməsi və mərkəzləşdirilmiş bitki sağlamlığı məlumat sistemlərinin qurulması sahəsində Türkiyənin qabaqcıl təcrübəsi öyrəniləcək və yerli şəraitə uyğunlaşdırılması üçün birgə elmi-tədqiqat layihələri həyata keçiriləcək. Bundan əlavə, pestisidlərin, aqrokimyəvi maddələrin və bioloji preparatların qeydiyyatı prosedurlarının təkmilləşdirilməsi, istehsal və emal müəssisələrinin texniki qiymətləndirilməsi və digər məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.  Görüş çərçivəsində həmçinin Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutu ilə Türkiyənin Pendik Baytarlıq Nəzarəti İnstitutu arasında əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub.

Son illərdə idman qidaları və bioloji aktiv qida məhsullarına maraq xeyli artıb. Bunun əsas səbəbi insanların sağlam həyat tərzinə daha çox önəm verməsi, idmana marağın yüksəlməsi və sosial mediada bu mövzuda məlumatların geniş yayılmasıdır. AQTİ-nin eksperti, "Qarabağ" FK-nın diyetoloqu İlqar Şamilov bildirir ki, bu məhsullar düzgün istifadə edilmədikdə sağlamlıq üçün risk yarada bilər.  "Ən çox rast gəlinən səhvlərdən biri onların hər kəs üçün uyğun və tam zərərsiz hesab olunmasıdır. Halbuki, hər bir insanın yaşı, sağlamlıq vəziyyəti və qəbul etdiyi dərmanlar fərqli olduğuna görə bu məhsullar fərdi yanaşma tələb edir. İstehlakçılara tövsiyə olunur ki, məhsul alarkən onun rəsmi qeydiyyatda olub-olmamasına, tərkibinə, istifadə qaydasına və son istifadə tarixinə diqqət etsinlər. Qeyri-rəsmi satış yerlərindən alınan məhsullar isə riskli ola bilər. Eyni zamanda, “təbii” və ya “zərərsiz” kimi ifadələr hər zaman təhlükəsiz demək deyil". Diyetoloq çağrış edərək qeyd edib ki, bu cür əlavələri istifadə etməzdən əvvəl həkim və ya mütəxəssis məsləhəti almaq vacibdir.  Ətraflı:

“Arıların sağlamlıq vəziyyətinin qorunması məqsədilə mütəmadi olaraq profilaktik tədbirlər həyata keçirilir. Bitkilərin çiçəkləmə dövründə arı ailələrinin köçürülməsi zamanı karantin qaydalarına ciddi riayət olunmalı, arıxanalar arasında təxminən 5 km məsafə saxlanılmalı və yeni ərazilərə köçürülmə zamanı müəyyən müddət izolyasiya təmin edilməlidir. Həmçinin ana arı yetişdiriciliyi tam təcrid olunmuş ərazilərdə aparılmalı və bu ərazilərdə 3 km radiusda digər ana arı təsərrüfatı olmamalıdır.” Bu fikirləri Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin şöbə müdiri, respublikanın baş dövlət baytarlıq müfəttişi Qalib Əbdüləliyev deyib. Şöbə müdiri vurğulayıb ki, arıların yetişdirilməsi digər heyvan növləri ilə müqayisədə daha spesifik sahədir. Arıların iqlim dəyişikliyinə yüksək həssaslığı və populyasiyanın qısa müddətdə bərpa olunması bu sahədə daha məsuliyyətli yanaşmanı zəruri edir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan ərazisində tarixən “Boz Qafqaz” və “Sarı Qafqaz” arı cinsləri mövcud olub. Son illərdə isə digər arı cinsləri də ölkəyə gətirilərək yetişdirilib və rayonlaşdırılıb. Hazırda ölkədə ümumilikdə altı arı cinsi arıçılıqda istifadə olunur. Şöbə müdiri vurğulayıb ki, iqlim şəraitindən asılı olaraq arıların saxlanılması, qidalandırılması və müalicəsi düzgün təşkil olunmalı, qida təhlükəsizliyi tələblərinə ciddi şəkildə əməl edilməlidir. Eyni zamanda, arıçılıq məhsullarının təhlükəsizliyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır və istehlaka təqdim edilən məhsullarda, xüsusilə balda antibiotiklər, pestisidlər və digər baytarlıq preparatlarının miqdarı normativlərə uyğun olmalıdır. Q. Əbdüləliyev əlavə edib ki, hazırda arıçılıq məhsullarının, xüsusilə balın Avropa Birliyi ölkələrinə ixracı istiqamətində işlər aparılır. Bu məqsədlə beynəlxalq tələblərə uyğun monitorinq planları həyata keçirilir, ölkənin müxtəlif bölgələrində arıxanalara baxış keçirilir, nümunələr götürülərək laborator analizlər aparılır.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları Astara şəhəri, İ.Kaverin küçəsində fəaliyyət göstərən, Həsənov Nurid Həsən oğluna məxsus “Olimp” marketdə yoxlama keçirib. Baxış zamanı normativ hüquqi aktların tələblərinin pozulduğu məlum olub. Marketdə məhsulların saxlama şəraitinə və temperatur rejiminə riayət olunmadığı, mal qonşuluğu prinsipinin pozulduğu, yararlılıq müddəti ötmüş məhsulların satıldığı və digər nöqsanlar müəyyən edilib. Həmçinin qida obyektində “Organic Brand”, “Naturel”, “Bakineç”, ”Wheat Water” əmtəə nişanlı alkoqollu içkilərin etiket məlumatlarının saxtalaşdırıldığı və qeydiyyatdan keçməmiş qida obyektində istehsal olunduğu aşkarlanıb. Faktla bağlı inzibati protokol tərtib edilib, nümunələr götürülərək laborator müayinələrə cəlb olunub. Araşdırmalar davam etdirilir.

IDEA İctimai Birliyinin təşəbbüsü ilə Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi, Daxili İşlər Nazirliyi, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin nümayəndələrinin iştirakı ilə Bakı şəhərində yerləşən uşaq bərbərxanası və əyləncə mərkəzi kimi fəaliyyət göstərən xidmət obyektində təcili araşdırma tədbirləri həyata keçirilib. IDEA İctimai Birliyinə daxil olan vətəndaş müraciəti əsasında həyata keçirilən birgə yoxlama nəticəsində “Poniland” adı altında xidmət göstərən obyektin ərazisində qanunsuz olaraq surikat, yenot, tovuzquşu, tirəndaz, poni, tısbağa, dəniz donuzcuğu, dovşan, keçi və göyərçin heyvan növlərinin saxlanıldığı məlum olub.  Bildiririk ki, vəhşi heyvanların, xüsusilə də təbii mühafizə olunan heyvan növlərinin müvafiq qanunvericiliyin tələbləri nəzərə alınmadan qapalı şəraitdə saxlanılmasına yol verilmir. Eyni zamanda, ev heyvanlarının bu tip ictimai təyinatlı obyektlərdə saxlanılması sanitariya-gigiyena normalarının pozulması olmaqla yanaşı, insan sağlamlığı üçün də xüsusi risk yaradır. Bakı Zooloji Parkının baytar mütəxəssisləri tərəfindən bütün heyvanlar ərazidən götürülüb, klinik şəraitdə müayinədən keçdikdən sonra daha sağlam və təhlükəsiz həyat yaşamaq üçün Bakı Zooloji Parkına yerləşdirilib. Qeyd edək ki, heyvanlara qarşı qayğıkeş və məsuliyyətli münasibət göstərilməli, vəhşi heyvanların qanunsuz olaraq saxlanması hallarına yol verilməməlidir. Bu kimi hallarla bağlı məlumatın verilməsi üçün IDEA İctimai Birliyinin “Təbiətə Təcili Yardım” proqramı çərçivəsində “1113” qaynar xətti fəaliyyət göstərir.