Giriş
AQTA qəhvəyi mərmər bağacığı ilə bağlı əhaliyə növbəti dəfə müraciət edib
1 Mart 2023 12:07
Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən (AQTA) qəhvəyi mərmər bağacığı ilə bağlı əhaliyə növbəti dəfə müraciət olunub. Müraciətdə hər bir vətəndaşın yayılma təhlükəsi aradan qalxmayan bu zərərverici barədə məlumatlı olmasının və ona qarşı müvafiq tədbirlər həyata keçirməsinin vacibliyi önə çəkilib.
Məlumat üçün bildiririk ki, qəhvəyi mərmər bağacığının bəzi taxtabiti növləri ilə yaxın morfoloji oxşarlığı olsa da, bədənin azacıq yastı, armudvari forması, qəhvəyi rəngi, baş, döş və qanadüstlüklərində mərməri xatırladan açıq rəngli ləkələrin, bığcıqlarında və qarıncığının kənarlarında xarakterik ağ-qara naxışlarının olması bu növü digərlərindən fərqləndirir.
Qəhvəyi mərmər bağacığının yetkin fərdləri və sürfələri (nimfaları) yük daşımaları, nəqliyyat vasitələri, avadanlıqlar, ağac materialları yüklənmiş konteynerlər, təzə meyvə-tərəvəz, kəsilmiş güllər, tinglər və s. vasitəsilə yayılır. Yetkin fərdlərin təbii yolla (uçaraq) yayılması da məlumdur.
Qəhvəyi mərmər bağacığı yetkin fərd mərhələsində qrup halında qışlayır və qışlama yeri kimi insanların yaşadığı binalara və digər tikililərdəki sığınacaqlara üstünlük verir. Əsasən tikililərin qaranlıq və yuxarı hissələrində toplaşırlar.
Havanın temperaturu və günün uzunluğu zərərvericinin qışlamadan çıxmasına təsir edən başlıca amillərdir. Belə ki, havanın temperaturu +15° C-dən yuxarı olduqda yetkin fərdlərin qışlama yerlərindən çıxması, +17° C-dən çox olduqda isə aktiv qidalanmağa başlaması məlumdur.
Qəhvəyi mərmər bağacığı 300-dən çox bitki ilə qidalanır. Yüksək risk altında olan bitkilərə fındıq, alma, armud, şaftalı, nektarin, üzüm, qarğıdalı, pomidor, badımcan, bibər, orta risk altında olan bitkilərə isə ərik, qaragilə, gilas, xiyar daxildir. Zərərvericinin qidalanması yazda başlayır və payızın sonuna qədər davam edir.
Zərərvericinin qışlama yerlərini maksimum azaltmaq məqsədilə evlərdə, çardaqlarda, bağlara yaxın tikililərdə təmizləmə işləri aparılmalı, yetkin fərdlərin qışlama üçün yaşayış və köməkçi binalara daxil olmasının qarşısını almaq üçün bu tikililərdə pəncərələr xırdagözlü torla bağlanmalıdır.
Qeyd edək ki, “Qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı bitki mühafizəsi tədbirlərinin həyata keçirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Sərəncamından irəli gələn məsələlərin həlli məqsədilə yaradılmış Regional Əlaqələndirmə Mərkəzlərində “Qaynar xətt” fəaliyyət göstərir.
Vətəndaşlar aşağıdakı telefon nömrələrinə zəng vuraraq, qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı mübarizə tədbirləri barədə məlumatları ala bilərlər:
+994 99 708 85 88 (Qərb rayonları üzrə)
+994 99 308 85 88 (Şimal qərb rayonları üzrə)
Oxşar xəbərlər
AQTA nümayəndəsi EPPO-nun iclasında iştirak edib
2026-cı il 9-11 iyun tarixlərində Fransanın Paris şəhərində Bitki Karantini və Mühafizəsi üzrə Avropa və Aralıq Dənizi Təşkilatının (EPPO) Bitki Mühafizə Vasitələri üzrə İşçi Qrupunun (WP PPP) 56-cı iclası keçirilib. Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) əməkdaşı Cavidan Quliyevin də təmsil olunduğu tədbirdə 14 ölkədən ekspertlər iştirak ediblər. Tədbir zamanı bitki mühafizə vasitələrinin effektivliyinin qiymətləndirilməsi üzrə beynəlxalq standartların təkmilləşdirilməsi, zərərli orqanizmlərin pestisidlərə qarşı davamlılığının monitorinqi, rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi, bioloji mübarizə vasitələrinin tənzimlənməsi, məlumat bazalarının inkişafı və digər aktual məsələlər müzakirə olunub. Görüşlər çərçivəsində bitki mühafizə vasitələrinin effektivliyinin qiymətləndirilməsinə dair bir sıra standartların yenilənmiş redaksiyaları təsdiq edilib, gələcək fəaliyyət istiqamətləri müəyyənləşdirilib. Bununla yanaşı, növbəti 57-ci iclasın, eləcə də “Mərkəzi Asiya ölkələrində bitki mühafizə vasitələrinin qeydiyyatı və effektivliyinin qiymətləndirilməsi” mövzusunda xüsusi sessiya və regional seminarın Bakı şəhərində təşkili məsələləri müzakirə olunub.
Lənkəran-Astara bölgəsində çiyələk və kartof təsərrüfatlarının fitosanitar vəziyyəti qiymətləndirilib
Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) əməkdaşları mövsümlə əlaqədar Lənkəran-Astara iqtisadi rayonunda çiyələk və kartof istehsalı və dövriyyəsi ilə məşğul olan təsərrüfatlarda fitosanitar vəziyyətin qiymətləndirilməsi məqsədilə görüşlər keçiriblər. Görüşlər zamanı bitki xəstəlikləri və zərərvericilərinə qarşı həyata keçirilən mübarizə tədbirləri, istehsal prosesində rast gəlinən çətinliklər, eləcə də məhsulların təhlükəsizliyi və keyfiyyətinin təmin olunması istiqamətində görülən işlər müzakirə edilib. Qida təhlükəsizliyi və fitosanitar tələblərə əməl olunması diqqətə çatdırılıb. Milli Monitorinq Planına uyğun olaraq, Agentliyin Lənkəran-Astara regional bölməsi tərəfindən regionun inzibati ərazilərində yerləşən 86 kartof və 58 çiyələk təsərrüfatında monitorinqlər aparılıb. Ümumilikdə, 1157 hektar əkin sahəsinə baxış keçirilib, bitkilərin fitosanitar vəziyyəti qiymətləndirilib. Aparılan yoxlamalar zamanı müəyyən edilmiş uyğunsuzluqların aradan qaldırılması üçün təsərrüfat sahiblərinə müvafiq tövsiyə və tapşırıqlar verilib. Eyni zamanda, profilaktik fitosanitar tədbirlərin həyata keçirilməsi, pestisidlərdən təhlükəsiz və düzgün istifadə, həmçinin sənədləşdirmə qaydalarına əməl olunması ilə bağlı maarifləndirici söhbətlər aparılıb. AQTA tərəfindən regionlarda fitosanitar nəzarət tədbirləri davam etdirilir.
Amerika ağ kəpənəyinə qarşı fitosanitar monitorinqlər aparılıb
Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) Bakı Regional Bölməsinin müfəttişləri tərəfindən Binəqədi və Nəsimi rayonları ərazisində Amerika ağ kəpənəyinin yayılma vəziyyətinin öyrənilməsi və zərərvericilərə qarşı mübarizə tədbirləri çərçivəsində fitosanitar monitorinqlər həyata keçirilib. Monitorinqlər zamanı zərərvericinin vaxtında aşkarlanması, yayılma arealının müəyyənləşdirilməsi və ümumi fitosanitar vəziyyətin qiymətləndirilməsi məqsədilə müşahidələr aparılıb. Eyni zamanda, may ayında quraşdırılmış feromon tələlərə baxış keçirilib. Müşahidələr göstərir ki, son illərdə Abşeron ərazisində Amerika ağ kəpənəyinin kütləvi yayılması tut, ağcaqayın və digər sahib bitkilərə ciddi ziyan vurur. İnsanların yaşadığı yaşayış məntəqələrində pestisidlərin tətbiqi məhdud olduğundan, zərərvericiyə qarşı ən effektiv mübarizə üsulu tırtılların yaratdığı torlu yuvaların mexaniki üsulla məhv edilməsidir. AQTA tərəfindən həyata keçirilən bu kimi monitorinqlər zərərvericinin yayılmasının qarşısının alınması, fitosanitar sabitliyin təmin edilməsi və ətraf mühitin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
