Giriş
AQTA-nın nəzdində “Qida Təhlükəsizliyi Könüllüləri” təşəbbüs qrupu təsis edilib
4 Dekabr 2023 09:18
Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) nəzdində fəaliyyət göstərən “Qida Təhlükəsizliyi Könüllüləri” təşəbbüs qrupunun təsis konfransı keçirilib. Tədbir Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlayıb, sonra Agentliyin 5 illik fəaliyyətinə həsr edilən videoçarx nümayiş olunub.
Konfransda AQTA-nın, Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin, Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun (AQTİ), Azərbaycan Gənclər Fondunun, Azərbaycan Könüllü Təşkilatları İttifaqının məsul şəxsləri və əməkdaşları, eləcə də könüllülər iştirak edib.
Tədbirdə Agentliyin sədr müavini Zəkiyyə Mustafayeva açılış nitqi ilə çıxış edib. Z.Mustafayeva bildirib ki, Azərbaycanda könüllülük hərəkatında yüksəliş ulu öndər Heydər Əliyevin hakimiyyəti illərindən başlayıb. Həmin dövrdə bu sahədə əsaslı tədbirlər həyata keçirilib. Hazırda isə könüllülük fəaliyyəti ilə bağlı aparılan işlər Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə uğurla davam etdirilir. Bu çərçivədə AQTA da ölkədə könüllülük fəaliyyətinin genişlənməsi istiqamətində həyata keçirilən işlərə öz töhfəsini verməkdədir. Belə ki, Agentlik tərəfindən “Könüllü Qida Nəzarətçisi” proqramı icra olunub. Proqramın ölkə üzrə davamlı və dayanıqlı fəaliyyətinin təmin edilməsi məqsədilə isə “Qida Təhlükəsizliyi Könüllüləri” təşəbbüs qrupu təsis olunub. Qrupun əsas məqsədi Azərbaycanda qida təhlükəsizliyi və gənclər siyasəti üzrə həyata keçirilən fəaliyyətlərə ictimai dəstəyin göstərilməsindən, həmçinin gənclərin müvafiq sahələrə töhfə verməsinə şərait yaratmaqdan ibarətdir.
Konfransda çıxış edən AQTİ-nin İdarə Heyətinin sədri Əli Nəbiyev ölkəmizdə həyata keçirilən gənclər siyasətinin gənclərin qarşısında böyük imkanlar açdığını vurğulayıb. Bu çərçivədə könüllülük fəaliyyətinin xüsusi yer tutduğunu nəzərə çatdırıb. Ə.Nəbiyev bildirib ki, hazırda AQTİ-də çalışan işçilərin 54,08%-i gənclərdir. Həmçinin İdarə Heyətinin sədri vurğulayıb ki, Agentlik tərəfindən həyata keçirilən “Könüllü Qida Nəzarətçisi” proqramına Bakı və regionlar üzrə ümumilikdə 723 könüllü qoşulub və onlar bu proqramı tamamlayıblar. Proqramda iştirak etmiş könüllülərdən 52 nəfər AQTA-da və Agentliyin tabeliyindəki qurumlarda işlə təmin olunub. “Qida Təhlükəsizliyi Könüllüləri” təşəbbüs qrupuna üzvlərin cəlb edilməsi ilə bağlı isə AQTİ-nin əməkdaşları tərəfindən 6 universitetin tələbələri ilə görüşlər təşkil olunub. Həyata keçirilən bu və digər tədbirlər nəticəsində təşəbbüs qrupuna qoşulmaq üçün 700-dən çox müraciət daxil olub. Müraciət edən 100-ə yaxın könüllü bütün mərhələlərdən uğurla keçib və onlar təşəbbüs qrupunun üzvləri kimi fəaliyyət göstərəcəklər.
Tədbirdə çıxış edən digər natiqlər də ölkəmizdə gənclər üçün yaradılan şəraitdən və könüllülük fəaliyyətinin əhəmiyyətindən danışıblar. Respublikamızda könüllülük fəaliyyətinin genişlənməsi istiqamətində aparılan işlərin öz töhfəsini verdiyini vurğulayıblar.
Konfransda, eyni zamanda bildirilib ki, “Qida Təhlükəsizliyi Könüllüləri” təşəbbüs qrupunun üzvü olan könüllülərin inkişafı istiqamətində tədbirlər görüləcək. Onlar təcrübə proqramlarına, infoturlara, həmçinin maarifləndirmə işlərinin və sorğuların aparılmasına cəlb ediləcəklər. Eləcə də bu çərçivədə ali, orta-ixtisas və peşə təhsili müəssisələri ilə sıx əməkdaşlıq qurulacaq, müvafiq işlər görüləcək. Könüllülərdən ibarət məlumat bazası yaradılacaq və onların mükafatlandırılması həyata keçiriləcək.
Tədbirin sonunda “Qida Təhlükəsizliyi Könüllüləri” təşəbbüs qrupunun təqdimatı olub və sual-cavab paneli təşkil edilib.
Oxşar xəbərlər
Şəki–Zaqatala bölgəsində qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı maarifləndirmə işləri aparılır
Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) Şəki–Zaqatala regional bölməsinin əməkdaşları tərəfindən qəhvəyi mərmər bağacığının yayılmasının qarşısının alınması və zərərvericiyə qarşı mübarizədə ictimai fəallığın artırılması məqsədilə bölgədəki təhsil müəssisələrində maarifləndirmə tədbirləri davam etdirilir. Görüşlərdə zərərvericinin yayılma xüsusiyyətləri, kənd təsərrüfatı bitkilərinə və meyvə bağlarına vurduğu zərər barədə məlumatlar verilir. Həmçinin zərərvericiyə qarşı mübarizədə əhalinin fəal iştirakının əhəmiyyəti diqqətə çatdırılır. Bildirilir ki, qəhvəyi mərmər bağacığı qışlamaq məqsədilə yaşayış evlərində, anbarlarda və digər tikililərdə toplaşır. Zərərverici aşkar edildikdə onun mexaniki üsulla toplanaraq məhv edilməsi, tikililərə daxil ola biləcəyi boşluqların bağlanması və digər profilaktik tədbirlərin görülməsi tövsiyə edilir.
Alma və armud bağlarında dəmgil xəstəliyinə qarşı mübarizə tədbirləri
Bitki sağlamlığının qorunması istiqamətində Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin fitosanitar müfəttişləri tərəfindən bitkiçilik təsərrüfatlarında mütəmadi monitorinqlər aparılır, təsərrüfat sahiblərinə bitki xəstəliklərinin vaxtında aşkarlanması və onlara qarşı mübarizə tədbirlərinin həyata keçirilməsi ilə bağlı maarifləndirici məlumatlar verilir. Cari mövsümdə respublikanın Şimal və Şimal-Şərq bölgələrində müşahidə olunan qeyri-sabit hava şəraiti, yağıntılı günlərin tez-tez təkrarlanması və havanın nisbi rütubətinin yüksək olması alma və armud bağlarında dəmgil xəstəliyinin inkişafı və yayılması üçün əlverişli şərait yarada bilər. Dəmgil tumlu meyvə bitkilərində, xüsusilə alma və armudda geniş yayılmış göbələk mənşəli xəstəliklərdən biridir. Xəstəlik əsasən bitkinin yarpaqlarını, zoğlarını və meyvələrini zədələyir. Yarpaqların səthində əvvəlcə zeytuni-qonur, sonradan isə daha tünd rəng alan ləkələr əmələ gəlir. Güclü sirayətlənmə zamanı yarpaqlar quruyaraq vaxtından əvvəl tökülə bilər. Bu isə fotosintez prosesinin zəifləməsinə və məhsuldarlığın aşağı düşməsinə səbəb olur. Yoluxmuş meyvələrin səthində tünd rəngli, aydın seçilən ləkələr yaranır. Meyvələr inkişafın erkən mərhələsində zədələndikdə ləkələrin altında mantarlaşmış toxuma əmələ gəlir, nəticədə meyvələrin normal inkişafı pozulur, forması dəyişir və zədələnmiş hissələrdə çatlar yaranır. Yetişməyə yaxın dövrdə yoluxmuş meyvələrdə isə ləkələr əmələ gəlsə də, deformasiya və çatlama daha az müşahidə oluna bilər. Dəmgil xəstəliyi məhsulun xarici görünüşünü və əmtəəlik keyfiyyətini aşağı salır, meyvələrin saxlanma qabiliyyətinə mənfi təsir göstərərək məhsul itkilərinin artmasına səbəb ola bilər. Xəstəliyin inkubasiya müddəti ətraf mühit şəraitindən, temperaturdan və yarpaqların nəm qalma müddətindən asılı olaraq dəyişir və əlverişli şəraitdə təxminən 8–21 gün davam edə bilər. Yüksək nisbi rütubət və yağıntılı hava şəraiti göbələyin inkişafı və xəstəliyin yayılması üçün əlverişli şərait yaradır. Xəstəliyin əsas ilkin infeksiya mənbələrindən biri torpağa tökülmüş yoluxmuş yarpaqlardır. Yaz aylarında həmin yarpaqlarda formalaşan sporlar külək və yağıntılar vasitəsilə yayılaraq yeni yarpaqları və meyvələri yoluxdura bilər. Yağıntılı hava şəraiti davam etdikdə vegetasiya dövrü ərzində təkrar yoluxma riski də artır. Dəmgil xəstəliyinin yayılmasının qarşısını almaq və məhsul itkilərini azaltmaq üçün aqrotexniki, sanitariya və kimyəvi mübarizə tədbirləri kompleks şəkildə həyata keçirilməlidir: • Sanitariya tədbirləri: Vegetasiyanın sonunda yerə tökülmüş yoluxmuş yarpaqlar və meyvələr bağdan yığılmalı, qüvvədə olan fitosanitar və ekoloji tələblərə uyğun qaydada məhv edilməli və ya zərərsizləşdirilməlidir. Bu tədbirlər növbəti vegetasiya dövründə ilkin infeksiya mənbələrinin azalmasına kömək edir. • Budama və çətirin seyrəldilməsi: Ağacların vaxtında budanması, sıxlaşmış budaqların seyrəldilməsi və çətirdaxili havalanmanın yaxşılaşdırılması təmin edilməlidir. Bu, yarpaqların uzun müddət nəm qalmasının qarşısını almağa və xəstəliyin inkişaf riskini azaltmağa kömək edir. • Aqrotexniki qulluq: Cərgəaraları və torpaq müvafiq qaydada becərilməli, ağacların düzgün formalaşdırılması və bağın fitosanitar vəziyyətinə müntəzəm nəzarət təmin edilməlidir. • Monitorinq: Xüsusilə yaz aylarında, tumurcuqların açılması və çiçəkləmə dövründə ağaclar mütəmadi yoxlanılmalı, xəstəliyin ilkin əlamətləri vaxtında müəyyən edilməli, hava şəraiti və yoluxma riski nəzərə alınmalıdır. • Kimyəvi mübarizə: Alma və armud bağlarında dəmgil xəstəliyinə qarşı Bordo məhlulundan və digər fungisidlərdən istifadə edilə bilər. Bordo məhlulu mis sulfat və əhəng əsasında hazırlanan təmas təsirli vasitədir. Onun tətbiqi bitkinin inkişaf mərhələsi və preparatın istifadə təlimatı nəzərə alınmaqla həyata keçirilməlidir. Funqisid preparatlarının tətbiq norması, çiləmələrin sayı və müddəti yalnız təsdiq edilmiş etiket məlumatlarına əsasən müəyyən edilməlidir. Yağıntılı və yüksək rütubətli dövrlərdə xəstəliyin yayılma riski nəzərə alınmalı, mübarizə tədbirləri vaxtında aparılmalıdır. Dəmgil xəstəliyinə qarşı aqrotexniki, sanitariya və kimyəvi mübarizə tədbirlərinin vaxtında və düzgün həyata keçirilməsi xəstəliyin yayılma riskini azaltmağa, bitkilərin sağlamlığını qorumağa, itkilərin qarşısını almağa və keyfiyyətli məhsul əldə etməyə imkan verir.
Qoşqar Təhməzli sahibkarları qəbul edəcək
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin sədri Qoşqar Təhməzli noyabrın 5-i saat 14:00-da Agentliyin inzibati binasında qida sahəsində fəaliyyət göstərən sahibkarları qəbul edəcək. Qida zəncirinin bütün mərhələlərində fəaliyyət göstərən sahibkarlar, o cümlədən qida məhsullarının istehsalı, emalı, idxal-ixracı, daşınması, satışı və sair sahələrdə çalışan şəxslər onları narahat edən məsələlərlə bağlı Agentlik sədri ilə görüşə bilərlər. Görüşdə iştirak etmək istəyən şəxslər ad, soyad, fəaliyyət sahəsi, müraciətin məzmunu və telefon nömrələrini göstərərək info@afsa.gov.az elektron poçtu vasitəsilə müraciət etməklə və ya (+994 77) 100 32 56 nömrəsinə zəng vurmaqla, həmçinin vatsap üzərindən əlaqə saxlamaqla noyabrın 4-ü saat 14:00-dək qəbula yazıla bilərlər.
