Giriş
“Süfrə” jurnalının 5-ci sayı işıq üzü görüb
20 Noyabr 2020 11:15
Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) qida təhlükəsizliyi ilə bağlı əhalinin maarifləndirilməsi, sağlam qidalanmanın təşviqi və istehlakçı hüquqlarının qorunması istiqamətində tədbirləri davam etdirir.
Cəmiyyətimizin bugünkü inkişaf səviyyəsi qida təhlükəsizliyi ilə bağlı ciddi dəyişiklikləri də qaçılmaz edir. Bu işdə ən vacib məqamlardan biri də istehsalçıların və istehlakçıların maarifləndirilməsidir.
Qida təhlükəsizliyi və istehlakçı hüquqlarının qorunması ilə bağlı aktual və ətraflı məlumatları özündə əks etdirən Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun (AQTİ) mətbu orqanı olan “Süfrə” elmi-kütləvi jurnalının növbəti 5-ci sayı çapdan çıxıb.
Nəfis tərtibatda və yüksək keyfiyyətlə nəşr olunan “Süfrə” jurnalı geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulub. Jurnalın təsis edilməsində əsas məqsəd təhlükəsiz və keyfiyyətli qida məhsulları ilə bağlı istehlakçıların maarifləndirilməsi, sağlam qidalanmanın təşviqi, həmçinin qida təhlükəsizliyi sisteminin səmərəliliyinin və şəffaflığının artırılması, beynəlxalq tələblərə uyğunlaşdırılması məqsədilə həyata keçirilən tədbirlər barədə məlumatların ictimaiyyətə çatdırılmasıdır.
“Süfrə” jurnalının bu sayında da qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsi sahəsində elmi sübutlara əsaslanan məqalələr, qida zəncirinin bütün mərhələlərində vacib məqamlarla bağlı maarifləndirici məlumatlar yer alıb. Jurnal bir-birindən maraqlı rubrikalarla oxucuların görüşünə gəlib. Belə ki, “Obyektiv” rubrikasının qonağı olan Azərbaycan Milli Kulinariya Mərkəzinin prezidenti Tahir Əmiraslanov Azərbaycan milli mətbəxinin tarixi irs kimi dünyada tanıdılması, qorunması baxımından həyata keçirilən tədbirlər barədə ətraflı məlumat verib. Müsahibədə həmsöhbətimizin sağlam və düzgün qida mədəniyyəti barədə, eləcə də modernləşmə meyllərinin mətbəximizə təsiri, milli mətbəximizin itirilmiş ənənələrinin bərpası ilə bağlı maraqlı fikirlərini oxuya bilərsiniz.
“Həkim sözü” rubrikasında isə İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzinin (İSİM) Layihələrin əlaqələndirilməsi şöbəsinin müdiri, pediatr-neonatoloq Səbinə Babazadənin məktəblilər arasında sağlam qidalanma vərdişlərini aşılamaqla bağlı tövsiyələri yer alıb. Müsahibədə azyaşlı və məktəbli uşaqların qidalanmasında yol verilən səhvlər, bunun orqanizmə fəsadları barədə ətraflı məlumatlar əksini tapıb.
Jurnalın “Bələdçi” rubrikasında qida sənayesindəki yeniliklər, maraqlı kəşflər barədə məlumat verilib, həmçinin kartof çipsilərinin yaranma tarixi, Azərbaycanda yeni limon sortu, çayın yararlılıq müddəti barədə tövsiyələr təqdim olunub.
“Qida akademiyası” rubrikasında “Notch” siqnal sisteminin obezliyin formalaşmasında rolu”, “Pomidor və likopen”, “Düzgün səhər yeməyi necə olmalıdır?”, “Dondurmanın fayda və zərərləri” başlıqlı məqalələrlə tanış ola bilərsiniz.
“Süfrə”nin bu sayındakı “Milli qida” rubrikasında əncirin qidalılıq dəyəri və möcüzəvi faydaları ilə yanaşı, becərilməsi barədə dolğun məlumat oxuyacaqsınız. “Dərviş Parisi partladır” kinosundan maraqlı süfrə səhnələr isə “Kinomenyu” rubrikasında təqdim edilib.
Dünyada elə fermalar var ki, fərqliliyi ilə ad qazanıb. Niderlanddakı üzən ferma, Avstraliyadakı ilanlar və timsahlar ferması, ekzotik mətbəxlərdə qida məqsədilə istifadə edilmək üçün tarakan yetişdirilən ABŞ-ın Corciya ştatındakı ferma çoxsaylı turistlərin də diqqətini çəkir. “Bizdə yoxdur” rubrikasında dünyanın həm məşhur, həm də qeyri-adi belə fermaları barədə məlumatları oxuya bilərsiniz.
“Sağlamlıq məktəbi” rubrikasında dərc olunmuş məqalədə uşaq orqanizminin inkişafında suyun faydaları barədə dolğun məlumat yer alıb. Həmçinin “Fərqli qida” rubrikasından adi qarpızdan həm şirinliyinə, həm də ekzotik dadına görə fərqlənən sarı qarpızın faydası barədə məlumatlanacaqsınız. “Faydalı” rubrikasında isə kulinariya və tibbdə geniş istifadə olunan razyananın möcüzəvi xüsusiyyətləri barədə oxuya bilərsiniz.
“Lifehack” rubrikasında “10 dadlı məsləhət”dən, “Texno” rubrikasında isə maraqlı istirahət tətbiqlərindən faydalana bilərsiniz. “Tarixdən” rubrikasında Azərbaycan xalqının qədim çörək növü olan lavaş barədə maraqlı məlumatlar yer alıb. Məqalədə bəzi bölgələrdə yuxa, yayma, fətir və nazik çörək də adlanan süfrələrimizin bu əziz nemətinin bişirilmə ənənəsindən geniş bəhs edilir.
Qeyd edək ki, “Süfrə” jurnalına abunə yazılmaq üçün (012) 565-12-72 (daxili nömrə - 015) telefon nömrəsi ilə əlaqə saxlaya bilərsiniz.
Oxşar xəbərlər
Fermer üçün yeni mərhələ: heyvanın identikləşdirilməsindən məhsulun izlənilməsinədək
Azərbaycan Respublikasında qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə dair 2027–2032-ci illər üçün Dövlət Proqramı çərçivəsində heyvanların identikləşdirilməsi sisteminin təkmilləşdirilməsi və əhatə dairəsinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Dövlət Proqramının tədbirlər planının 8.5.3-cü bəndinə əsasən həyata keçiriləcək tədbirlər ilk növbədə heyvan sahiblərinin təsərrüfatlarında heyvanların uçotunun və hərəkətinin daha dəqiq izlənilməsinə imkan yaradacaq. Bu isə fermer üçün təsərrüfatındakı heyvanlarla bağlı məlumatların daha sistemli şəkildə aparılması deməkdir. Heyvanın identikləşdirilməsi onun hansı təsərrüfata məxsus olduğunu, hərəkətini və baytarlıq məlumatlarını izləməyə imkan verəcək. Nəticədə xəstəliklərin aşkarlandığı hallarda risk altında olan heyvanların və təsərrüfatların daha sürətli müəyyənləşdirilməsi, müvafiq baytarlıq tədbirlərinin vaxtında həyata keçirilməsi mümkün olacaq. Sistem fermer üçün heyvanların sağlamlıq vəziyyətinə nəzarətin gücləndirilməsinə də şərait yaradacaq. Xəstəliklərin yayılmasının qarşısının daha effektiv alınması təsərrüfatların qorunmasına, heyvan itkilərinin və bununla bağlı iqtisadi zərərlərin azaldılmasına xidmət edəcək. Heyvanların identikləşdirilməsi eyni zamanda heyvan mənşəli məhsulların izlənəbilənliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayacaq. Beləliklə, məhsulun hansı təsərrüfatdan əldə edildiyi barədə məlumatların müəyyənləşdirilməsi qida təhlükəsizliyi zəncirində nəzarətin gücləndirilməsinə imkan verəcək. Dövlət Proqramının icrası çərçivəsində heyvan sahiblərinin identikləşdirmə prosesi barədə məlumatlandırılması və bu istiqamətdə maarifləndirmə tədbirlərinin davam etdirilməsi də nəzərdə tutulur. Beləliklə, identikləşdirmə sistemi fermer üçün yalnız heyvanların qeydiyyata alınması deyil, həm də təsərrüfata nəzarətin gücləndirilməsi, heyvan sağlamlığının qorunması, risklərin vaxtında müəyyənləşdirilməsi və istehsal olunan məhsulların izlənəbilənliyinin təmin edilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır. Bu yanaşma fermer üçün heyvanın qeydiyyatından başlayaraq onun sağlamlıq vəziyyətinin izlənilməsinə, daha sonra isə heyvan mənşəli məhsulların hərəkətinin izlənilməsi imkanlarının genişləndirilməsinə şərait yaradacaq.
Heyvan bazarlarında yeni mərhələ: müasir infrastruktur və gücləndirilmiş baytarlıq nəzarəti
Ölkə üzrə heyvan bazarlarında ötən ildən başlanan yenidənqurma işlərinin əsas hissəsi artıq yekunlaşıb. Yenilənmiş bazarlarda müasir baytarlıq-sanitariya tələblərinin tətbiqi, heyvanların identifikasiyası və hərəkətinin izlənilməsi üçün zəruri infrastruktur yaradılıb. 1 il ərzində ümumilikdə ölkə üzrə 22 heyvan bazarı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) Kollegiyasının Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Heyvan bazarlarına dair baytarlıq-sanitariya norma və qaydaları”na uyğun yenidən qurularaq istifadəyə verilib. Yenidənqurma işləri zamanı əvvəlki bazarlarda mövcud olan baytarlıq-sanitariya və sanitar-gigiyenik tələblərə əməl olunması ilə bağlı çatışmazlıqların aradan qaldırılmasına xüsusi diqqət yetirilib. Bu istiqamətdə sahibkarlıq subyektləri ilə AQTA-nın birgə fəaliyyəti nəticəsində böyük bir layihə qısa zaman kəsiyində icra edilib. Müasir heyvan bazarlarında heyvanların baytar nəzarətində qəbulu, identifikasiyası və hərəkətinin izlənilməsi həyata keçirilir. Bu tədbirlər heyvan xəstəliklərinin vaxtında aşkarlanmasına, onların yayılma riskinin azaldılmasına və ümumi epizootoloji təhlükəsizliyin təmin edilməsinə imkan yaradır. Beləliklə, yenilənmiş və yeni inşa edilən heyvan bazarları yalnız alqı-satqı məkanı deyil, həmçinin heyvan sağlamlığının qorunması, baytarlıq nəzarətinin və sanitariya tələblərinin təmin edildiyi müasir infrastruktur kimi fəaliyyət göstərir. Daha ətraflı:
Daşkəsəndə heyvanların identifikasiyası ilə bağlı maarifləndirici tədbir keçirilib
Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) Gəncə-Daşkəsən regional bölməsi və Daşkəsən Rayon İcra Hakimiyyətinin təşkilatçılığı ilə heyvanların identifikasiyası işlərinin təşkilinə həsr olunmuş maarifləndirici görüş keçirilib. Daşkəsən Dövlət Aqrar İnkişaf Mərkəzinin, rayon Heyvan Sağlamlığı və Baytarlıq Xidmətləri İdarəsinin nümayəndələrinin, həmçinin rayon ərazisində fəaliyyət göstərən heyvandarlıq təsərrüfatı sahiblərinin iştirak etdikləri görüşdə heyvanların identifikasiyasının əhəmiyyəti barədə ətraflı məlumat verilib. Tədbirdə bildirilib ki, heyvanların fərdi identifikasiyası baytarlıq tədbirlərinin daha dəqiq və səmərəli həyata keçirilməsinə, xəstəliklərin vaxtında aşkarlanmasına və onların yayılmasının qarşısının alınmasına mühüm töhfə verir. Eyni zamanda, diqqətə çatdırılıb ki, identifikasiya prosesi Avtomatlaşdırılmış Qida Təhlükəsizliyi İnformasiya Sistemi (AQTİS) vasitəsilə icra olunur. Sistem vasitəsilə heyvanların qeydiyyatı və onlar barədə məlumatların elektron uçotunun aparılması təmin olunur.
