Giriş
“Süfrə” jurnalının 5-ci sayı işıq üzü görüb
20 Noyabr 2020 11:15
Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) qida təhlükəsizliyi ilə bağlı əhalinin maarifləndirilməsi, sağlam qidalanmanın təşviqi və istehlakçı hüquqlarının qorunması istiqamətində tədbirləri davam etdirir.
Cəmiyyətimizin bugünkü inkişaf səviyyəsi qida təhlükəsizliyi ilə bağlı ciddi dəyişiklikləri də qaçılmaz edir. Bu işdə ən vacib məqamlardan biri də istehsalçıların və istehlakçıların maarifləndirilməsidir.
Qida təhlükəsizliyi və istehlakçı hüquqlarının qorunması ilə bağlı aktual və ətraflı məlumatları özündə əks etdirən Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun (AQTİ) mətbu orqanı olan “Süfrə” elmi-kütləvi jurnalının növbəti 5-ci sayı çapdan çıxıb.
Nəfis tərtibatda və yüksək keyfiyyətlə nəşr olunan “Süfrə” jurnalı geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulub. Jurnalın təsis edilməsində əsas məqsəd təhlükəsiz və keyfiyyətli qida məhsulları ilə bağlı istehlakçıların maarifləndirilməsi, sağlam qidalanmanın təşviqi, həmçinin qida təhlükəsizliyi sisteminin səmərəliliyinin və şəffaflığının artırılması, beynəlxalq tələblərə uyğunlaşdırılması məqsədilə həyata keçirilən tədbirlər barədə məlumatların ictimaiyyətə çatdırılmasıdır.
“Süfrə” jurnalının bu sayında da qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsi sahəsində elmi sübutlara əsaslanan məqalələr, qida zəncirinin bütün mərhələlərində vacib məqamlarla bağlı maarifləndirici məlumatlar yer alıb. Jurnal bir-birindən maraqlı rubrikalarla oxucuların görüşünə gəlib. Belə ki, “Obyektiv” rubrikasının qonağı olan Azərbaycan Milli Kulinariya Mərkəzinin prezidenti Tahir Əmiraslanov Azərbaycan milli mətbəxinin tarixi irs kimi dünyada tanıdılması, qorunması baxımından həyata keçirilən tədbirlər barədə ətraflı məlumat verib. Müsahibədə həmsöhbətimizin sağlam və düzgün qida mədəniyyəti barədə, eləcə də modernləşmə meyllərinin mətbəximizə təsiri, milli mətbəximizin itirilmiş ənənələrinin bərpası ilə bağlı maraqlı fikirlərini oxuya bilərsiniz.
“Həkim sözü” rubrikasında isə İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzinin (İSİM) Layihələrin əlaqələndirilməsi şöbəsinin müdiri, pediatr-neonatoloq Səbinə Babazadənin məktəblilər arasında sağlam qidalanma vərdişlərini aşılamaqla bağlı tövsiyələri yer alıb. Müsahibədə azyaşlı və məktəbli uşaqların qidalanmasında yol verilən səhvlər, bunun orqanizmə fəsadları barədə ətraflı məlumatlar əksini tapıb.
Jurnalın “Bələdçi” rubrikasında qida sənayesindəki yeniliklər, maraqlı kəşflər barədə məlumat verilib, həmçinin kartof çipsilərinin yaranma tarixi, Azərbaycanda yeni limon sortu, çayın yararlılıq müddəti barədə tövsiyələr təqdim olunub.
“Qida akademiyası” rubrikasında “Notch” siqnal sisteminin obezliyin formalaşmasında rolu”, “Pomidor və likopen”, “Düzgün səhər yeməyi necə olmalıdır?”, “Dondurmanın fayda və zərərləri” başlıqlı məqalələrlə tanış ola bilərsiniz.
“Süfrə”nin bu sayındakı “Milli qida” rubrikasında əncirin qidalılıq dəyəri və möcüzəvi faydaları ilə yanaşı, becərilməsi barədə dolğun məlumat oxuyacaqsınız. “Dərviş Parisi partladır” kinosundan maraqlı süfrə səhnələr isə “Kinomenyu” rubrikasında təqdim edilib.
Dünyada elə fermalar var ki, fərqliliyi ilə ad qazanıb. Niderlanddakı üzən ferma, Avstraliyadakı ilanlar və timsahlar ferması, ekzotik mətbəxlərdə qida məqsədilə istifadə edilmək üçün tarakan yetişdirilən ABŞ-ın Corciya ştatındakı ferma çoxsaylı turistlərin də diqqətini çəkir. “Bizdə yoxdur” rubrikasında dünyanın həm məşhur, həm də qeyri-adi belə fermaları barədə məlumatları oxuya bilərsiniz.
“Sağlamlıq məktəbi” rubrikasında dərc olunmuş məqalədə uşaq orqanizminin inkişafında suyun faydaları barədə dolğun məlumat yer alıb. Həmçinin “Fərqli qida” rubrikasından adi qarpızdan həm şirinliyinə, həm də ekzotik dadına görə fərqlənən sarı qarpızın faydası barədə məlumatlanacaqsınız. “Faydalı” rubrikasında isə kulinariya və tibbdə geniş istifadə olunan razyananın möcüzəvi xüsusiyyətləri barədə oxuya bilərsiniz.
“Lifehack” rubrikasında “10 dadlı məsləhət”dən, “Texno” rubrikasında isə maraqlı istirahət tətbiqlərindən faydalana bilərsiniz. “Tarixdən” rubrikasında Azərbaycan xalqının qədim çörək növü olan lavaş barədə maraqlı məlumatlar yer alıb. Məqalədə bəzi bölgələrdə yuxa, yayma, fətir və nazik çörək də adlanan süfrələrimizin bu əziz nemətinin bişirilmə ənənəsindən geniş bəhs edilir.
Qeyd edək ki, “Süfrə” jurnalına abunə yazılmaq üçün (012) 565-12-72 (daxili nömrə - 015) telefon nömrəsi ilə əlaqə saxlaya bilərsiniz.
Oxşar xəbərlər
Quş qripi xəstəliyinə qarşı epizootoloji monitorinqin nəticələri açıqlanıb
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən aidiyyəti qurumların əməkdaşlarının iştirakı ilə respublika ərazisində (Naxçıvan Muxtar Respublikası daxil) quş qripi xəstəliyinə qarşı 2026-cı il 2-6 mart tarixlərində keçirilmiş epizootoloji monitorinqin nəticələri açıqlanıb. Monitorinq epizootik risk əsasında müəyyən olunmuş dövlət təbiət yasaqlıqlarının, ovçuluq təsərrüfatlarının və milli parkların su-bataqlıq, dənizsahili zonalar və digər ərazilərini əhatə edib. Habelə su anbarları və çaysahili ərazilərdə ümumi müşahidələr aparılmaqla vəhşi quşlara klinik baxış keçirilib, xəstəlik törədicisinin aşkar edilməsi məqsədilə ovlanmış müxtəlif növ vəhşi quşdan diaqnostik nümunələr götürülüb. Bundan əlavə, sənaye əsaslı müxtəlif həcmli quşçuluq müəssisələrində, habelə 16 rayonun (şəhər) ailə təsərrüfatlarında müxtəlif növ ev quşundan laborator müayinə üçün qan və yaxma nümunələri götürülüb. Monitorinq çərçivəsində təbiət ərazilərinə, müxtəlif növ quşçuluq müəssisələrinə, ailə təsərrüfatlarına, su hövzələri, parklar və zooparklara, dekorativ quşların saxlandığı obyektlərə, diri quş satışının həyata keçirildiyi bazarlara ümumi baxış keçirilib. Bununla yanaşı, baytarlıq norma və qaydalarına əməl olunması üçün məqsədyönlü maarifləndirmə-təbliğat tədbirləri görülüb. Vəhşi və ev quşlarından götürülmüş nümunələrin laborator müayinələri və ümumi epizootoloji müşahidələrin təhlili nəticəsində quş qripi xəstəliyinin törədicisinə və xəstəliyə şübhəli klinik əlamətləri olan quşa rast gəlinməyib. Ev quşlarından götürülmüş diaqnostik nümunələr Nyukasl xəstəliyinə görə də müayinə edilib və yoluxmaya şübhəli hal aşkar edilməyib.
Heyvanların identikləşdirilməsi baytarlıq nəzarətinin effektivliyini artırır
Heyvanların identifikasiyası və qeydiyyatı heyvan xəstəliklərinin diaqnostikası və profilaktikası üzrə baytarlıq tədbirlərinin həyata keçirilməsinə nəzarətin təmin olunmasında mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı heyvanlarının identifikasiyası və qeydiyyatı mövcud qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq həyata keçirilir və baytarlıq nəzarətinin əsasını təşkil edir. Heyvanların qeydiyyatı Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən Avtomatlaşdırılmış Qida Təhlükəsizliyi İnformasiya Sistemi (AQTİS) vasitəsilə aparılır. Sistem heyvanların fərdi qeydiyyatının aparılmasını, heyvanların sağlamlıq durumunun, aparılmış baytarlıq tədbirlərinin vahid məlumat bazasında toplanmasını, baytarlıq tədbirlərinə nəzarətin gücləndirilməsini təmin edir. Heyvanların identifikasiyası və qeydiyyatı aşağıdakı istiqamətlər üzrə mühüm əhəmiyyətə malikdir: Xəstəliklərin diaqnostikası və profilaktikası – erkən aşkarlama və yayılmanın qarşısının alınması; Heyvan sağlamlığına nəzarət – peyvəndləmə və müalicə məlumatlarının sistemli idarə olunması; Qida təhlükəsizliyi – “fermadan süfrəyə” prinsipi ilə izlənilmənin təmin olunması; Sahənin inkişafı – məhsuldarlığın artırılması və idarəetmənin təkmilləşdirilməsi; Ərzaq təhlükəsizliyi – heyvanların baş sayının dürüstləşdirilməsi; Hüquqi tənzimləmə – mülkiyyət hüquqlarının qorunması və itirilmiş heyvanların aşkar edilməsi. Nəticə etibarilə, bu sistem baytarlıq nəzarətinin effektivliyini artırır, heyvan sağlamlığını və qida təhlükəsizliyini təmin edir, həmçinin təsərrüfat subyektlərinin fəaliyyətində şəffaflığı gücləndirir və dövlət dəstəyi tədbirləri üçün etibarlı informasiya bazası yaradır.
AQTA "Erkən kəsimə son" adlı maarifləndirici kampaniyaya başlayıb
Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi "Erkən kəsimə son" adlı maarifləndirici kampaniyaya başlayıb. Məlum olduğu kimi, son dövrlərdə respublikada qaramalın 6-9 aylıq, qoyunların isə 3-5 aylıq yaşda kəsiminin aparılması ənənəvi hal alıb. Bu da hər iki növə aid heyvanların məhsuldarlıq potensialı tam istifadə edilmədən təsərrüfatdan çıxarılması, yekunda isə məhsuldar heyvanların ümumi sayının azalması və istehsalın aşağı düşməsi ilə nəticələnir. Bu məqsədlə iri və xırdabuynuzlu heyvanların erkən yaşda kəsilməsinin qarşısının alınması istiqamətində maarifləndirmə tədbirlərinə start verilib. Layihə çərçivəsində maarifləndirici materialların (buklet, broşür, poster, videoçarx və s.) hazırlanması və paylaşılması nəzərdə tutulur. Geniş ictimaiyyət media və sosial şəbəkələr vasitəsilə kampaniya barədə məlumatlandırılacaq.
