Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) Heyvan sağlamlığı və bioloji təhlükəsizlik şöbəsinin müdiri, Respublikanın baş dövlət baytarlıq müfəttişi Qalib Əbdüləliyevin açıqlaması: Ölkə üzrə fəaliyyət göstərən heyvan kəsimi məntəqələri fəaliyyətlərini əvvəlki qaydada davam etdirir. Əgər 2018-ci ildə respublikada cəmi 6-10 kəsim məntəqəsi mövcud idisə, hazırda bu rəqəm 120-dən çoxdur. Mövcud infrastruktur ölkənin daxili tələbatını tam şəkildə təmin etməyə imkan verir. Kəsim müəssisələri müasir standartlara uyğun şəkildə qurulub və məntəqələrdə baytar mütəxəssislərin daimi nəzarəti təmin olunur. Sağlamlığı şübhə doğuran heyvanlar kəsim prosesindən kənarlaşdırılır. Heyvan kəsildikdən sonra cəmdəyin baytarlıq-sanitariya ekspertizası aparılır, daha sonra ət müəyyən müddət soyudulmaq üçün saxlanılır. Cəmdəyin üzərinə müvafiq möhürlər vurulur və müşayiətedici baytarlıq sənədləri ilə birlikdə istehlak obyektlərinə və ticarət şəbəkələrinə göndərilir.  Respublikanın baş dövlət baytarlıq müfəttişi vətəndaşlara kəsim məntəqələrində kəsilmiş və ixtisaslaşmış ət satış məntəqələrində satılan ət məhsullarını almağı tövsiyə edir. Həmçinin ətin üzərində rəsmi baytarlıq möhürünün olmasına diqqət yetirmək, alış zamanı satıcılardan müşayiətedici baytarlıq sənədlərinin təqdim olunmasını tələb etmək vacibdir. 2025-ci il 25 oktyabr tarixindən etibarən heyvan bazarlarında sağlamlaşdırma tədbirlərinin həyata keçirilməsi məqsədilə mərhələli şəkildə məhdudiyyət tətbiq ediləcək. Bu qərar ət kəsimi və satışına heç bir maneə yaratmayacaq.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi karantin tətbiq edilən Qəhvəyi mərmər bağacığının populyasiya sıxlığının azaldılması və yayılmasının qarşısının alınması istiqamətində fitosanitar tədbirləri davam etdirir.  Bu çərçivədə Agentliyin Quba-Xaçmaz regional bölməsinin fitosanitar müfəttişləri tərəfindən Xaçmaz rayonunun Yalama kəndində növbəti maarifləndirmə tədbiri keçirilib. Regional bölmənin əməkdaşları tərəfindən payız-qış mövsümündə zərərvericiyə qarşı aparılması zəruri mübarizə üsulları barədə kənd sakinlərinə ətraflı məlumat verilib, maarifləndirici çap materialları paylanıb. Qəhvəyi mərmər bağacığı ilə mübarizədə əhalinin aktiv iştirakının vacibliyi vurğulanıb.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları Gəncə şəhəri, H.Əliyev prospekti, ev 73 ünvanında fəaliyyət göstərən, fiziki şəxs Abdullayev Pərviz Təvəkkül oğluna məxsus topdansatış mağazasında yoxlama keçirib. Baxış zamanı satış sahəsində aşkar saxtalaşdırma əlamətləri olan “Organic Росинка” əmtəə nişanlı 98 ədəd 0.7 litrlik, 112 ədəd 0.5 litrlik alkoqollu içki aşkarlanıb. Belə ki, içkilərin başlıq hissəsinin təkrar bərkidildiyi, istehsal tarixləri və istehsalçı barədə məlumatların qeyd olunmadığı, saxta VÖEN göstərildiyi, müşayiətedici sənədlərinin olmadığı müəyyən edilib. Məhsullardan nümunələr götürülərək laborator müayinələrə cəlb olunub. Faktla bağlı sahibkar barəsində qanunvericiliyə uyğun tədbirlər görülüb. Araşdırmalar davam etdirilir.

Daxil olan müraciət əsasında Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları tərəfindən Yevlax rayonu, Aşağı Bucaq kəndində fəaliyyət göstərən, fiziki şəxs Bədəlov Kərim Şubay oğluna məxsus “Kərim” marketdə yoxlama keçirilib. Baxış zamanı müraciətdə göstərilən fakt təsdiqini tapıb. Belə ki, marketdə istifadə müddəti bitmiş müxtəlif əmtəə nişanlı qida məhsullarının satışa çıxarıldığı məlum olub. Faktla bağlı fiziki şəxs barəsində inzibati protokol tərtib edilərək məsuliyyətə cəlb edilib, istehlaka yararsız məhsulların satışının qadağan olunması, dövriyyədən çıxarılması və məhv edilməsi barədə qərar qəbul olunub.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Gəncə-Daşkəsən regional bölməsinin fitosanitar müfəttişləri Qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı mübarizə tədbirləri çərçivəsində Gəncə şəhərinin Gülüstan qəsəbəsində, Göygöl rayonunun Topalhəsənli, Qızılhacıllı, Firuzabad kəndlərində monitorinq keçirib. Monitorinq zamanı aşkar edilmiş zərərvericilər məhv edilib, əhali ilə maarifləndirici söhbətlər aparılıb. Payız mövsümü ilə əlaqədar qışlamaya üstünlük verən zərərverici əsasən yaşayış evləri, ictimai iaşə obyektləri, təsərrüfat tikililəri və digər qapalı məkanlarda müşahidə olunduğu üçün mübarizədə fəal və diqqətli olmaları, müvafiq tədbirlər görmələri nəzərə çatdırılıb.

Mövsümi xəstəliklərin yayılma riski artdıqca heyvan bazarlarında gigiyena və baytarlıq tələblərinə əməl olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) bildirir ki, bazarlarda müxtəlif mənşəli heyvanların bir yerdə saxlanması və qaydalara riayət edilməməsi infeksiyaların yayılmasına səbəb ola bilər.  Aparılan monitorinqlər göstərir ki, bəzi bölgələrdə bu qaydalar pozulur. Bu isə həm heyvanlar, həm də insanlar üçün təhlükə yaradır. Epizootoloji stabilliyin qorunması üçün bazar sahibləri və satıcıların əməl etməli olduqları tələbləri diqqətinizə çatdırırıq! Unutmayaq: sağlam heyvan sağlam qida, sağlam qida sağlam insan deməkdir!

Ölkəmizdə heyvan kəsimi məntəqələri baytar nəzarəti altında fəaliyyətlərini davam etdirir. Heyvan kəsimindən əldə olunan ət və ət məhsullarının insan istehlakı üçün təqdim olunması prosesi dövlət baytarlıq nəzarəti ilə həyata keçirilir. Belə ki, kəsimə cəlb olunan iri və ya xırdabuynuzlu heyvanlar baytarlıq mütəxəssisi tərəfindən kliniki baxışdan keçirilərək, termometriya olunur və onların kəsimi barədə qərara gəlinir. Kəsimdən sonra heyvan cəmdəyi və daxili orqanların baytarlıq-sanitariya ekspertizası həyata keçirilməklə ekspertiza aktı tərtib olunur. İstehlak üçün təhlükəsiz olan ət və ət məhsullarının realizasiyası üçün müvafiq müşayiətedici baytarlıq sənədləri (baytarlıq arayışı və ya baytarlıq şəhadətnaməsi) təqdim edilir.  Məlumat üçün bildiririk ki, baytarlıq mütəxəssisi tərəfindən heyvanların ümumi kliniki vəziyyəti, kəsimdən sonra ət və ət məhsullarının baytarlıq-sanitariya ekspertizası, o cümlədən laboratoriya müayinə nəticələri nəzərə alınmaqla, ət məhsulunun istehlakı barədə qərara gəlinir. Bir qayda olaraq insan sağlamlığı ilə bağlı risklər mövcud olan bütün hallarda ət məhsullarının dövriyyəsinə yol verilmir. Nəzərə almaq lazımdır ki, insanlar tərəfindən ətin çiy və ya yarımbişmiş halda istehlak olunması yolverilməzdir. Belə ki, ətin bişirilmə temperaturu  virus və bakteriya mənşəli infeksiyaların məhv olmasını təmin etdiyindən, yaxşı bişirilmiş ət və ət məhsullarının istehlak edilməsi insan sağlamlığı üçün təhlükəsiz hesab olunur.

Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının (ÜHST) rəsmi məlumatlarına əsasən, Rumıniyanın Timiș kantonunda, Macarıstanın Vaş kantonunda, Xorvatiya Respublikasının Sisaçko-Moslavinska kantonunda, Mərakeş Krallığının Şərq regionunda blutanq xəstəliyi, Fransa Respublikasının Burqundiya–Franş-Konte regionunda nodulyar dermatit xəstəliyi, Fransa Respublikasının O-de-Frans, Pei de la Luar regionlarında, İraq Respublikasının Neynəvə əyalətində, Litva Respublikasının Klayped bölgəsində, Almaniya Federativ Respublikasının Brandenburq vilayətində isə yüksək patogen quş qripi xəstəliyi qeydə alınıb. Respublika ərazisinin bu yoluxucu xəstəliklərdən qorunması məqsədilə qeyd olunan ərazilərdən zonalaşma prinsipi nəzərə alınmaqla, müvafiq malların idxalına ÜHST-nin “Quruda yaşayan heyvanların sağlamlıq Məcəlləsi”nə uyğun olaraq Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən müvəqqəti məhdudiyyət tətbiq olunub. Eyni zamanda müvafiq tədbirlərin görülməsi üçün Dövlət Gömrük Komitəsinə müraciət olunub.

Bu yaş dövrü uşağın qidalanma vərdişlərinin formalaşması üçün çox önəmlidir. Uşaqlar yeni dadları kəşf edir, müxtəlif qidaları sınayır və müstəqil seçim etməyi öyrənirlər. Düzgün qidalanma anemiya, artıq çəki, 2-ci tip şəkərli diabet, hipertoniya və ürək-damar xəstəlikləri kimi qeyri-infeksion xroniki xəstəliklərin də riskini azaldır Unutmayaq: Sağlam gələcək, sağlam vərdişlərlə başlayır! Sözdən əmələ keç, sağlam qidalanmanı seç!

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Şəki-Zaqatala regional bölməsinin əməkdaşları Qəhvəyi mərmər bağacığına (Halyomorpha halys) qarşı maarifləndirici tədbirləri davam etdirir. Bu dəfə Balakən və Zaqatalanın 9 kəndinin sakinləri ilə görüşlər keçirilib. Sakinlərə zərərvericinin bitkilərə və kənd təsərrüfatına vurduğu ziyan, eləcə də payız-qış mövsümündə aparılmalı mübarizə tədbirləri barədə ətraflı məlumat verilib.  Bildirilib ki, temperaturun aşağı düşməsi səbəbindən Qəhvəyi mərmər bağacığı aktivliyini itirərək yaşayış evlərinin, təsərrüfat binalarının, daş və taxta aralıqlarının, eləcə də digər isti sığınacaqların içərisində gizlənir. Görüşlər zamanı həmin gizlənmə yerləri əyani şəkildə sakinlərə göstərilir, zərərvericinin aşkarlanması və məhv edilməsi prosesi nümayiş etdirilib. Maarifləndirmə tədbirlərinin məqsədi əhalini payız-qış dövründə aparılan mexaniki mübarizə işlərinə cəlb etmək, zərərvericinin növbəti vegetasiya mövsümündə artmasının qarşısını almaqdır.