Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının (ÜHST) rəsmi məlumatlarına əsasən, müxtəlif ölkələrdə heyvanlar arasında xüsusi təhlükəli yoluxucu xəstəliklər yayılıb. Mövsümi amillərdən asılı olaraq müxtəlif xəstəlik törədicilərinin yayılması riski region ölkələri, o cümlədən Azərbaycan üçün real təhlükə yaradır. Qeyd edək ki, respublikamızın həmsərhəd bölgələri, heyvanların mövsümi miqrasiya marşrutları, eləcə də heyvan bazarları yüksək risk əraziləri kimi müəyyən edilib. Heyvan bazarlarında müxtəlif mənşəli heyvanların bir yerdə saxlanması, satış və daşınma prosesləri infeksiya törədicilərinin yayılmasına, ölkə ərazisində xəstəliklərin baş vermə riskinin artmasına səbəb ola bilər. Epizootik sabitliyin və bioloji təhlükəsizliyin qorunması, zoonoz və xüsusi təhlükəli xəstəliklərin yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən bir sıra zəruri tədbirlər görülməkdədir. Respublikanın baş dövlət baytarlıq müfəttişinin imzaladığı müvafiq qərara əsasən, ölkə ərazisində fəaliyyət göstərən heyvan bazarlarında 2025-ci il 25 oktyabr tarixindən etibarən sağlamlaşdırma tədbirlərinin görülməsi üçün mərhələli şəkildə müvəqqəti məhdudiyyətlər tətbiq olunacaq. Agentliyin regional bölmələri yerli icra hakimiyyətləri və polis orqanları ilə birlikdə bu tədbirin icrasını təmin edəcəklər. Heyvan bazarlarının sahibləri tərəfindən bazar ərazilərində dezinfeksiya, dezinseksiya və deratizasiya tədbirləri görüləcək. Sağlamlaşdırma tədbirləri yekunlaşdıqdan sonra bazarların fəaliyyəti bərpa olunacaq. Bununla yanaşı, ölkəyə idxal olunan heyvanlar karantinə yerləşdiriləcək, onlara klinik baxış keçirilərək laborator diaqnostik nümunələrin götürülməsi prosesi davam etdiriləcək. Həmçinin mümkün infeksiya yayılmasının qarşısını almaq üçün Gürcüstan mənşəli iri və xırdabuynuzlu heyvanların respublika ərazisindən keçməklə tranzit daşınması, habelə Gürcüstandan damazlıq və yetişdirmə məqsədilə (kəsim məqsədilə idxal edilən heyvanlar istisna olmaqla) heyvanların ölkəmizə idxalı 2025-ci il 25 oktyabr tarixindən etibarən məhdudlaşdırılır. Bildiririk ki, ölkə üzrə heyvan kəsimi məntəqələri fəaliyyətlərini əvvəlki qaydada davam etdirəcək. Qərara əsasən, kəsim məqsədilə ölkəyə idxal edilən heyvanlar 72 saat ərzində kəsilməlidir. Görülən tədbirlər barədə ictimaiyyətin mütəmadi şəkildə məlumatlandırılması təmin olunacaq, maarifləndirmə tədbirləri davam etdiriləcək.

Mövsümi amillərdən asılı olaraq müxtəlif xəstəlik törədicilərinin yayılması riski region ölkələri, o cümlədən Azərbaycan üçün real təhlükə yaradır. Belə ki, heyvan bazarlarında müxtəlif mənşəli heyvanların bir yerdə saxlanması, satış və daşınma proseslərində tələblərə riayət olunmaması infeksiya törədicilərinin yayılmasına, ölkə ərazisində xəstəliklərin baş vermə riskinin artmasına səbəb ola bilər.   Ölkədə epizootoloji stabilliyin qorunması, baytarlıq nəzarətinin təmin edilməsi, bu sahədə fəaliyyətlərin tənzimlənməsi məqsədilə heyvan satışı bazarlarında bir sıra tələblərə ciddi şəkildə əməl olunmalıdır: -    bazarların ərazisi hasarla sərhədlənməli; -    giriş və çıxışda dezobaryerlər olmalı; -    mütəmadi olaraq təmizlənmə və dezinfeksiya işləri aparılmalı; -    bazara daxil olan heyvanlar müşayiətedici baytarlıq sənədləri ilə təmin edilməli; -    heyvanlar müvafiq təlimatlara uyğun identikləşdirilərək satışa çıxarılmalı; -    ixtisaslı mütəxəssis tərəfindən nəzarət təmin olunmalı; -    heyvanların daşınması müvafiq təlimatlara uyğun yerinə yetirilməli; -    satış üçün bazarlarda uyğun şərait yaradılmalı; -    baytar həkimin nəzarəti təmin edilməlidir. Respublikada epizootoloji stabilliyin pozulmasına zəmin yaradan risklər baxımından heyvan satışı bazarları xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Buna görə, bazarlarda dövlət baytarlıq nəzarətinin təmin edilməsi, müvafiq şəraitin və iş rejiminin formalaşdırılması vacibdir. Bazar rəhbərləri onlara təqdim olunan müvafiq təlimatlara əməl etməlidir. Qeyd edək ki, dünyanın bəzi ölkələrində, o cümlədən Türkiyədə xəstə heyvanların virusunun sürətlə yayılması səbəbilə heyvan bazarlarını bağlamaq qərarı verilib. Agentlik tərəfindən davam etdirilən müvafiq dövlət nəzarəti və tənzimlənməsi tədbirləri ilə bağlı ictimaiyyətə mütəmadi olaraq məlumat veriləcək.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları İmişli rayonu, H.Əliyev prospektində fəaliyyət göstərən "Azər Konyak" MMC-yə məxsus “Azər Konyak” şərab evində yoxlama keçirib. Baxış zamanı “Göy-Göl”, “Gold Krım”, “Bacchus”, “Azərbaycan Qızılı” və “Украина” əmtəə nişanlı alkoqollu içkilərin Azərbaycan dilində etiket məlumatları ilə müşayiət olunmadığı, “Профессионал”, “Aloe Vera”, ”Минск”, ”Холодок”, “Organic”, “Nature Drop”, “Qərbi Azərbaycan”, “Brand Line”, “Хлебная Мера”, “Akedemik”, “Bambok”, “Украинское Золото”, “Белорусский Cтандарт” əmtəə nişanlı alkoqollu içkilərdə isə ünvan və istehsal tarixlərinin qeyd olunmadığı müəyyən edilib. İçkilərdən götürülmüş nümunələrin müayinəsi nəticəsində “Украина”, "Aloe Vera", “Bacchus" əmtəə nişanlı alkoqullu içkilərin tündlük göstəriciləri üzrə uyğunsuzluq aşkarlanıb. Faktla bağlı müəssisə rəhbəri inzibati məsuliyyətə cəlb olunub, məhsullar dövriyyədən çıxarılıb və məhv edilib.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları tərəfindən Qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı mübarizə tədbirləri davam etdirilir. Tədbirlər çərçivəsində Xaçmaz rayonunun Tel kəndində həyətyanı sahələrə baxış keçirilib, feromon tələlər asılıb. Daha sonra kənd sakinləri ilə maarifləndirici söhbətlər aparılıb və zərərverici ilə mübarizə üsulları barədə çap materialları paylanılıb.

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun (AQTİ) nəzdində fəaliyyət göstərən Bakı Regional Sınaq Laboratoriyası beynəlxalq səriştəlilik sınaqlarında uğurlu nəticələr əldə edib. Laboratoriya İngiltərənin nüfuzlu “Fapas” şirkəti tərəfindən keçirilən sınaqlarda meyvə şirəsi nümunəsində Brix ədədi, sorbin turşusu və benzoy turşusu parametrlərinin təyini üzrə aparılan sınaqlarda yüksək göstəricilərə nail olub.  Qeyd edək ki, Bakı Regional Sınaq Laboratoriyasında qida məhsullarının keyfiyyət və təhlükəsizlik göstəricilərinə uyğun olaraq bioloji, kimyəvi və molekulyar müayinələr həyata keçirilir.  Laboratoriya AZS ISO/IEC 17025:2020 — “Sınaq və kalibrləmə laboratoriyalarının səlahiyyətliliyinə dair ümumi tələblər” beynəlxalq standartına uyğun olaraq Azərbaycan Akkreditasiya Mərkəzi tərəfindən akkreditə olunub.

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) həm ölkə daxilində, həm də dünyada epizootik vəziyyəti daim diqqət mərkəzində saxlayır.  Sahibkarlıq subyektlərinin məlumatlılıq səviyyəsini artırmaq məqsədi ilə Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının rəsmi məlumatları əsasında epizootik vəziyyətlə bağlı son informasiyaları təqdim edirik. Ötən həftə ərzində dünya üzrə blutanq, nodulyar dermatit və yüksək patogen quş qripi ilə bağlı yeni xəstəlik halları aşkar olunub. Hazırda 16 xəstəlik üzrə 87 ölkədən məhsul idxalına müvəqqəti məhdudiyyət mövcuddur.  Videoməlumatla aşağıdakı linkdən tanış ola bilərsiniz:

Son günlərdə qonşu ölkələrdən Azərbaycana miqrasiya edən Qəhvəyi mərmər bağacığı xüsusilə Zaqatala və Balakən bölgələrində kütləvi şəkildə görünür. Payızda zərərverici fəallığını itirir və qışlamağa üstünlük verir — bu dövr mübarizə üçün ən əlverişli vaxtdır! Bağacıqla necə mübarizə aparmaq olar? - AQTA və digər qurumlar kimyəvi və feromon tələləri ilə tədbirlər görür. - Mexaniki mübarizə — süni tələlərin quraşdırılması ən təbii üsullardandır. - Yaşayış yerlərində əşyaların arxa hissələrinə diqqət yetirin, aşkar etdiyiniz bağacığı süpürgə və tozsoranla toplayıb məhv edin. Bağacıqla mübarizədə vətəndaşların iştirakı çox önəmlidir!

Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi yanında Məşvərət Şurası “Qida təhlükəsizliyi tək dövlətin deyil, hər kəsin işidir” kampaniyasını davam etdirir.  Kampaniya çərçivəsində hazırlanan növbəti videoçarxda Şuranın üzvü, “Azprotein Foods” MMC-nin sədri Vüsal Qafarlı heyvanlara baytarlıq nəzarətinin əhəmiyyətindən və bunun insan sağlamlığına təsirlərindən bəhs edir.  “Fermadan süfrəyə” prinsipi üzrə izlənilmə sistemlərinin rəqəmsallaşdırılması heyvan xəstəliklərinin vaxtında aşkarlanmasına, qarşısının alınmasına və məhsulun mənşəyinin tam şəffaf şəkildə izlənilməsinə şərait yaradır.  Heyvanların identifikasiyası və qeydiyyatı sistemi vasitəsilə hər bir heyvana hansı vaksinlərin, baytarlıq preparatlarının tətbiq edildiyi və digər mühüm məlumatlar dəqiq şəkildə qeydə alınır və izlənir. Qida təhlükəsizliyi tək dövlətin deyil, hər kəsin işidir! Gəlin, təhlükəsiz qida ilə sağlam gələcəyə birlikdə addımlayaq!  Videoçarxla aşağıdakı link vasitəsilə tanış ola bilərsiniz:

Qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı bitki mühafizəsinə dair Tədbirlər Planının icrası çərçivəsində Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) Şəki-Zaqatala regional bölməsinin əməkdaşları Zaqatala və Balakən rayonlarında sakinlərlə növbəti maarifləndirici görüşlər keçirilib.  Görüşlər zamanı payız-qış mövsümündə zərərvericiyə qarşı aparılacaq mexaniki mübarizə tədbirləri barədə ətraflı məlumat verilib. Zərərverici ilə mübarizədə mexaniki üsullardan geniş istifadə edildiyi qeyd olunur. Bununla yanaşı, Mazımçay sərhəd-keçid məntəqəsində nəqliyyat vasitələrinin sürücüləri ilə profilaktik söhbətlər aparılıb, nəqliyyat vasitələrinin dezinseksiya edilməsinin zərərvericinin uzaq məsafələrə yayılmasının qarşısının alınmasında mühüm rol oynadığı vurğulanıb.

Çin Xalq Respublikasının Şanxay şəhərində bu ölkənin Baş Gömrük Administrasiyasının təşkilatçılığı ilə "Bir kəmər, bir yol" təşəbbüsü çərçivəsində İdxal və İxracda Qida Təhlükəsizliyi sahəsində Əməkdaşlığa dair Konfrans işə başlayıb. 50 ölkənin nümayəndə heyətinin təmsil olunduğu konfransda Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Aparat rəhbəri Məmmədrəhim Nəcəfov və sədrin müşaviri Elxan Mikayılov iştirak edir. İki gün davam edəcək tədbirin əsas məqsədi "Bir kəmər, bir yol" təşəbbüsündə iştirak edən ölkələr arasında qida təhlükəsizliyi sahəsində əməkdaşlığın qurulmasıdır. Tədbir çərçivəsində "Bir kəmər, bir yol" təşəbbüsünə daxil olan ölkələr üçün “İdxal və İxracda Qida Təhlükəsizliyi üzrə Əməkdaşlıq Mexanizminin Fəaliyyət Şərtləri” sənədi imzalanıb. Bu sənədlə Azərbaycan, Çinin təşəbbüsü ilə yaradılmış platformaya rəsmi olaraq qoşulub. Sözügedən platforma vasitəsilə iki ölkə arasında qida təhlükəsizliyi sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni imkanlar açılıb. Sənədin məqsədi qida təhlükəsizliyi sahəsində əməkdaşlığı gücləndirmək, idarəetmə və tənzimləmə mexanizmlərinin qarşılıqlı anlaşılmasını təmin etmək, beynəlxalq qaydaların təkmilləşdirilməsini, həmçinin idxal və ixrac proseslərində qida təhlükəsizliyi risklərinin birgə aradan qaldırılmasını təşviq etməkdir. Bu təşəbbüs, “Bir kəmər, bir yol” ölkələri arasında qarşılıqlı etimad, fayda və innovasiya prinsiplərinə əsaslanan əməkdaşlıq platformasının qurulmasına xidmət edir və qida təhlükəsizliyi üzrə effektiv informasiya mübadiləsi, fövqəladə hallara birgə reaksiya və qida ticarətinin təhlükəsiz inkişafını dəstəkləyir.