2020 - 2021-ci illər ərzində dünya ölkələrində baş vermiş quş qripi xəstəliyi və görülən tədbirlər barədə məlumat
14 İyun 2021 17:01
Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatından (OIE) “Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı İnformasiya Sistemi (WAHIS)” vasitəsi ilə verilmiş məlumatlara əsasən, ötən ilin yanvar ayından başlayaraq vəhşi təbiətdə və təsərrüfat quşları arasında yüksək patogenli quş qripi xəstəliyi artmaqda davam etmiş, 2020-ci ilin oktyabr ayının ortalarından etibarən yayılma arealı sürətlə genişlənərək daha böyük coğrafi əraziləri əhatə etmişdir. WAHIS-in məlumatlarına əsasən, hazırda dünyanın 54 ölkəsində xəstəlik davam etməkdədir. Ev quşları arasında xəstəlik alovlanmalarının qeydə alındığı, respublikamızla idxal əlaqəsi olan 44 ölkədən keçə biləcək yoluxucu heyvan xəstəliklərindən qorunmaq məqsədilə Agentlik tərəfindən diri quş və quşçuluq məhsullarının idxalına OİE-nin “Quruda yaşayan heyvanların sağlamlıq Məcəlləsi”nə əsasən zonalaşma prinsipi nəzərə alınmaqla müvəqqəti məhdudiyyətlər tətbiq olunmuşdur. Qalan digər 10 ölkədə xəstəlik vəhşi və ya təsərrüfat əhəmiyyəti olmayan quşlar arasında baş verdiyi üçün, OİE-nin “Quruda yaşayan heyvanların sağlamlıq Məcəlləsi”nin 10.4.1-ci maddəsinin 8-ci bəndinə uyğun olaraq, məhdudiyyət tədbirləri tətbiq edilməmişdir.
Dünya ölkələri üzrə məlumat aşağıdakı cədvəldə təqdim olunur:
|
S/s |
Ölkə adı |
Xəstəlik ocaqlarının sayı |
|
1 |
Fransa |
677 |
|
2 |
Almaniya |
523 |
|
3 |
Macarıstan |
289 |
|
4 |
Cənubi Koreya |
277 |
|
5 |
Polşa |
248 |
|
6 |
Cənubi Afrika Respukası |
146 |
|
7 |
Misir |
123 |
|
8 |
Çin |
119 |
|
9 |
İran İslam Respublikası |
100 |
|
10 |
Vyetnam |
98 |
|
11 |
Danimarka |
95 |
|
12 |
İsveç |
92 |
|
13 |
Rusiya Federasiyası |
80 |
|
14 |
Niderland |
79 |
|
15 |
Yaponiya |
77 |
|
16 |
İngiltərə |
76 |
|
17 |
Hindistan |
38 |
|
18 |
İrlandiya |
37 |
|
19 |
Estoniya |
26 |
|
20 |
Belçika |
25 |
|
21 |
Latviya |
23 |
|
22 |
İsrail |
21 |
|
23 |
İtaliya |
19 |
|
24 |
Finlandiya |
18 |
|
25 |
Norveç |
14 |
|
26 |
Ukrayna |
14 |
|
27 |
Litva |
13 |
|
28 |
Qazaxıstan |
12 |
|
29 |
Rumıniya |
11 |
|
30 |
Çexiya |
10 |
|
31 |
Bolqarıstan |
9 |
|
32 |
Küveyt |
9 |
|
33 |
Slovakiya |
7 |
|
34 |
Amerika Birləşmiş Ştatları |
6 |
|
35 |
İndoneziya |
6 |
|
36 |
Nepal |
6 |
|
37 |
Əlcəzair |
5 |
|
38 |
Xorvatiya |
5 |
|
39 |
Lesoto |
5 |
|
40 |
Şotlandiya |
4 |
|
41 |
Filippin |
3 |
|
42 |
Şimali İrlandiya |
3 |
|
43 |
Kamboca |
3 |
|
44 |
Avstraliya |
3 |
|
45 |
Şimali Koreya |
3 |
|
46 |
Əfqanıstan |
3 |
|
47 |
Yunanıstan |
3 |
|
48 |
İraq |
3 |
|
49 |
Uels |
3 |
|
50 |
Laos |
3 |
|
51 |
Mali |
2 |
|
52 |
Səudiyyə Ərəbistanı |
1 |
|
53 |
Nigeriya |
1 |
|
54 |
Seneqal |
1 |
2020-ci və 2021-ci illərin ötən dövrü ərzində quş qripi xəstəliyi qeydə alınmasıyla bağlı bütün növ diri quş, quş əti və damazlıq yumurtanın idxalına müvəqqəti məhdudiyyət tətbiqi həyata keçirilmiş ölkələrin siyahısı.
|
S/s |
Ölkə adı |
|
1 |
Almaniya |
|
2 |
Macarıstan |
|
3 |
Cənubi Koreya |
|
4 |
Çin |
|
5 |
Danimarka |
|
6 |
Polşa |
|
7 |
Vyetnam |
|
8 |
Rusiya Federasiyası |
|
9 |
Niderland |
|
9 |
Yaponiya |
|
11 |
Hindistan |
|
12 |
İran İslam Respublikası |
|
13 |
İngiltərə |
|
14 |
İrlandiya |
|
15 |
Belçika |
|
16 |
İsrail |
|
17 |
İtaliya |
|
18 |
Ukrayna |
|
19 |
Fransa |
|
20 |
Qazaxıstan |
|
21 |
Rumıniya |
|
22 |
Çexiya |
|
23 |
Bolqarıstan |
|
24 |
Slovakiya |
|
25 |
İsveç |
|
26 |
Amerika Birləşmiş Ştatları |
|
27 |
Xorvatiya |
|
28 |
Şotlandiya |
|
29 |
Litva |
|
30 |
Filippin |
|
31 |
Şimali İrlandiya |
|
32 |
İraq |
|
33 |
Uels |
|
34 |
Səudiyyə Ərəbistanı |
|
35 |
Küveyt |
|
36 |
Kamboca |
|
37 |
Finlandiya |
|
38 |
Estoniya |
|
39 |
Əfqanısta |
|
40 |
Nepal |
|
41 |
Əlcəzair |
|
42 |
Cənubi Afrika |
|
43 |
Mali |
|
44 |
Lesoto |
Oxşar xəbərlər
İdxal olunan baytarlıq preparatında uyğunsuzluq aşkarlanıb
Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən həyata keçirilən nəzarət tədbirləri zamanı "Spektra-Vet" MMC-nin respublikamıza idxal etdiyi baytarlıq preparatlarının sınaq nəticələrində uyğunsuzluq aşkarlanıb. Belə ki, Çin Xalq Respublikasından idxal edilən “Farmazin Tylo” əmtəə nişanlı baytarlıq preparatı məhsul partiyasından götürülmüş nümunələrdə pH göstəricisinin normativ texniki tələblərə cavab vermədiyi müəyyən edilib. Uyğunsuzluqla əlaqədar qanunvericiliyə müvafiq qərar qəbul edilərək, 5010 ədəd 50 ml-lik, 3006 ədəd 100 ml-lik məhsul məhv edilib.
Fermer üçün yeni mərhələ: heyvanın identikləşdirilməsindən məhsulun izlənilməsinədək
Azərbaycan Respublikasında qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə dair 2027–2032-ci illər üçün Dövlət Proqramı çərçivəsində heyvanların identikləşdirilməsi sisteminin təkmilləşdirilməsi və əhatə dairəsinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Dövlət Proqramının tədbirlər planının 8.5.3-cü bəndinə əsasən həyata keçiriləcək tədbirlər ilk növbədə heyvan sahiblərinin təsərrüfatlarında heyvanların uçotunun və hərəkətinin daha dəqiq izlənilməsinə imkan yaradacaq. Bu isə fermer üçün təsərrüfatındakı heyvanlarla bağlı məlumatların daha sistemli şəkildə aparılması deməkdir. Heyvanın identikləşdirilməsi onun hansı təsərrüfata məxsus olduğunu, hərəkətini və baytarlıq məlumatlarını izləməyə imkan verəcək. Nəticədə xəstəliklərin aşkarlandığı hallarda risk altında olan heyvanların və təsərrüfatların daha sürətli müəyyənləşdirilməsi, müvafiq baytarlıq tədbirlərinin vaxtında həyata keçirilməsi mümkün olacaq. Sistem fermer üçün heyvanların sağlamlıq vəziyyətinə nəzarətin gücləndirilməsinə də şərait yaradacaq. Xəstəliklərin yayılmasının qarşısının daha effektiv alınması təsərrüfatların qorunmasına, heyvan itkilərinin və bununla bağlı iqtisadi zərərlərin azaldılmasına xidmət edəcək. Heyvanların identikləşdirilməsi eyni zamanda heyvan mənşəli məhsulların izlənəbilənliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayacaq. Beləliklə, məhsulun hansı təsərrüfatdan əldə edildiyi barədə məlumatların müəyyənləşdirilməsi qida təhlükəsizliyi zəncirində nəzarətin gücləndirilməsinə imkan verəcək. Dövlət Proqramının icrası çərçivəsində heyvan sahiblərinin identikləşdirmə prosesi barədə məlumatlandırılması və bu istiqamətdə maarifləndirmə tədbirlərinin davam etdirilməsi də nəzərdə tutulur. Beləliklə, identikləşdirmə sistemi fermer üçün yalnız heyvanların qeydiyyata alınması deyil, həm də təsərrüfata nəzarətin gücləndirilməsi, heyvan sağlamlığının qorunması, risklərin vaxtında müəyyənləşdirilməsi və istehsal olunan məhsulların izlənəbilənliyinin təmin edilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır. Bu yanaşma fermer üçün heyvanın qeydiyyatından başlayaraq onun sağlamlıq vəziyyətinin izlənilməsinə, daha sonra isə heyvan mənşəli məhsulların hərəkətinin izlənilməsi imkanlarının genişləndirilməsinə şərait yaradacaq.
Heyvan bazarlarında yeni mərhələ: müasir infrastruktur və gücləndirilmiş baytarlıq nəzarəti
Ölkə üzrə heyvan bazarlarında ötən ildən başlanan yenidənqurma işlərinin əsas hissəsi artıq yekunlaşıb. Yenilənmiş bazarlarda müasir baytarlıq-sanitariya tələblərinin tətbiqi, heyvanların identifikasiyası və hərəkətinin izlənilməsi üçün zəruri infrastruktur yaradılıb. 1 il ərzində ümumilikdə ölkə üzrə 22 heyvan bazarı Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) Kollegiyasının Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Heyvan bazarlarına dair baytarlıq-sanitariya norma və qaydaları”na uyğun yenidən qurularaq istifadəyə verilib. Yenidənqurma işləri zamanı əvvəlki bazarlarda mövcud olan baytarlıq-sanitariya və sanitar-gigiyenik tələblərə əməl olunması ilə bağlı çatışmazlıqların aradan qaldırılmasına xüsusi diqqət yetirilib. Bu istiqamətdə sahibkarlıq subyektləri ilə AQTA-nın birgə fəaliyyəti nəticəsində böyük bir layihə qısa zaman kəsiyində icra edilib. Müasir heyvan bazarlarında heyvanların baytar nəzarətində qəbulu, identifikasiyası və hərəkətinin izlənilməsi həyata keçirilir. Bu tədbirlər heyvan xəstəliklərinin vaxtında aşkarlanmasına, onların yayılma riskinin azaldılmasına və ümumi epizootoloji təhlükəsizliyin təmin edilməsinə imkan yaradır. Beləliklə, yenilənmiş və yeni inşa edilən heyvan bazarları yalnız alqı-satqı məkanı deyil, həmçinin heyvan sağlamlığının qorunması, baytarlıq nəzarətinin və sanitariya tələblərinin təmin edildiyi müasir infrastruktur kimi fəaliyyət göstərir. Daha ətraflı:
Giriş