Giriş
Antibiotiklərin quşçuluq sahəsində rasional istifadəsinin elmi qiymətləndirilməsi aparılıb
30 Mart 2021 13:03
Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutu (AQTİ) tərəfindən baytarlıq sahəsində istifadə olunan antimikrob preparatların (antibiotiklərin) elmi-risk qiymətləndirilməsi aparılıb. Sənədin hazırlanmasında məqsəd antibiotiklərin heyvandarlıqda effektiv istifadəsinə nail olmaqdır.
Qeyd edək ki, antibiotiklər heyvandarlıq, o cümlədən quşçuluq sahəsində xəstəliklərin müalicə və profilaktikası ilə yanaşı, çəki artırmaq məqsədilə boy stimulyatoru kimi də geniş istifadə edilir. Belə antibiotiklərə “antibiotik-stimulyatorlar” və ya “yem antibiotikləri” də deyilir.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına əsasən, hər il heyvandarlıqda tonlarla antibiotik tətbiq edilir ki, bu da səhiyyədə istifadə olunan antibiotikləri iki dəfədən çox üstələyir.
Antimikrob təsirinə görə bu preparatların baytarlıq və səhiyyə sahəsində, eləcə də qida sənayesində geniş miqyasda istifadəsi mikroorqanizmlərdə antibiotiklərə qarşı davamlılığın (antimikrob rezistentlik) yaranmasına səbəb olur. Əmələ gələn yeni və rezistent patogen ştamların ətraf mühitə yayılması mikroorqanizmlərin ekoloji tarazlığının pozulması ilə nəticələnir. Antimikrob rezistentlik səbəbindən yeni antibiotiklərin tətbiqi zərurəti yaranır ki, bu da antimikrob rezistentliyin qlobal xarakter almasına gətirib çıxarır.
Antibiotiklərin quşçuluq sahəsində istifadəsinə dair əldə olunmuş elmi-risk qiymətləndirilməsinin nəticəsinə əsasən qeyd edilir ki, bu preparatların kortəbii və genişmiqyaslı tətbiqi onların heyvan mənşəli qida məhsullarında qalıq şəklində toplanmasına səbəb olur. Bu da həmin qidaları istehlak edən insanların sağlamlığında ciddi problemlərə (allergiyalar, toksikozlar və s.) yol aça bilər.
Qeyd edək ki, AQTİ mütəxəssisləri tərəfindən quşçuluq sahəsində antibiotiklərin istifadəsinin tənzimlənməsi istiqamətində tədqiqat işləri davam etdirilir.
Oxşar xəbərlər
Ölkə üzrə heyvanların identikləşdirilməsi genişləndiriləcək – Dövlət Proqramı
Prezidentin Sərəncamı ilə təsdiq edilən “Azərbaycan Respublikasında qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə dair 2027–2032-ci illər üçün Dövlət Proqramı”nda heyvanların identikləşdirilməsi və məlumatların Avtomatlaşdırılmış Qida Təhlükəsizliyi İnformasiya Sisteminə (AQTİS) daxil edilməsi nəzərdə tutulur. Prosesin icrası ilə heyvan sağlamlığına nəzarət gücləndiriləcək və heyvan mənşəli məhsulların izlənilməsi təmin olunacaq. Bu çərçivədə heyvan sahibləri və fermerlər identikləşdirilmə prosesinin vacibliyi və tələbləri barədə məlumatlandırılacaq, müvafiq təlimlər keçiriləcək. Dövlət Proqramında heyvanların identifikasiyası və qeydiyyatı ilə bağlı rəqəmsal imkanların inkişafına da xüsusi diqqət yetirilir. Sənəddə Heyvanların İdentifikasiyası və Qeydiyyatı Sisteminin (HİQS) əhatə dairəsinin genişləndirilməsi və funksionallığının artırılmasının heyvan sağlamlığı və biotəhlükəsizliyin təmin olunması baxımından əhəmiyyəti vurğulanır. Sistem heyvanların düzgün qeydiyyatını, sağlamlıq vəziyyətinin izlənilməsini və müvafiq tədbirlərin vaxtında həyata keçirilməsini dəstəkləyir.
Sahibsiz heyvanların sığınacaqla təmin edilməsi istiqamətində tədbirlər həyata keçiriləcək
“Azərbaycan Respublikasında qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə dair 2027–2032-ci illər üçün Dövlət Proqramı”nda heyvan sağlamlığı və biotəhlükəsizliyə nəzarət sisteminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində sahibsiz heyvanların sığınacaqlarla təmin edilməsi ilə bağlı tədbirlərin həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Heyvan sağlamlığı və bioloji təhlükəsizlik şöbəsinin müdiri, respublikanın baş dövlət baytarlıq müfəttişi Qalib Əbdüləliyev Dövlət Proqramında nəzərdə tutulan tapşırıqların icrası ilə bağlı məsələlərə aydınlıq gətirib. Ətraflı:
Aldığımız ətin mənşəyini necə öyrənə bilərik? - VİDEO
Heyvan mənşəli məhsulların təhlükəsizliyinin təmin olunmasında heyvanların identifikasiyası və izlənilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Belə ki, heyvan doğulduğu andan etibarən onun fərdi identifikasiyası aparılır. Əldə olunan məlumatlar Avtomatlaşdırılmış Qida Təhlükəsizliyi İnformasiya Sistemində (AQTİS) qeydiyyata alınır. Sistem vasitəsilə heyvanın saxlanıldığı təsərrüfat, onunla bağlı həyata keçirilən baytarlıq tədbirləri barədə məlumatların izlənilməsi təmin edilir. Bu, heyvanın təsərrüfatdan bazara və kəsim məntəqəsinə qədər hərəkətinin izlənilməsinə imkan yaradır. İdentifikasiya və izlənilmə sistemi heyvan xəstəliklərinin vaxtında aşkarlanması və qarşısının alınması, baytarlıq tədbirlərinə nəzarətin gücləndirilməsi, həmçinin heyvan mənşəli məhsulların təhlükəsizliyinin təmin olunması baxımından əhəmiyyətlidir. Beləliklə, istehlakçının aldığı ətin mənşəyi ilə bağlı məlumatın geriyə doğru izlənilməsi heyvanın yetişdirildiyi təsərrüfata qədər mümkündür. Bu imkanın əsasını isə heyvanların identifikasiyası təşkil edir. Daha ətraflı:
