Amerika ağ kəpənəyinin vaxtında aşkar olunması, yayılma arealının müəyyənləşdirilməsi və ərazilərin fitosanitar vəziyyətinin qiymətləndirilməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) əməkdaşları Bakı, Abşeron-Xızı, Lənkəran-Astara və Şəki-Zaqatala regional bölmələrinin əhatə etdiyi ərazilərdə fitosanitar monitorinqlər aparıb. Monitorinqlər zamanı zərərvericinin yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə mexaniki mübarizə və məhvetmə tədbirləri görülüb. Eyni zamanda, ərazilərdə yaşayan sakinlər arasında maarifləndirmə işləri aparılıb. Vətəndaşlara Amerika ağ kəpənəyinin bitkilərə vurduğu zərər, yayılma xüsusiyyətləri, aşkarlanma əlamətləri və ona qarşı mübarizə üsulları barədə geniş məlumat verilib.

Qəhvəyi mərmər bağacığının ölkə ərazisində yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə kompleks tədbirlər davam etdirilir. Yaz və yay aylarında zərərvericinin aktivliyinin artması nəzərə alınaraq, növbəti tədbirlərin və fəaliyyət istiqamətlərinin müzakirəsi məqsədilə Zaqatala rayonunda Regional Əlaqələndirmə Mərkəzinin iclası keçirilib. İclasda Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Bitki sağlamlığı və bioloji təhlükəsizlik şöbəsinin müdiri Elmar Allahverdiyev, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Xidmətlər Agentliyinin sədr müavini Cəfər Məhərrəmov, Aqrar Xidmətlər Agentliyinin Bitki mühafizəsi və fumiqasiya (zərərsizləşdirmə) Mərkəzinin rəisi Ceyhun İbrahimov, həmçinin aidiyyəti qurumların və yerli icra hakimiyyəti orqanlarının nümayəndələri iştirak ediblər. Tədbirdə qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı mübarizə istiqamətində görülmüş işlər və qarşıda duran vəzifələr barədə ətraflı məlumat verilib. Görüş zamanı qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı mübarizə tədbirlərinin intensivləşdirilməsi, zərərvericinin mövcud olduğu və ya potensial təhlükə gözlənilən ərazilərdə maarifləndirmə işlərinin gücləndirilməsi, Gürcüstan Respublikasından ölkəmizə miqrasiya riskləri nəzərə alınmaqla sərhədyanı kəndlərdə davamlı monitorinqlərin təşkili və bufer zonalarının yaradılması, sərhəd zastavalarında müntəzəm müşahidələrin aparılması, həmçinin görülmüş işlərə dair hesabatlılığın təmin edilməsi ilə bağlı məsələlər müzakirə olunub və ümumi razılıq əldə edilib. İclasın sonunda qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı həyata keçirilən tədbirlərin daha da gücləndirilməsi ilə bağlı təkliflər səsləndirilib və aidiyyəti qurumlar arasında qarşılıqlı fəaliyyətin davam etdirilməsinin vacibliyi vurğulanıb.

2026-cı il 9-11 iyun tarixlərində Fransanın Paris şəhərində Bitki Karantini və Mühafizəsi üzrə Avropa və Aralıq Dənizi Təşkilatının (EPPO) Bitki Mühafizə Vasitələri üzrə İşçi Qrupunun (WP PPP) 56-cı iclası keçirilib. Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) əməkdaşı Cavidan Quliyevin də təmsil olunduğu tədbirdə 14 ölkədən ekspertlər iştirak ediblər. Tədbir zamanı bitki mühafizə vasitələrinin effektivliyinin qiymətləndirilməsi üzrə beynəlxalq standartların təkmilləşdirilməsi, zərərli orqanizmlərin pestisidlərə qarşı davamlılığının monitorinqi, rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi, bioloji mübarizə vasitələrinin tənzimlənməsi, məlumat bazalarının inkişafı və digər aktual məsələlər müzakirə olunub. Görüşlər çərçivəsində bitki mühafizə vasitələrinin effektivliyinin qiymətləndirilməsinə dair bir sıra standartların yenilənmiş redaksiyaları təsdiq edilib, gələcək fəaliyyət istiqamətləri müəyyənləşdirilib. Bununla yanaşı, növbəti 57-ci iclasın, eləcə də “Mərkəzi Asiya ölkələrində bitki mühafizə vasitələrinin qeydiyyatı və effektivliyinin qiymətləndirilməsi” mövzusunda xüsusi sessiya və regional seminarın Bakı şəhərində təşkili məsələləri müzakirə olunub.

Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) əməkdaşları mövsümlə əlaqədar Lənkəran-Astara iqtisadi rayonunda çiyələk və kartof istehsalı və dövriyyəsi ilə məşğul olan təsərrüfatlarda fitosanitar vəziyyətin qiymətləndirilməsi məqsədilə görüşlər keçiriblər. Görüşlər zamanı bitki xəstəlikləri və zərərvericilərinə qarşı həyata keçirilən mübarizə tədbirləri, istehsal prosesində rast gəlinən çətinliklər, eləcə də məhsulların təhlükəsizliyi və keyfiyyətinin təmin olunması istiqamətində görülən işlər müzakirə edilib. Qida təhlükəsizliyi və fitosanitar tələblərə əməl olunması diqqətə çatdırılıb. Milli Monitorinq Planına uyğun olaraq, Agentliyin Lənkəran-Astara regional bölməsi tərəfindən regionun inzibati ərazilərində yerləşən 86 kartof və 58 çiyələk təsərrüfatında monitorinqlər aparılıb. Ümumilikdə, 1157 hektar əkin sahəsinə baxış keçirilib, bitkilərin fitosanitar vəziyyəti qiymətləndirilib. Aparılan yoxlamalar zamanı müəyyən edilmiş uyğunsuzluqların aradan qaldırılması üçün təsərrüfat sahiblərinə müvafiq tövsiyə və tapşırıqlar verilib. Eyni zamanda, profilaktik fitosanitar tədbirlərin həyata keçirilməsi, pestisidlərdən təhlükəsiz və düzgün istifadə, həmçinin sənədləşdirmə qaydalarına əməl olunması ilə bağlı maarifləndirici söhbətlər aparılıb. AQTA tərəfindən regionlarda fitosanitar nəzarət tədbirləri davam etdirilir.

Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) Bakı Regional Bölməsinin müfəttişləri tərəfindən Binəqədi və Nəsimi rayonları ərazisində Amerika ağ kəpənəyinin yayılma vəziyyətinin öyrənilməsi və zərərvericilərə qarşı mübarizə tədbirləri çərçivəsində fitosanitar monitorinqlər həyata keçirilib. Monitorinqlər zamanı zərərvericinin vaxtında aşkarlanması, yayılma arealının müəyyənləşdirilməsi və ümumi fitosanitar vəziyyətin qiymətləndirilməsi məqsədilə müşahidələr aparılıb. Eyni zamanda, may ayında quraşdırılmış feromon tələlərə baxış keçirilib. Müşahidələr göstərir ki, son illərdə Abşeron ərazisində Amerika ağ kəpənəyinin kütləvi yayılması tut, ağcaqayın və digər sahib bitkilərə ciddi ziyan vurur. İnsanların yaşadığı yaşayış məntəqələrində pestisidlərin tətbiqi məhdud olduğundan, zərərvericiyə qarşı ən effektiv mübarizə üsulu tırtılların yaratdığı torlu yuvaların mexaniki üsulla məhv edilməsidir. AQTA tərəfindən həyata keçirilən bu kimi monitorinqlər zərərvericinin yayılmasının qarşısının alınması, fitosanitar sabitliyin təmin edilməsi və ətraf mühitin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Şəki-Zaqatala regional bölməsi tərəfindən Milli Monitorinq Planı çərçivəsində region ərazisində yerləşən fındıq bağlarında fitosanitar monitorinqlər aparılıb. Monitorinqlər zamanı əsas diqqət karantin tətbiq edilən Qəhvəyi mərmər bağacığının aşkarlanmasına və ona qarşı fitosanitar tədbirlərin gücləndirilməsinə yönəldilib.  Bu məqsədlə Zaqatala rayonundan Danaçı, Fındıqlı, Maqov, Dağlı, Muğanlı, Faldarlı, 3-cü Tala kəndlərində, Balakən rayonundan isə İtitala, Xalatala, Gərəkli, Poçtbinə, Mazımqara, Şərif, Yeni Şərif kəndlərində yerləşən  bağ sahələrində müşahidələr aparılıb və xüsusi feromon tələlər quraşdırılıb. Zərərverici aşkarlanmış sahələrdə aqrotexniki və biotexniki tədbirlər barədə fermerlər və aidiyyəti qurumlar operativ şəkildə məlumatlandırılıb, zəruri fitosanitar tədbirlərin həyata keçirilməsi tövsiyə olunub.

Milli Monitorinq Planına uyğun olaraq, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları ölkə ərazisində zərərli orqanizmlərin vaxtında aşkarlanması və yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə fitosanitar monitorinqlər keçirib. Monitorinqlər Göyçay rayonunun Potu, Hüngütlü, Mallı - Şıxlı, Məlikkənd, Ləkçıplaq və Ağdaş rayonunun Ərəbocağı, Nehrəxəlil, Yeniarx kəndləri, habelə Saatlı rayonunun Sarısu ərazisi, Hacıqasımlı kəndində, Sabirabad rayonunun Bulduq və Nizami kəndlərində, həmçinin Beyləqan rayonunun Türklər kəndi ərazisində yerləşən meyvə bağları və bitkiçilik təsərrüfatlarını əhatə edib.

Milli Monitorinq Planına uyğun olaraq, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları ölkə ərazisində zərərli orqanizmlərin vaxtında aşkarlanması və yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə fitosanitar monitorinqlər keçirib. Monitorinqlər Bərdə rayonunun Qazıqurdalı, Samuxlu, Qaraqoyunlu və Qaradəmirçilər kəndlərində, Ağcabədi rayonunun Minaxorlu kəndi və Hindarx qəsəbəsində, həmçinin Tərtər rayonunun Borsunlu, Hacıqərvənd, Xoruzlu və Kəngərli kəndlərində yerləşən meyvə bağları və bitkiçilik təsərrüfatlarını əhatə edib. Təsərrüfat sahibləri ilə maarifləndirici söhbətlər aparılıb, onlara karantin tətbiq edilən zərərli orqanizmlər, mübarizə tədbirləri, eləcə də pestisidlərdən istifadə zamanı təhlükəsizlik qaydalarına əməl olunmasının vacibliyi barədə ətraflı məlumat verilib. Monitorinqlər çərçivəsində Qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı feromon tələlər asılıb. Eyni zamanda sirayətlənmə əlamətləri müşahidə edilən təsərrüfatlardan nümunələr götürülərək müvafiq laboratoriyalara təqdim olunub.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən gülçülük və dekorativ bitkiçilik sahəsində fəaliyyət göstərən istehsalçılar və ixracatçılarla görüş keçirilib.  Görüşdə sahənin mövcud vəziyyəti, ixrac potensialının artırılması, beynəlxalq bazarlara çıxış imkanları və fitosanitar təhlükəsizlik məsələləri müzakirə olunub. Bildirilib ki, məhsulların beynəlxalq bazarlara təhlükəsiz və rəqabətqabiliyyətli formada çıxarılması üçün fitosanitar tələblərə uyğunluğun təmin edilməsi əsas prioritetlərdən biridir.  Görüş çərçivəsində istehsal və ixrac prosesində rast gəlinən problemlər, idxalçı ölkələrin fitosanitar tələbləri, məhsulların sertifikatlaşdırılması, zərərvericilərə qarşı mübarizə tədbirləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb. İştirakçılar tərəfindən sahənin inkişafı ilə bağlı təkliflər səsləndirilib, mövcud çətinliklər diqqətə çatdırılıb və dövlət-özəl sektor əməkdaşlığının gücləndirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Sonda Agentlik tərəfindən sahibkarlarla bu formatda görüşlərin davam etdiriləcəyi, ixrac potensialının artırılması və yerli məhsulların beynəlxalq bazarlarda mövqeyinin gücləndirilməsi istiqamətində birgə fəaliyyətin davam etdiriləcəyi bildirilib.

Milli Monitorinq Planına uyğun olaraq, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Şərqi Zəngəzur regional bölməsinin əməkdaşları Zəngilan, Qubadlı və Cəbrayıl rayonlarında yerləşən meyvə bağlarında fitosanitar monitorinq keçirib. Monitorinq zamanı fitosanitar müfəttişlər tərəfindən şaftalı, ərik və nektarin bağlarına baxış keçirilib, qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı feremon tələlər asılıb. Həmçinin meyvə bağlarında zərərvericilərin təyini və torpaqda olan pestisidlərin qalıq miqdarının, zərərli orqanizmlərin müəyyənləşdirilməsi məqsədilə nümunələr götürülərək Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun müvafiq laborotoriyalarına təqdim edilib. Eyni zamanda təsərrüfatlarda bitki mühafizə vasitələrinin istifadəsi, saxlanması, daşınması zamanı qanunvericiliyin tələblərinə və təhlükəsizlik qaydalarına əməl olunması barədə sahibkarlarla maarifləndirici söhbətlər aparılıb.

AQTA-nın Quba-Xaçmaz regional bölməsinin əməkdaşları tərəfindən Milli Monitorinq Planına əsasən Quba rayonunun Barlı, Xaçmaz rayonunun Dədəli və Nərəcan kəndlərində yerləşən 76 meyvə bağında (gilas, şaftalı, nektarin, alma) fitosanitar monitorinqlər aparılıb.  Monitorinqlər zamanı fitosanitar müfəttişlər tərəfindən bağlara baxış keçirilib, sirayətlənmə əlamətləri olan meyvə ağaclarından nümunələr götürülərək xəstəlik və zərərvericilərin təyinatı məqsədilə AQTİ-nin müvafiq laboratoriyalarına təqdim edilib. Müayinələr nəticəsində karantin tətbiq edilən zərərli orqanizm müəyyən olunmayıb.  Eyni zamanda əməkdaşlar tərəfindən təsərrüfatlarda bitki mühafizə vasitələrinin istifadəsi, saxlanması, daşınması zamanı qanunvericiliyin tələblərinə və təhlükəsizlik qaydalarına əməl olunması barədə sahibkarlarla maarifləndirici söhbətlər aparılıb.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin müfəttişləri tərəfindən “Milli Monitorinq Planı”na uyğun olaraq Zirə, Hövsan, Binə və Maştağa qəsəbələrində yerləşən pomidor və müxtəlif meyvələr yetişdirilən istixanalarda, eləcə də meyvə bağlarında monitorinqlər həyata keçirilib. Monitorinqlər çərçivəsində bitkilərin inkişaf mərhələsi, xəstəlik və zərərvericilərin yayılma ehtimalı, həmçinin fitosanitar vəziyyət yerində qiymətləndirilib, mövcud risklər təhlil olunub.