Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin sədri Qoşqar Təhməzli noyabrın 21-i Zərdabda Mingəçevir, Yevlax şəhərləri və Zərdab, Ucar, Ağdaş, Göyçay, Kürdəmir rayonlarından olan vətəndaşları qəbul edib. Qəbuldan əvvəl Ümummilli Lider Heydər Əliyevin abidəsi ziyarət olunub, önünə gül dəstələri düzülüb, xatirəsi ehtiramla yad edilib. Qəbulda vətəndaşların müraciətləri diqqətlə dinlənilib, bir qismi yerində öz həllini tapıb, qaldırılan bəzi məsələlər isə araşdırılması üçün nəzarətə götürülüb.
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin və Daxili İşlər Nazirliyinin Rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşları tərəfindən Lənkəran rayonu, Lənkəran şəhəri, “Böyük Bazar” ərazisində yerləşən ət satışı məntəqələrində monitorinq keçirilib. Baxış zamanı fiziki şəxs Ağayev Anar İbrahim oğluna və Axundov İlqar Əlişirvan oğluna məxsus məntəqələrdə ətlərin baytarlıq ekspertizasından keçirilmədən satışa çıxarıldığı aşkarlanıb. Faktla bağlı fiziki şəxslər barəsində inzibati protokol tərtib edilib. Ətlərin istehlaka yararlılığının araşdırılması məqsədilə satışdan çıxarılaraq möhürlənib və nümunələr götürülərək Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun müvafiq laboratoriyasına təqdim edilib.
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin və Daxili İşlər Nazirliyinin Bərdə RPŞ-nin əməkdaşları tərəfindən keçirilən reyd zamanı Bərdə rayonu, Bakı küçəsində Novruzov Zaur Məmməd oğluna məxsus fərdi yaşayış sahəsində istehlaka yararsız ümumi çəkisi 154 kq sümükdən ayrılmış at əti aşkarlanıb. Yoxlama zamanı mənşəyi məlum olmayan ətin kəsilərək sümükdən ayrıldığı və 99 CJ 158 dövlət qeydiyyat nişanlı “Mercedes” markalı avtomobilin saxlanc yerində antisanitar şəraitdə Hüseynov Natiq Vaqif oğlu tərəfindən mal əti adı altında satış məqsədilə Bakı şəhərinə aparıldığı müəyyən edilib. Faktla bağlı qanunvericiliyə uyğun müvafiq tədbirlər görülüb. İstehlaka yararsız at əti soyuducu anbarda saxlanca yerləşdirilib, nümunələr götürülərək Qida Təhlükəsizliyi İnstitunun müvafiq laboratoriyasına təqdim olunub. Araşdırmalar davam etdirilir.
Bitki mühafizəsi vasitələri və aqrokimyəvi maddələrin dövriyyəsində təhlükəsizliyin təmin olunması məqsədilə monitorinqlərə başlanılır. Tədbir Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2022-ci il 24 sentyabr tarixli 3488 nömrəli Sərəncamına əsasən Nazirlər Kabineti yanında aidiyyəti dövlət qurumlarının iştirakı ilə yaradılmış “Təhlükə potensiallı obyektlərin təhlükəsiz istismarının təmin edilməsi sahəsində dövlət orqanlarının fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi üzrə Koordinasiya Komissiyası”nın 2025–2026-cı illər üzrə İş Planı çərçivəsində həyata keçirilir. Monitorinqlər AQTA, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi, Fövqəladə Hallar Nazirliyi, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi, Səhiyyə Nazirliyi, İqtisadiyyat Nazirliyi, Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi, Daxili İşlər Nazirliyi və digər əlaqədar qurumların nümayəndələrindən ibarət işçi qruplar tərəfindən aparılır. Tədbirlərin məqsədi pestisidlərin, bioloji preparatların və aqrokimyəvi maddələrin təhlükəsizlik tələblərinə riayət olunmasını, saxtalaşdırma hallarının qarşısının alınmasını və istifadəçilərin keyfiyyətli preparatlara əlçatanlığını təmin etməkdir. Monitorinqlər zamanı təsərrüfat subyektlərində məhsulların saxlanma şəraiti, təhlükəsizlik və yanğın əleyhinə sistemlər, məsafə və infrastruktur tələbləri, dövlət qeydiyyatı və etiketləmə tələbləri, həmçinin məhsulların keyfiyyəti və yararlılıq müddəti yoxlanılacaq. Qanunvericiliyə əsasən dövlət sınağından keçməmiş, qeydiyyata alınmamış, istifadəsi qadağan edilmiş və yararlılıq müddəti bitmiş preparatların istehsalına, idxalına, saxlanmasına və satışına yol verilmir. Zəhərli maddələr yalnız xüsusi təhlükəsiz anbarlarda saxlanmalı, yanğınsöndürən vasitələr və havalandırma sistemi ilə təmin edilməlidir. Aşkar ediləcək qeyri-qanuni və istifadəyə yararsız preparatlar “Cəngi pestisid poliqonu”na daşınaraq təhlükəsiz şəkildə zərərsizləşdiriləcək. AQTA xəbərdarlıq edir ki, sahibkarlar qanunvericiliyin bütün tələblərinə ciddi əməl etməli və məhsulların təhlükəsiz dövriyyəsini təmin etməlidirlər. Monitorinqlərə dair videoçarxla aşağıdakı linkdən tanış ola bilərsiniz:
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları tərəfindən ticarət obyektlərində yoxlama keçirilib. Baxış zamanı bir sıra mağazalarda müşayiətedici sənədləri olmayan, aşkar saxtalaşdırma əlamətləri olan müxtəlif əmtəə nişanlı alkoqollu içkilər aşkarlanıb. İçkilərin kustar üsullarla başlıq hissələrinin butulkalara təkrar bərkidildiyi, qablaşdırılmasının kəskin fərqləndiyi, etiket məlumatlarında istehsalçı və istehsal ünvanı barədə məlumatın olmadığı və saxta VÖEN göstərildiyi məlum olub. Belə ki, Gəncə şəhərinin Ş.İ.Xətai prospektində fəaliyyət göstərən fiziki şəxs Abdullayev Azər Ələkbər oğluna məxsus mağazada “Naturel” və “Беленькая Водка”, Atatürk prospekti, ev 83 ünvanında fəaliyyət göstərən fiziki şəxs Ələkbərov Elgün Aydın oğluna məxsus mağazada “Ağsu”, Göygöl şəhərinin A.Kazımov küçəsində fəaliyyət göstərən fiziki şəxs Aslanov Raqif Qədir oğluna məxsus “Əkizlər” marketdə “Organic Brand”, Göygöl rayonunun Quşqara kəndində fəaliyyət göstərən fiziki şəxs Abbasov Elçin Ələddin oğluna məxsus “Çinar” marketdə “Premium Organic”, “Organic Росинка”, “Mypaва”, Aşıqlı kəndində fəaliyyət göstərən fiziki şəxs Quluyev Cavid Şəmsəddin oğluna məxsus “Gilavar” marketdə “Organic Росинка”, Yeni Qızılca kəndində fəaliyyət göstərən fiziki şəxs Abdullayev Elnur Şahvələd oğluna məxsus “BEH” marketdə “N1 Organic” əmtəə nişanlı saxta araqlar müəyyən edilib. Faktla bağlı qanunvericiliyə uyğun olaraq, içkilərin satışının qarşısı alınıb və möhürlənərək saxlanca verilib, nümunələr götürülərək müayinələrə cəlb olunub. Araşdırmalar davam etdirilir.
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşlarına “Dövlət qulluqçusunun xidməti fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi” mövzusunda onlayn təlim keçirilib. Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən təşkil olunan təlimdə iştirakçılara fəaliyyətin qiymətləndirilməsi anlayışı və qaydaları, o cümlədən müvafiq prosedurlar və düsturlar barədə ətraflı məlumat verilib. Sonda “Azərbaycan Respublikasında dövlət qulluğunun inkişafına dair 2019−2025-ci illər üçün Strategiya”nın 2023−2025-ci illərdə icrası üzrə Fəaliyyət Planının 2.3-cü bəndinə uyğun olaraq, dövlət qulluqçularının xidməti fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi təcrübəsinin təkmilləşdirilməsi məqsədilə Agentlikdə çalışan dövlət qulluqçularının 2024-cü il üzrə xidməti fəaliyyətinin qiymətləndirilməsinə dair ümumiləşdirilmiş hesabatların müzakirəsi aparılıb.
Ölkə ərazisində yerləşən heyvan bazarlarının müasir tələblərə uyğunlaşdırılması istiqamətində yenidənqurma və təmir-bərpa işləri davam etdirilir. Görülən tədbirlər çərçivəsində Göygöl və Biləsuvar rayonlarında yerləşən heyvan bazarlarının da müasir tələblərə uyğunlaşdırılması istiqamətində rekonstruksiya işlərinə başlanılıb. Belə ki, sözügedən bazarlarda infrastrukturun yenilənməsi mərhələli şəkildə davam etdirilir. Ərazinin giriş və çıxış hissələrində dezbaryerlərin quraşdırılması və asfaltlanma işləri icra olunur. Həmçinin, xəstə heyvanların sağlam heyvanlardan ayrılması üçün xüsusi izolyator sahələrinin yaradılması, satış sahələrinin standartlara uyğunlaşdırılması və infrastrukturun yaxşılaşdırılması işləri də aparılır. Bazarlarda iri buynuzlu və xırda buynuzlu heyvanlar üçün ayrı-ayrı funksional bölmələrin yaradılması da təmin edilir. Eyni zamanda, qanunvericiliyə uyğun olmayan ictimai iaşə obyektləri bazar ərazilərindən kənarlaşdırılır. AQTA bildirir ki, təmir və bərpa işləri tamamlandıqdan sonra bazarların fəaliyyətə başlaması məsələsi qiymətləndiriləcək.
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları tərəfindən aparılan nəzarət tədbirləri zamanı "GFC" MMC-nin İordaniyadan idxal etdiyi 1200 kq “Nabil Jalapeno Çeddar Pendirli Kürəciklər” əmtəə nişanlı pendir məhsulu partiyasında mikrobioloji çirklənmə (Listeria monocytogenes) müəyyən edilib. Faktla bağlı qəbul edilmiş müvafiq qərar əsasında məhsul partiyası məhv edilib.
Bakı şəhəri, Nizami rayonu, "8-ci km" bazarında aparılan son monitorinqlər göstərir ki, ərzaq bazarında sanitar-gigiyenik tələblərə əməl olunmur. Antisanitar vəziyyət insan həyat və sağlamlığı üçün real təhlükə mənbəyidir. Bazarda yüksək risk qrupuna aid olan ət, toyuq, balıq, süd məhsulları alıcıya təhlükəli şəkildə, müvafiq saxlama, temperatur rejiminə əməl edilmədən təqdim olunur. Yaranmış vəziyyətə görə məsuliyyəti birbaşa bazar rəhbərliyi daşıyır. Fermerin əməyindən sui-istifadəyə yol verilməməlidir. Bazar rəhbərinin işi təkcə piştaxtanı kirayə vermək deyil, eyni zamanda alıcıya məhsulu tam təhlükəsiz şəkildə təqdim etmək üçün müvafiq şərait yaratmaqdır. Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi bazar rəhbərlərini məsuliyyətə dəvət edərək xəbərdarlıq edir ki, ərzaq bazarlarında yenidənqurma işləri görülməli, satış obyekləri gigiyenik qaydalara tam uyğunlaşdırılmalı, tullantılar vaxtında təmizlənməli, məhsulların düzgün şəraitdə saxlanması, satışı təmin olunmalıdır. “8-ci km” bazarında mövcud vəziyyəti əks etdirən videoçarx:
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları Salyan şəhəri, A.Həsənov küçəsində fəaliyyət göstərən, fiziki şəxs Əliyeva Fidan Fəxrəddin qızına məxsus “Yaşıl Park” restoranında yoxlama keçirib. Baxış zamanı ictimai iaşə obyektində temperaturun monitorinqinin aparılmadığı, istifadə olunan suyun filtrdən keçirilmədiyi, havalandırma sisteminin qurulmadığı, müvafiq təmizlik işlərinin görülmədiyi, mətbəxdə tavanın, döşəmənin, divarların və işçi masaların asan yuyulabilən, dezinfeksiyaya davamlı materialla üzlənmədiyi, çirkli suların axıdılması üçün drenaj sisteminin quraşdırılmadığı, obliqat qrupuna daxil olan işçilərin tibbi müayinədən keçmədiyi və digər nöqsanlar aşkarlanıb. Faktla bağlı fiziki şəxs barəsində inzibati protokol tərtib olunub, nöqsanlar aradan qaldırılanadək mətbəxdə işlərin görülməsi və xidmətlərin göstərilməsi məhdudlaşdırılıb.
Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin sədr müavini Zəkiyyə Mustafayeva Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının təşkilatçılığı ilə Yunanıstanın paytaxtı Afina şəhərində keçirilən “Avropa Regionunda Baytarlıq Xidmətlərində Vahid Sağlamlıq Birgə Fəaliyyət Planının tətbiqinin sürətləndirilməsi” mövzusunda regional tədbirdə iştirak edib. Z.Mustafayeva region ölkələrinin nümayəndələri ilə birlikdə qida təhlükəsizliyi və zoonoz xəstəliklərə qarşı mübarizədə rəqəmsal həllərin tətbiqi, eləcə də ölkələrin qabaqcıl təcrübələrinin mübadiləsi ilə bağlı müzakirələrə qoşulub. Qida zəncirində risklərin idarə olunması üzrə keçirilən qrup çalışmalarına qatılıb. Tədbirin son günü qlobal təhlükə kimi diqqət mərkəzində olan “Antimikrob Rezistentlik” mövzusunda və bu sahədə “Vahid Sağlamlıq” yanaşmasının tətbiqi ilə bağlı çıxış edib. 18-20 noyabr tarixlərini əhatə edən tədbirdə Avropa Komissiyası, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı, Dünya Bankı və Avropa ölkələrinin baytarlıq nəzarəti qurumlarının rəhbər nümayəndələri iştirak ediblər. Seminarda “Vahid Sağlamlıq” yanaşması siyasətinin gündəliyi və dördtərəfli fəaliyyətlər, baytarlıq sahəsində kadr potensialının gücləndirilməsi və təhsil proqramlarının akkreditasiyası müzakirə olunub. Həmçinin zoonoz və vektorlarla keçən xəstəliklərin, o cümlədən Qərbi Nil qızdırması və yüksək patogen quş qripi kimi təhlükələrin izlənilməsi, qida zəncirində risklərin xəritələnməsi və qida mənşəli zoonoz xəstəliklərə qarşı mübarizədən danışılıb. Qeyd edək ki, bu kimi beynəlxalq platformalarda iştirak Azərbaycanın baytarlıq və qida təhlükəsizliyi sisteminin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması və regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Zaqatala və Balakən rayonlarında qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı aparılan genişmiqyaslı tədbirlər bu il bölgədə zərərvericinin yayılmasının qarşısının alınmasında mühüm nəticələr verir. Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin təşkilatçılığı ilə həyata keçirilən monitorinqlər çərçivəsində 10-dan çox kənddə 1 000-dən artıq yaşayış evi və tikili yoxlanılıb. Əsasən, qışlama üçün əlverişli olan çardaqlarda, tavanarası sahələrdə, köhnə tikililərdə və s. isti yerlərdə qrup halında yalnız yetkin fərdlər aşkarlanıb və məhv edilib. Görülən tədbirlər sayəsində növbəti illərdə fındıq bağlarında yüz tonlarla məhsul itkisinin qarşısı alınıb. Bu isə hazırkı bazar qiymətləri ilə müqayisədə külli miqdarda iqtisadi itkinin qarşısının alınması deməkdir və geniş fındıq əkin sahələrinə malik olan Zaqatala və Balakən rayonlarının, ümumilikdə, bölgənin iqtisadi dayanıqlığı üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Qəhvəyi mərmər bağacığı qışlama dövründə sığınacaq yerlərində qrup halında toplanır. Məhz bu dövrdə aparılan hədəfli mübarizə növbəti il üçün mümkün kütləvi artımın qarşısını alan ən təsirli müdafiə tədbiri hesab olunur. Qışlama mərhələsində həyata keçirilən məhvetmə prosesləri həm populyasiyanın azalmasına, həm də növbəti mövsümlərdə məhsuldarlığın qorunmasına mühüm töhfə verir. Tədbirlərin səmərəliliyi nəzərə alınaraq, bölgədə ardıcıl şəkildə davam etdirilməsi nəzərdə tutulub.
Giriş