Taxıl bitkilərinin mövcud fitosanitar vəziyyətinin qiymətləndirilməsi, zərərli orqanizmlərin erkən mərhələdə müəyyən edilməsi və yayılma risklərinin təhlili məqsədilə Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları tərəfindən Şəki və Qax rayonlarının taxıl sahələrində monitorinqlər aparılıb. Monitorinqlər Milli Monitorinq Planına uyğun olaraq həyata keçirilib və bu il ilk dəfə olaraq taxıl sahələri də plana daxil edilib. Monitorinqlər zamanı sahələrdə bitkilərin inkişaf fazasına uyğun olaraq müşahidələr aparılıb. Xəstəlik və zərərverici əlamətləri müşahidə olunan bitkilərdən nümunələr götürülərək laborator müayinələrə cəlb edilib. Bəzi sahələrdə mövsümə uyğun xəstəliklər müşahidə olunsa da, karantin tətbiq edilən zərərli orqanizmlər qeydə alınmayıb. Həmçinin əkin sahələrində tətbiq edilən aqrotexniki tədbirlərin effektivliyi qiymətləndirilib. Təsərrüfat subyektləri ilə aparılan müzakirələr zamanı düzgün becərmə texnologiyaları, növbəli əkin sisteminin tətbiqi və inteqrir mübarizə üsullarının əhəmiyyəti barədə ətraflı məlumat verilib. Əkin sahələrində fitosanitar vəziyyətin stabilliyinin təmin edilməsi məqsədilə monitorinqlərin mərhələli şəkildə davam etdirilməsi planlaşdırılır.
Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) ölkədə erkən yaşda heyvan kəsiminin qarşısının alınması istiqamətində “Erkən kəsimə son!” maarifləndirmə kampaniyasını davam etdirir. Həkim-nutrisioloq Emil Hidayətli də kampaniyaya qoşularaq vətəndaşlara çağırış edib. Onun sözlərinə görə, quzu ətinin yumşaqlığının əsas səbəbi tərkibində kollagenin olmamasıdır. Yetişmiş qoyun əti isə kollagenlə daha zəngindir. Kollagen bizim əzələlərimiz, oynaqlarımız, bağlar, vətərlər, bağırsaq divarı, dəri üçün mühümdür. Emil Hidayətli qeyd edib ki, ətin bioloji və qida dəyəri içində yağın da böyük önəmi var: “Quzuda isə yağ azdır. Amma bizim orqanizm üçün mütləq doymuş, faydalı yağlar lazımdır. Yetişmiş ət, qoyun əti yeməklə biz faydalı yağı ala bilirik”. Daha ətraflı məlumat üçün linkə keçid edə bilərsiniz:
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Şirvan-Salyan regional bölməsinin müfəttişləri Biləsuvar rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşları ilə birgə aparılan reyd zamanı 77 XB 918 dövlət qeydiyyat nişanlı “Toyota Corolla” markalı avtomobilə baxış keçirib. Yoxlama zamanı antisanitar şəraitdə polietilen kisələrdə saxlanılan 205 kq sümüksüz at əti aşkarlanıb. Araşdırma zamanı at ətinin Biləsuvar rayonunun Bəydili kənd sakini Əzizov Məlik Sabir oğluna məxsus olduğu müəyyən edilib. Nümunələr götürülərək laborator müayinələrə cəlb olunub, at əti saxlanca verilib. Araşdırmalar davam etdirilir.
Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutu (AQTİ) tərəfindən “Vahid Sağlamlıq” (One Health) mentorluq proqramına start verilir. Bu proqramın məqsədi tələbələrin “Vahid Sağlamlıq” yanaşmasına uyğun hazırlanması, onların strateji düşünən və müasir çağırışlara cavab verən peşəkar mütəxəssis kimi formalaşdırılmasıdır. Mentorluq proqramına seçilən iştirakçılar AQTİ-nin rəhbər şəxsləri və ölkənin aparıcı ekspertləri ilə birbaşa kommunikasiya imkanı əldə edəcəklər. 12 həftəlik inkişaf proqramı çərçivəsində iştirakçılara idarəçilik, elmi yanaşma və qlobal çağırışlara dair tövsiyələr təqdim olunacaq. Təşəbbüs qida təhlükəsizliyi, bitki və heyvan sağlamlığı, eləcə də ictimai səhiyyə sahələrində təhsil alan tələbələrin bilik və bacarıqlarını inkişaf etdirməklə, bu istiqamətlərdə gələcəkdə aparıcı rol oynaya biləcək yüksək ixtisaslı insan kapitalının formalaşdırılmasını hədəfləyir. Proqram müddətində mentorluq görüşləri, texniki biliklərin inkişafı və praktiki tətbiqi, həmçinin tematik master-klasslar və sessiyalar iştirakçıların ixtisasına, ehtiyaclarına və motivasiyasına uyğun şəkildə təşkil ediləcək. Müraciət, qiymətləndirmə və seçim prosesi şəffaf və obyektiv meyarlar əsasında aparılacaq. Namizədlər uyğunluq, motivasiya və rəqabət prinsipləri nəzərə alınaraq seçiləcəklər. “Vahid Sağlamlıq” mentorluq proqramı haqqında ətraflı məlumatı AQTİ-nin rəsmi internet səhifəsindən (https://afsi.gov.az/az/mentorship) öyrənmək mümkündür. Proqrama müraciət yaxın günlərdə elan olunacaq.
Qəhvəyi mərmər bağacığı ciddi təhlükə yaradan zərərvericilərdən biridir. 300-dən çox bitki növü ilə qidalanaraq məhsuldarlığın azalmasına səbəb olur. Ölçüsü 12–17 mm olan bu həşərat qəhvəyi rəngli, ləkəli və armudvari bədən quruluşuna malikdir. 35–100 km məsafəni uça bilməsi onun sürətlə yayılmasına şərait yaradır. Yaz və yay aylarında əkin sahələrində mütəmadi müşahidə aparmaq vacibdir. Xüsusilə yarpaqların alt hissəsi, tumurcuqlar və meyvə saplaqları nəzərdən keçirilməlidir. Zərərverici aşkar edildikdə sahələrdə və təsərrüfat tikililərində feromon tələlərin quraşdırılması effektiv üsullardan biridir. Yaşayış yerlərində isə mebel arxaları, divar boşluqları və digər gizli sahələr yoxlanmalıdır. Bağacıq aşkar edilərsə, süpürgə və ya tozsoran vasitəsilə toplanaraq məhv edilməsi tövsiyə olunur. Kimyəvi mübarizə tədbirləri isə yalnız mütəxəssis tövsiyəsi ilə və axşam saatlarında aparılmalıdır. Qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı mübarizə tədbirləri barədə ətraflı məlumat almaq üçün aşağıdakı əlaqə vasitələrindən istifadə edə bilərsiniz: - 1003 - Çağrı Mərkəzi - (+994) 99 708 85 88 (qərb rayonları üzrə) - (+994) 99 308 85 88 (şimal-qərb rayonları üzrə) - Aqrar Xidmətlər Agentliyi: 088-588
Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyində (AQTA) bitki mühafizə vasitələri və aqrokimyəvi maddələrin istehsalı sahəsində fəaliyyət göstərən sahibkarlıq subyektlərinin nümayəndələri ilə görüş keçirilib. Görüşdə aqrokimyəvi maddələrin və pestisidlərin istehsalında şəffaflığın və effektiv nəzarətin xüsusi əhəmiyyət daşıdığı vurğulanıb. Bildirilib ki, idxal olunan xammal yalnız istehsal edilən məhsulun tərkibinə uyğun şəkildə istifadə edilməli, hər bir məhsul üzrə tərkib isə açıq və dəqiq formada təqdim olunmalıdır. Bununla yanaşı, xammalın ölkəyə daxil olmasından son məhsulun əldə edilməsinədək bütün istehsal mərhələlərinin izlənilə bilən və müvafiq qaydada sənədləşdirilməsi vacibdir. Sahibkarlara bir daha xatırladılıb ki, ölkəyə idxal edilən bu növ xammalın ayrıca satışına yol verilmir və bu qaydanın pozulması ciddi hüquqi məsuliyyət yaradır. Eyni zamanda qeyd olunub ki, aqrokimyəvi maddələrin və pestisidlərin istehsalında istifadə olunan xammalın idxalı zamanı prosedurların sadələşdirilməsi, operativliyin artırılması və sahibkarlar üçün daha əlverişli mühitin formalaşdırılması istiqamətində əlavə tədbirlərin görülməsi nəzərdə tutulur. Görüş çərçivəsində sahibkarları maraqlandıran suallar cavablandırılıb və qarşılıqlı fikir mübadiləsi aparılıb.
Məktəb bufetlərinə nəzarətin gücləndirilməsi, sanitar-gigiyenik qaydalara riayət olunmasının təmin edilməsi və şagirdlər arasında sağlam qidalanma vərdişlərinin təşviqi məqsədilə Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları tərəfindən maarifləndirici tədbirlər davam etdirilir. Növbəti görüş Abşeron-Xızı Regional Təhsil İdarəsinin nümayəndələri, habelə Sumqayıt şəhəri, Abşeron və Xızı rayonlarında qida bloku olan ümumtəhsil müəssisələrinin rəhbərləri və məsul şəxslərinin iştirakı ilə keçirilib. Tədbirdə Agentliyin mütəxəssisləri tərəfindən qida təhlükəsizliyi sahəsində qüvvədə olan normativ hüquqi aktların tələbləri, məktəb bufetlərində tətbiq olunan sanitar-gigiyenik və texniki-normativ qaydalar barədə ətraflı məlumat verilib. Qida məhsullarının düzgün saxlanması, daşınması və istehlak şərtləri, həmçinin qida zəhərlənmələrinin profilaktikası və qarşısının alınması yolları izah olunub. Sağlam qidalanma prinsipləri və keyfiyyətli qidanın gənc nəslin fiziki inkişafında rolu diqqətə çatdırılıb. Sonda iştirakçıların sualları cavablandırılıb.
"Heç bir idman qidası və ya bioloji aktiv qida məhsulu sağlam və balanslaşdırılmış qidalanmanı əvəz edə bilməz". Bu sözləri Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun direktoru, professor, tibb elmləri doktoru Gülnaz Dadaşova deyib. Onun sözlərinə görə, orqanizmin normal fəaliyyəti üçün zəruri olan qida maddələrinin təbii yollarla — balıq, toyuq, digər təbii məhsullar, meyvə və tərəvəzlər vasitəsilə qəbul edilməsi, eyni zamanda düzgün yuxu rejimi və aktiv həyat tərzinin qorunması əsas şərtlərdən biridir. Professor qeyd edib ki, bu tip məhsulların nəzarətsiz və normadan artıq istifadəsi ciddi sağlamlıq riskləri yarada bilər. Belə ki, hipertoniya riskinin artması, ürək ritm pozuntuları, metabolik dəyişikliklər və hətta böyrək çatışmazlığı kimi ağır fəsadların yaranma ehtimalı mövcuddur. G. Dadaşova gənclərə müraciət edərək vurğulayıb ki, idman qidalarından istifadə yalnız həkim nəzarəti altında həyata keçirilməlidir. Bu məhsulların peşəkar idmançılar tərəfindən istifadəsi isə yalnız mütəxəssis tövsiyəsi ilə və məhdud miqdarda olmalıdır. Sonda qeyd olunub ki, sağlamlığın qorunmasının əsasını düzgün və balanslaşdırılmış qidalanma, sağlam həyat tərzi və fiziki aktivlik təşkil edir. Linkə keçid:
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin mütəxəssisi Vyanada keçirilən konfransda iştirak edib. Tədbir Avropa və Aralıq dənizi Bitki Mühafizəsi Təşkilatı, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı, Avropa və Mərkəzi Asiyada Meşənin İnvaziv Növlər Şəbəkəsi və Avstriya Meşə Araşdırma Mərkəzi tərəfindən birgə təşkil olunub. Tədbirdə meşə və urban ərazilərdə ağaclar üçün təhlükə yaradan invaziv zərərverici - Zümrüdü göyrüş qızılböcəyinin (Agrilus planipennis) biologiyası, yaratdığı təhlükələr ətrafında müzakirələr aparılıb. Konfrans çərçivəsində AQTA-nın mütəxəssisi Gülnar Qəhrəmanova “Azərbaycanda Agrilus planipennis növünün erkən aşkarlanması istiqamətində görülən tədbirlər” mövzusunda çıxış edib, iştirakçıların suallarını cavablandırıb.
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu, Aşıq Alı küçəsi, ev 22 ünvanında fəaliyyət göstərən fiziki şəxs Xalıqov Vahid Rafiq oğluna məxsus “Tənün” unlu məmulatların istehsalı obyektində plandankənar yoxlama keçirilib. Yoxlama zamanı qida təhlükəsizliyi sahəsində texniki normativ hüquqi aktların, sanitariya norma və qaydalarının bir sıra tələblərinin pozulduğu müəyyən edilib. Belə ki, müəssisənin qida təhlükəsizliyi qeydiyyatından keçmədiyi, texnoloji ardıcıllıq prinsiplərinə riayət olunmadığı aşkarlanıb. Həmçinin unlu məmulatların istehsalı zamanı çarpaz çirklənmənin qarşısının alınması üçün zəruri şəraitin təmin edilmədiyi, divar və tavan səthlərinin tamlığının pozulduğu, ümumi mübadiləli havalandırma sisteminin qurulmadığı, soyuducu avadanlıqlarda korroziya əlamətlərinin müşahidə olunduğu, eləcə də müəssisədə dezinfeksiya, dezinseksiya və deratizasiya işlərinin mütəmadi aparılmadığı müəyyən edilib. Aşkarlanan uyğunsuzluqlarla bağlı müəssisə rəhbəri barəsində inzibati xəta haqqında protokol tərtib olunub. Qida obyektinin nöqsanlar aradan qaldırılanadək fəaliyyəti dayandırılıb. Eyni zamanda, hazır məhsullardan nümunələr götürülərək Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun müvafiq laboratoriyasına təqdim olunub.
Multimedia
İdman qidaları və BAQM qəbulunda ən çox edilən səhvlər hansıdır? - Sual-Cavab
Sual-Cavab: Quzuların erkən kəsimi hansı risklər yaradır?
AQTA heyvan sahiblərini və fermerləri heyvanlarını qeydiyyatdan keçirməyə çağırır
Giriş