Məhsulların istehsal mərhələsindən son istehlakadək hərəkətinin izlənilməsi qida təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır. Məhsulların mənşəyi və hərəkət zənciri barədə məlumatların qeydə alınması qida mənşəli risklərin vaxtında aşkarlanmasına, təhlükəli məhsulların dövriyyədən çıxarılmasına, eləcə də istehlakçıların qida və yem məhsulları ilə bağlı dolğun və dəqiq məlumat əldə etməsinə imkan yaradır. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2023-cü il 13 aprel tarixli 107 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Qida təhlükəsizliyi sahəsində məhsulların izlənilməsi Qaydası” qida və yem məhsullarının, qida məhsulları əldə edilən heyvanların, habelə qida və yem məhsullarına əlavə olunması nəzərdə tutulan maddələrin hərəkətinin izlənilməsi mexanizmini müəyyən edir. Qayda qida və yem məhsullarının ilkin istehsalı, istehsalı, emalı, dövriyyəsi (istehlakı istisna olmaqla), utilizasiyası və məhv edilməsi daxil olmaqla, qida zəncirinin bütün mərhələlərində fəaliyyət göstərən qida zənciri subyektlərinə şamil olunur. “Qida təhlükəsizliyi haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 27.1-ci maddəsinə əsasən, qida subyektləri onları qida və yem məhsulları, qida məhsulları əldə edilən heyvanlar, yaxud qida və yem məhsullarına əlavə edilməsi nəzərdə tutulan maddələrlə təchiz edən və ya özlərinin təchiz etdiyi digər subyektləri müəyyən etməyə imkan verən izləmə sisteminə və prosedurlarına malik olmalıdırlar. Bu baxımdan qida subyektlərinə fəaliyyətlərini qüvvədə olan qanunvericiliyin tələblərinə uyğun təşkil etmələri, məhsulların izlənilə bilməsini təmin edən sistemlərin qurulmasına xüsusi diqqət yetirmələri tövsiyə olunur. Qeyd edək ki, sahibkarlar izlənilmə sistemlərinin qurulmasını və bu sahədə çalışan əməkdaşların maarifləndirilməsini müvafiq ixtisasa malik mütəxəssislər vasitəsilə özləri həyata keçirə və ya bu məqsədlə ixtisaslaşmış müəssisələrin xidmətlərindən yararlana bilərlər. Daha ətraflı:

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin əməkdaşları Gəncə şəhəri, Poçt qəsəbəsində fəaliyyət göstərən, fiziki şəxs Hüseynov Həsən Nizami oğluna məxsus marketdə yoxlama keçirib. Baxış zamanı satışda “N1 Organik”, “Premium” əmtəə nişanlı saxta alkoqollu içkilər və istifadə müddəti bitmiş qida məhsulları müəyyən edilib. İçkilərin orjinaldan fərqli miqdarda doldurulduğu, istehsalçı barədə məlumatların düzgün qeyd edilmədiyi, müşayiətedici sənədlərinin olmadığı aşkarlanıb. Marketdə qida məhsullarının saxlanma şəraitinə riayət edilmədiyi, müvafiq təmizlik işlərinin aparılmadığı məlum olub.  Sahibkar barəsində inzibati protokol tərtib edilib, icrası məcburi göstərişlər verilib. Alkoqollu içkilərdən nümunələr götürülərək laborator müayinələrə cəlb edilib.

7 İyun – Ümumdünya Qida Təhlükəsizliyi Günü münasibətilə “Qida təhlükəsizliyi: gözlənilməz hallara hazırlıq” mövzusunda beynəlxalq seminar keçirilib. Tədbir Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) və Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) təşkilatçılığı, BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) Azərbaycan Nümayəndəliyinin dəstəyi ilə baş tutub. Seminarda çıxış edən Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun İdarə Heyəti sədrinin müavini Ramazan Nəbiyev bildirib ki, iqlim dəyişiklikləri, demoqrafik artım, qida zəncirinin mürəkkəbləşməsi və yeni patogen mikroorqanizmlər qida təhlükəsizliyi sistemləri üçün yeni çağırışlar yaradır. O, risklərin qarşısının alınmasında Kodeks Alimentarius standartlarının tətbiqinin və tədqiqatların əhəmiyyətini vurğulayıb. Daha sonra UNEC-in dosenti, AQTA yanında İctimai Şuranın sədri Mehriban Məhərrəmova, FAO eksperti Anna Vasilenko, Bakı Baş Gömrük İdarəsinin nümayəndəsi Nəcəf İskəndərli və digər çıxışçılar Ümumdünya Qida Təhlükəsizliyi Gününün əhəmiyyətindən danışıb, mövzu ilə bağlı təqdimatlarla çıxış ediblər. Bu il “Çətinliklərdən həllərə doğru – hər yerdə təhlükəsiz qida” şüarı altında keçirilən 7 İyun - Ümumdünya Qida Təhlükəsizliyi Günü qida təhlükəsizliyinin insan sağlamlığı, iqtisadi inkişaf və cəmiyyətin rifahı üçün əhəmiyyətini bir daha diqqətə çatdırır.

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunda (AQTİ) "Qida Təhlükəsizliyi Könüllüləri" təşəbbüs qrupuna yeni qəbul olunmuş üzvlərlə ilk rəsmi görüş baş tutub. İki mərhələli imtahan prosesini uğurla başa vuraraq seçilən 190 fəal gəncə ilkin olaraq AQTİ-nin, eləcə də könüllülərin fəaliyyət istiqamətləri, qarşıya qoyulmuş hədəflər və məqsədlər barədə geniş məlumat verilib. Daha sonra isə interaktiv sual-cavab sessiyası keçirilərək gəncləri maraqlandıran suallar ətraflı şəkildə cavablandırılıb.  Təşəbbüs qrupunda yeni fəaliyyətə başlayacaq könüllülər müxtəlif təlim və infoturlara, həmçinin istehlakçılar arasında maarifləndirmə işlərinin və sorğuların aparılmasına cəlb olunacaqlar. Eləcə də onlar ali, orta-ixtisas və peşə təhsili müəssisələri ilə qurulan sıx əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilən işlərdə iştirak edəcəklər. Könüllülər barədə məlumatlar müvafiq bazaya əlavə olunacaq və onlara müvafiq sertifikatlar təqdim ediləcək. Könüllülərin müxtəlif tədbirlərdə iştirak etməsi, istehsalat müəssisələrinə infoturlar təşkil etməsi və əhalini sağlam qida ilə bağlı məlumatlandırması onların qida təhlükəsizliyi sahəsindəki təsirini daha da gücləndirir.   Qeyd edək ki, “Qida Təhlükəsizliyi Könüllüləri” təşəbbüs qrupunun əsas məqsədi ölkəmizdə qida təhlükəsizliyi və gənclər siyasəti üzrə həyata keçirilən fəaliyyətlərə ictimai dəstəyin göstərilməsindən, eyni zamanda gənclərin müvafiq sahələrə töhfə verməsinə şərait yaratmaqdan ibarətdir.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Qarabağ regional bölməsinin müfəttişləri DİN-in Füzuli RPŞ-nin əməkdaşları ilə birgə Füzuli rayonu, Alxanlı postunda Qurbanov Yavər Tapdıq oğluna məxsus 10 FS 804 dövlət qeydiyyat nişanlı “Gaz 031-02” markalı avtomobilə baxış keçirib. Yoxlama zamanı avtomobilin yükdaşıma hissəsində ümumi çəkisi 120 kq istehlaka yararsız iribuynuzlu heyvan əti aşkarlanıb. Ətdən kəskin qoxu gəldiyi və rənginin tündləşdiyi, antisanitar şəraitdə və temperatur rejiminə əməl edilmədən daşındığı, həmçinin baytarlıq-sanitariya ekspertizasından keçirilmədiyi müəyyən edilib.  Vətəndaş izahatında ətin özünə məxsus olduğunu, iribuynuzlu heyvanı tələf olduğu üçün Xocavənd rayonu, Qırmızı Bazar ərazisində kəsdiyini və Beyləqan rayonuna aparmaq istədiyini bildirib. Faktla bağlı qanunvericiliyin tələblərinə uyğun müvafiq tədbirlər görülüb, ətlər soyuducu anbarda saxlanca yerləşdirilib, laborator nümunə götürülüb.  Araşdırmalar davam etdirilir.

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutu (AQTİ) Bakıda və regionlarda (Xaçmaz, Şamaxı, Salyan, Tovuz, Ucar, İmişli) epidemioloq vəzifəsinə peşəkar kadrları işə dəvət edir. Namizədə dair tələblər: •  Ali tibbi təhsil (həkim, epidemiologiya, gigiyena və ya tibbi profilaktika ixtisası üzrə); •  Qida mənşəli xəstəliklər və zəhərlənmələr üzrə araşdırma aparmaq bacarığı; •  Epidemioloji nəzarət prinsipləri, xəstəliklərin yayılma dinamikası və risk analizi üsulları haqqında biliklər; •  Kompüter, statistika və məlumat bazaları ilə işləmə bacarığı. Vəzifə öhdəlikləri: •  Regionlarda qida mənşəli xəstəliklər və kütləvi zəhərlənmə hadisələri üzrə epidemioloji araşdırmalar aparmaq; •  Epidemioloji məlumatları toplamaq, emal etmək, təhlilini aparmaq və hesabatlarını hazırlamaq; •  Qida zəncirinin müxtəlif mərhələlərində yoluxucu xəstəliklərin yayılma risklərini qiymətləndirmək; •  Laborator nəticələrlə epidemioloji məlumatları inteqrasiya və interpretasiya etmək; •  Epidemioloji nəzarət və erkən xəbərdarlıq sistemlərinin təkmilləşdirilməsi üzrə təkliflər hazırlamaq; • Qida təhlükəsizliyi sahəsində epidemioloji risklərin idarə olunmasına dair təlimat və tövsiyələrin hazırlanmasında iştirak etmək. Əlavə məlumatlar: Göstərilən tələblərə cavab verən namizədlərdən CV-lərini mövzu hissəsində “Epidemioloq” qeyd edərək hr@afsa.gov.az elektron poçt ünvanına göndərmələri xahiş olunur.  Son müraciət tarixi: 04.07.2026

“AQTA hara baxır?” layihəsinin növbəti buraxılışında quş əti istehsalı müəssisəsində qida təhlükəsizliyi tələblərinə əməl olunması, sanitar-gigiyenik vəziyyət, istehsal prosesinin düzgün təşkili və müşayiətedici sənədlərin mövcudluğu diqqət mərkəzində saxlanılıb.  Belə ki, Abşeron rayonu Masazır qəsəbəsində qanunsuz fəaliyyət göstərən quş kəsimi sexi aşkarlanıb. Yoxlama zamanı müəssisədə müşayiətedici sənədləri olmayan və baytarlıq ekspertizasından keçirilməyən ümumilikdə 612 baş ev quşu aşkar edilib. Həmçinin kəsim prosesinin sanitar-gigiyenik qaydalara və texniki normativ-hüquqi aktların tələblərinə uyğun aparılmadığı müəyyən olunub.  Faktla bağlı qanunvericiliyin tələblərinə uyğun tədbirlər görülərək quş kəsimi və məhsulların dövriyyəsi qadağan edilib. Məhsullar xüsusi saxlanca yerləşdirilib. Sahibkar barəsində inzibati icraata başlanılıb, müəssisənin fəaliyyəti dayandırılıb. Araşdırmalar davam etdirilir.   Daha ətraflı:

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi idmançılar və gənclər arasında sağlam və təhlükəsiz qidalanma vərdişlərinin formalaşdırılması, həmçinin idman qidaları və bioloji aktiv qida məhsullarından düzgün istifadənin təşviqi məqsədilə həyata keçirdiyi “Doğru seçim, yüksək nəticə!” maarifləndirmə kampaniyasını davam etdirir. Layihənin növbəti qonağı atletika üzrə Azərbaycan milli komandasının üzvü Nazim Babayev olub. Artıq 22 ildir atletika ilə məşğul olan idmançı qeyd edib ki, əldə etdiyi uğurların əsasını sağlam qidalanma, düzgün həyat rejimi və müntəzəm məşqlər təşkil edir. Üç təkanla tullanmada Avropa çempionu olan, beynəlxalq yarışlarda dəfələrlə qızıl medala layiq görülən Nazim Babayev idmanla məşğul olan şəxslərə müraciət edərək bildirib ki, dövlət qeydiyyatından keçməyən və müvafiq nəzarətə cəlb olunmayan idman qidaları, eləcə də bioloji aktiv qida məhsulları insan sağlamlığı üçün ciddi risklər yarada bilər. O, idmançıları və gəncləri yalnız etibarlı mənbələrdən əldə edilən, təhlükəsizliyi təsdiqlənmiş məhsullardan istifadə etməyə çağırıb.

Kənd təsərrüfatı heyvanlarının identifikasiyası heyvan xəstəliklərinin diaqnostikası və profilaktikası üzrə baytarlıq tədbirlərinin həyata keçirilməsinə nəzarət edilməsi məqsədini daşıyır. Azərbaycan Respublikasında heyvanların identifikasiyası və qeydiyyatı qanunvericiliklə tənzimlənir, qanuni tələbdir, məcburidir və ölkə üzrə baytarlıq nəzarətinin əsasıdır. Heyvanların identifikasiyası Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən Avtomatlaşdırılmış Qida Təhlükəsizliyi İnformasiya Sistemi (AQTİS) vasitəsilə həyata keçirilir. Heyvanların identifikasiyası aşağıdakı əsas məqsədlərə xidmət edir: Heyvan xəstəliklərinin diaqnostikası və profilaktikası: Heyvanların fərdi olaraq identifikasiyası baytarlıq tədbirlərinin dəqiq və effektiv aparılmasına imkan yaradır. Bu, xəstəliklərin vaxtında aşkarlanması və yayılmasının qarşısının alınması üçün mühüm nəzarət mexanizmidir. Sağlamlıq və xəstəliklərə nəzarət: İdentifikasiya sayəsində heyvanların peyvəndlənməsi, müayinəsi və müalicəsi barədə dəqiq məlumat toplanır, bu isə xəstəliklərin yayılmasının minimuma endirilməsinə və heyvanların sağlamlıq vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına kömək edir. Qida təhlükəsizliyi: Heyvanların qeydiyyatı və izlənməsi qida təhlükəsizliyi zəncirinin- “fermadan süfrəyə” konsepsiyasının qorunmasına şərait yaradır. Bu, heyvan mənşəli məhsulların keyfiyyətinə və təhlükəsizliyinə zəmanət verir. Kənd təsərrüfatı və heyvandarlığın inkişafı: Heyvanların izlənilməsi məhsuldarlığın artırılması, heyvan mənşəli məhsulların effektiv idarə olunması və elmi tədqiqatların aparılması üçün vacibdir. Ərzaq təhlükəsizliyi: İri və xırdabuynuzlu heyvanların dəqiq sayının müəyyənləşdirilməsi üçün identifikasiya və qeydiyyat mühüm rol oynayır. İtirilmiş və oğurlanmış heyvanların tapılması: Heyvanların identifikasiya məlumatları itmiş və ya oğurlanmış heyvanların axtarışını asanlaşdırır və onların kimə məxsus olduğunu müəyyən edir. Bu, oğurluq hallarında hüquqi sübutu kimi də istifadə olunur. Nəticə etibarı ilə, heyvanların identifikasiyası və qeydiyyatı baytarlıq nəzarətini gücləndirir, heyvanların sağlamlığı və rifahının qorunmasını təmin edir, qida təhlükəsizliyinin, ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayır, hüquqi və iqtisadi məsuliyyəti dəqiqləşdirir, təsərrüfatların inkişafı və dövlət dəstəyi üçün imkanlar yaradır.

Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) həyata keçirdiyi “Erkən kəsimə son!” maarifləndirmə kampaniyası davam edir. Kampaniya çərçivəsində AQTA-nın regional bölmələrinin əməkdaşları tərəfindən Qusar və Xaçmaz rayonlarında fəaliyyət göstərən ət kəsimi məntəqələrində məlumatlandırma aksiyaları təşkil olunub. Tədbirlər zamanı fermerlərə, heyvandarlıq sahəsində çalışan şəxslərə və məntəqə əməkdaşlarına Agentlik tərəfindən hazırlanmış buklet və flayerlər təqdim edilib. Paylanılan maarifləndirici materiallarda quzuların erkən yaşda kəsilməsinin yaratdığı fəsadlar barədə ətraflı məlumat verilib. Bildirilib ki, erkən kəsilən quzulardan əldə olunan ət tam formalaşmadığı üçün qida dəyəri aşağı olur. Eyni zamanda bu hal heyvanların genetik potensialının zəifləməsinə, məhsuldarlığın azalmasına və ölkədə ət istehsalının davamlılığına mənfi təsir göstərir. Qeyd edək ki, kampaniyanın əsas məqsədi erkən kəsimin mənfi nəticələri barədə ictimai məlumatlılığı artırmaq, fermerlər və heyvandarlıqla məşğul olan şəxslər arasında maarifləndirməni gücləndirmək, həmçinin bu halların qarşısının alınmasına ictimai dəstəyi genişləndirməkdir. “Erkən kəsimə son!” kampaniyasına indiyədək millət vəkilləri, ictimai fəallar və tanınmış blogerlər də qoşularaq dəstək veriblər. Onlar müxtəlif platformalarda çıxış edərək quzuların erkən kəsilməsinin qarşısının alınmasının heyvandarlığın inkişafı və ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması baxımından vacibliyini ictimaiyyətin diqqətinə çatdırıblar.