Yay aylarında havanın isti keçməsi qida məhsullarında bakteriyaların daha sürətlə çoxalmasına səbəb olur ki, bu da qida zəhərlənmələri riskini artırır. Bu riskin qarşısını almaq üçün qidaların hazırlanması və saxlanması zamanı bir sıra qida təhlükəsizliyi qaydalarına riayət olunmalıdır. Xüsusilə yay mövsümündə tez xarab olan ət, süd məhsulları, balıq və s. qidaların düzgün saxlanılması, hazırlanması və istehlakı vacibdir. İstifadə müddəti bitmiş, rəngi və qoxusu dəyişmiş məhsullardan istifadə edilməməlidir. Məhsul alarkən onun etiket məlumatlarına, son istifadə tarixinə və qablaşdırmaya diqqət yetirilməli, tez xarab olan qidalar müvafiq temperatur rejimində saxlanılmalıdır. Meyvə və tərəvəzlər istehlakdan əvvəl yaxşı yuyulmalı, konserv məhsullarında şişkinlik və ya zədələnmə müşahidə olunduqda onlardan istifadə edilməməlidir. Ət, toyuq və balıq məhsulları tam bişirilməli, çiy və hazır qidaların təmasına yol verilməməlidir. Yemək hazırlamazdan əvvəl və sonra əllər yuyulmalı, mətbəx alətləri və qida ilə təmasda olan səthlər təmiz saxlanılmalıdır. Qida zəhərlənmələri ürəkbulanma, qusma, ishal, qarın ağrısı, halsızlıq və hərarətlə müşayiət oluna bilər. Bu əlamətlər müşahidə edildikdə dərhal həkimə müraciət etmək məsləhətdir.  Unutmaq olmaz ki, qida zəhərlənməsi diaqnozu yalnız həkim tərəfindən müəyyən edilir.

Ölkə ərazisində bitki sağlamlığının və fitosanitar sabitliyin qorunması məqsədilə Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) regional bölmələri tərəfindən maarifləndirici tədbirlər davam etdirilir. “Bitki mühafizə vasitələrindən və aqrokimyəvi maddələrdən istifadənin effektiv tənzimlənməsi üzrə Tədbirlər Planı”na uyğun olaraq Bakı, Sumqayıt və Gəncə şəhərlərində, eləcə də Abşeron, Salyan, İmişli, Beyləqan, Zəngilan və Tərtər rayonlarında bitkiçilik təsərrüfatlarının nümayəndələri ilə görüşlər təşkil olunub, əkin və bağ sahələrində yerində maarifləndirmə tədbirləri həyata keçirilib. Görüşlər zamanı iştirakçılara pestisidlərin və aqrokimyəvi maddələrin düzgün istifadə qaydaları barədə ətraflı məlumat verilib. Bildirilib ki, ölkə ərazisində yalnız dövlət qeydiyyatına alınmış pestisidlərin və aqrokimyəvi maddələrin idxalına, satışına və istifadəsinə icazə verilir. Mənşəyi məlum olmayan və dövlət qeydiyyatından keçməyən preparatların tətbiqi bitki sağlamlığı, ətraf mühit və insan sağlamlığı baxımından ciddi risklər yaradır. Vurğulanıb ki, bitki mühafizə vasitələri seçilərkən etiket məlumatlarına və istifadə təlimatlarına əməl olunmalıdır. Həmçinin bölgələrdə yayılma riski olan karantin tətbiq edilən zərərvericilər və xəstəliklər, o cümlədən gavalının cibcibə virusu, qonur monilioz çürüməsi, komstok yastıcası, Amerika ağ kəpənəyi, qəhvəyi mərmər bağacığı və digər təhlükəli orqanizmlərin bioloji xüsusiyyətləri, yayılma yolları və onlara qarşı mübarizə tədbirləri barədə də məlumat verilib. Bununla yanaşı, bitki mənşəli məhsulların istehsalı ilə məşğul olan təsərrüfat subyektlərinin qida təhlükəsizliyi qeydiyyatına alınmasının əhəmiyyəti iştirakçıların diqqətinə çatdırılıb. Qeyd edilib ki, qeydiyyat məhsulun izləniləbilənliyinin təmin olunmasına, fəaliyyətin qanunvericiliyin tələblərinə uyğun təşkilinə və aqrar sahənin davamlı inkişafına töhfə verir. Sonda iştirakçıları maraqlandıran suallar cavablandırılıb, maarifləndirici çap materialları təqdim edilib.

Xaçmaz rayonunda yerləşən heyvan satışı bazarı fəaliyyətini bərpa edib. Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) tərəfindən həyata keçirilən qiymətləndirmənin nəticələrinə əsasən, biotəhlükəsizlik tələbləri təmin olunaraq bazar yenidən qurulub. Bazar baytarlıq-sanitariya və biotəhlükəsizlik tələblərinə uyğun infrastrukturla təmin olunub. Obyektdə baytarlıq nəzarətinin həyata keçirilməsi üçün müvafiq şərait yaradılıb, kliniki baxış platforması, dezbaryerlər, izolyatorlar, heyvanların çəkisinin və bədən temperaturunun ölçülməsi üçün müvafiq avadanlıqlar quraşdırılıb. Eyni zamanda, heyvanların saxlanılması, nümayişi, yüklənməsi və boşaldılması üçün xüsusi bölmələr təşkil edilib, su və yem təchizatı, işıqlandırma və tullantıların idarə olunması sistemləri tam şəkildə qurulub. Xatırladaq ki, bundan əvvəl Bərdə, Göygöl, Salyan, Göyçay, Şamaxı, İmişli, Ağcabədi, Beyləqan, Biləsuvar, Kürdəmir, Abşeron, Masallı, Ağsu rayonlarında və Bakının Binə qəsəbəsində yerləşən heyvan bazarları fəaliyyətə başlayıb. Xaçmazda heyvan bazarının açılması ilə ölkə üzrə fəaliyyətinə icazə verilən heyvan bazarlarının sayı 15-ə çatıb. Qeyd edək ki, heyvan bazarları AQTA Kollegiyasının qərarı ilə təsdiq edilmiş norma və qaydalara uyğun şəkildə yenidən qurulmalıdır. Yenidən qurulan bazarlar yalnız Agentliyin müvafiq komissiyasının yekun qiymətləndirilməsindən sonra fəaliyyətə başlaya bilər.

Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) tərəfindən 2026-cı ilin ilk 6 ayı üzrə fəaliyyətinin yekunlarına dair mətbuat konfransı keçirilib. Konfransda çıxış edən AQTA-nın sədr müavini Əli Nəbiyev qida təhlükəsizliyi sisteminin strateji inkişafını təmin etmək məqsədilə “Azərbaycan Respublikasında qida təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə dair 2026–2032-ci illər üçün Dövlət Proqramı”nın layihəsi aidiyyəti üzrə təqdim olunduğunu media nümayəndələrinin diqqətinə çatdırıb.  Ə.Nəbiyev altı ay ərzində dövlət nəzarəti ilə bağlı statistik göstəricilərə nəzər salıb. Bildirib ki, bu dövr ərzində 2254 müəssisədə 2586 yoxlama keçirilib və 1963 müəssisədə uyğunsuzluq müəyyən edilib.  Ciddi nöqsan aşkarlanan 316 müəssisənin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb. Uyğunsuzluq aşkarlanan 1600 tona yaxın, 450 min litr və 130 min ədəd məhsul məhv edilib, 430 ton məhsul utilizasiya olunub. Ticarət şəbəkələrindən isə 1 tondan artıq uyğunsuz məhsul yığışdırılıb. Keçirilən reydlər zamanı mənşəyi məlum olmayan və istehlaka yararsız 30.7 ton ət (o cümlədən 432 kq at əti) məhv edilib.  Ölkə üzrə 390 ümumtəhsil məktəbində monitorinq aparılıb, 263-də normativ tələblərin pozulduğu aşkar edilib. Yararlılıq müddəti bitmiş və ya satışı qadağan edilən məhsullar dərhal satışdan kənarlaşdırılıb. Qeyd olunub ki, fəaliyyət göstərən 79 ərzaq bazarından 19-da planlı yoxlamalar aparılıb. İndiyədək 17 bazarda sağlamlaşdırma işləri görülüb, 30-da nöqsanlar qismən aradan qaldırılıb.   Sədr müavini diqqətə çatdırıb ki, ailə və kəndli təsərrüfatlarında hazırlanan süd və süd məhsullarına effektiv nəzarətin təşkili və bazarlarda satışın qanunvericiliyə uyğun təşkil edilməsi üçün xüsusi qablaşdırma materialları və etiket nümunələri hazırlanaraq bazarlara təqdim olunub.  Media nümayəndələrinin diqqətinə çatdırılıb ki, idxal və ixrac prosesləri AQTİS vasitəsilə tam rəqəmsallaşdırılıb, hazırda Azərbaycandan 70-dən çox ölkəyə məhsul ixrac olunur.  Ə.Nəbiyev Çinə akvakultura, yabanı dəniz məhsulları və quş əti ixracını əhatə edən 3 protokolun imzalandığını da vurğulayıb.  Yenidənqurmadan sonra heyvan bazarlarının istifadəyə verildiyini diqqətə çatdıran Əli Nəbiyev bildirib ki, artıq Xaçmaz heyvan bazarı da fəaliyyətə başlayıb. Bununla da ölkə üzrə fəaliyyətinə icazə verilən heyvan bazarlarının sayı 15-ə çatıb. Onun sözlərinə görə, iri və xırdabuynuzlu heyvanların gələn ildən dövlət hesabına identifikasiyası aparılacaq və onların elektron uçotu təmin ediləcək. AQTA-nın Qida təhlükəsizliyi şöbəsinin müdiri Validə Sadıxova xüsusilə qadınlara yönəlmiş arıqlama çayları, qəhvələri, şokoladları və digər oxşar məhsulların sosial şəbəkələr vasitəsilə geniş şəkildə satışının təşkil olunmasının narahatedici məqamlardan biri olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, Agentlik tərəfindən həmin məhsullardan nümunələr götürülərək laborator müayinələrə cəlb olunub və bütün nümunələrdə insan sağlamlığı üçün ciddi təhlükə yaradan sibutramin və sildenafil maddələri aşkar edilib. Şöbə müdiri istehlakçılara belə məhsulları almamağı tövsiyə edib.  Validə Sadıxova energetik içkilərlə bağlı həyata keçirilən monitorinqlərin nəticələrini açıqlayıb. O bildirib ki, Agentlik istehlakçılar arasında sorğu keçirib. Nəticələr göstərib ki, respondentlərin 72%-i energetik içki olmayan məhsulları “energetik içki” kimi qiymətləndirib. Başqa sözlə, istehlakçılar məhsulun energetik içki olub-olmamasını onun tərkibinə deyil, marketinq elementlərinə, vizual dizaynına və qablaşdırılmasına əsasən seçiblər. Bununla əlaqədar, ölkəyə idxal olunan bütün energetik içkilərdən, eləcə də yerli istehsal və idxal olunan müxtəlif alkoqolsuz içkilərdən nümunələr götürülüb.  Nümunələrin etiket məlumatları təhlil edilib və laborator müayinələr həyata keçirilib. Araşdırma zamanı müəyyən edilib ki, məhsulların 50%-dən çoxunun qablaşdırılmasında güc, dominantlıq və aqressiyanı simvolizə edən heyvan təsvirlərindən, enerji, güc və yüksək performansı ifadə edən sözlərdən, emblemlərdən, işarələrdən və digər vizual elementlərdən istifadə olunub. Bununla əlaqədar müvafiq dövlət qurumlarına rəsmi müraciətlər göndərilib, birgə əməkdaşlıq çərçivəsində zəruri tədbirlərin görülməsi təklif olunub. Eyni zamanda, Agentlik tərəfindən sahibkarlarla görüşlər keçirilib, qanunvericiliyin tələbləri onlara ətraflı izah edilib. Sonda media nümayəndələrinin sualları cavablandırılıb.

Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) və Rusiya Federasiyasının Baytarlıq və Fitosanitar Nəzarət üzrə Federal Xidmətinin (“Rosselxoznadzor”) nümayəndələri arasında onlayn görüş keçirilib.  Görüşdə qida məhsullarının qarşılıqlı tədarükü, idxal-ixrac məsələlərinin tənzimlənməsi müzakirə olunub. Heyvanların identifikasiyası və baytarlıq sahəsində informasiya sistemlərinin inteqrasiyası diqqət mərkəzində olub.  Onlayn görüşdə həmçinin ölkəmizə iribuynuzlu heyvanların idxalı üçün Rusiyanın attestasiyadan keçmiş karantin meydançalarına AQTA əməkdaşlarının planlaşdırılan səfərinin təşkili ilə bağlı detallar danışılıb.  Sonda qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) sədri Qoşqar Təhməzli Zirə qəsəbəsində fəaliyyət göstərən  “Xəmsə-M” MMC quşçuluq müəssisəsində olub. Müəssisədə baytarlıq nəzarətinin təşkili, biotəhlükəsizlik tədbirlərinin tətbiqi, istehsal prosesinin müxtəlif mərhələləri, izləmə sistemi, həmçinin məhsulların qida təhlükəsizliyi tələblərinə uyğunluğu istiqamətində görülən işlərlə tanışlıq olub.  AQTA sədri qida təhlükəsizliyi və heyvan sağlamlığı sahəsində normativ tələblərə əməl edilməsinin vacibliyini vurğulayaraq, ixracın şaxələndirilməsinin əhəmiyyətini diqqətə çatdırıb. Müəssisə rəhbərliyi tərəfindən quşçuluq sektorunda mövcud vəziyyət, istehsal gücü, tətbiq olunan texnologiyalar, həyata keçirilən tədbirlər və gələcək inkişaf planları barədə məlumat verilib, məhsullar barədə təqdimat keçirilib. Bununla yanaşı, sahə üzrə kadr potensialının gücləndirilməsi və quşçuluq təsərrüfatlarının davamlı inkişafı istiqamətində fikir mübadiləsi aparılıb.

Qida zəhərlənməsi təkcə “köhnə yemək”lə bağlı deyil. Bakteriyalar, viruslar, parazitlər və toksinlərlə çirklənmiş qidalar da təhlükəlidir. Uşaqlar, hamilə qadınlar, yaşlılar və immun sistemi zəif olanlar daha çox risk altındadır. Təhlükədən qorunmaq üçün sadə qaydalar: - Son istifadə tarixi keçmiş və xarab qidaları yeməyin. - Meyvə və tərəvəzləri yaxşı yuyun. - Ət, toyuq, balığı tam bişirin. - Pasterizə olunmamış süddən istifadə etməyin. - Şişmiş və ya zədələnmiş konservləri açmayın. - Əllərinizi tez-tez yuyun. - Bişmiş yeməyi uzun müddət otaq temperaturunda saxlamayın. Kiçik diqqət böyük risklərin qarşısını ala bilər.

Azərbaycan Respublikası Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) tərəfindən son günlər Gəncə şəhəri və Samux rayonunda yas mərasimləri zamanı ardıcıl qeydə alınmış qida zəhərlənməsi halları ilə bağlı araşdırmalar davam etdirilir.  Belə ki, iyulun 12-də Gəncə şəhərində 7 nəfərin, iyulun 14-də Gəncə şəhərində 3 nəfərin, iyulun 15-də isə Samux rayonunda 12 nəfərin zəhərlənməsi faktı üzrə Agentlik tərəfindən dərhal araşdırmalara başlanılıb. İlkin epidemioloji araşdırmalar zamanı hər üç yas mərasimində istehlak edilən qida məhsulları təhlil olunmuş və ortaq risk faktoru kimi lavaş məhsulu müəyyən edilib. Araşdırmalar nəticəsində məlum olub ki, mərasimlərdə istifadə edilən lavaş məhsullarının qeyri-qanuni şəkildə ev şəraitində hazırlanaraq satışı həyata keçirilir. Lavaş məhsulundan nümunələr götürülüb. Laborator müayinələrin nəticələri, eyni zamanda məhsulun istehsal şəraiti və hazırlanması prosesi üzrə araşdırmaların yekununa dair əlavə məlumat veriləcək.  AQTA vətəndaşlara bir daha tövsiyə edir ki, qida məhsullarını yalnız təhlükəsizlik tələblərinə uyğun fəaliyyət göstərən və qeydiyyatdan keçmiş istehsalçı və satış obyektlərindən əldə etsinlər, mənşəyi məlum olmayan, ev şəraitində hazırlanaraq satışa çıxarılan qida məhsullarının istehlakından çəkinsinlər.

Ölkəmizdə heyvan sağlamlığının qorunması, bioloji təhlükəsizliyin gücləndirilməsi və yoluxucu xəstəliklərin yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə xaricdən idxal olunan xırda və iribuynuzlu heyvanların beynəlxalq standartlara cavab verən ixtisaslaşmış nəqliyyat vasitələri ilə daşınmasına keçid təşviq edilir. Mövzu ilə bağlı yaranan suallara AQTA-nın şöbə müdiri Qalib Əbdüləliyev aydınlıq gətirib. O bildirib ki, ixtisaslaşmış nəqliyyat vasitələri heyvanların daşınması zamanı tələb olunan zoogigiyenik və baytarlıq normalarının təmin edilməsinə imkan verir. Bu nəqliyyat vasitələri tam dezinfeksiya oluna bilir, heyvanların yem və su ilə təmin edilməsinə, effektiv ventilyasiya sisteminin işləməsinə, eləcə də onların növünə və canlı çəkisinə uyğun sahə normalarına riayət olunmasına şərait yaradır. Şöbə müdirinin sözlərinə görə, uyğunlaşdırılmış və ya qeyri-ixtisaslaşmış nəqliyyat vasitələrində tam dezinfeksiyanın aparılması mümkün olmur. Bu isə əvvəl daşınmış heyvanlardan qalan xəstəlik törədicilərinin növbəti heyvanlara keçməsi riskini artırır. Eyni zamanda, belə nəqliyyat vasitələrində zəruri şəraitin təmin olunması çətin olduğundan heyvanlarda stres yaranır, immunitet zəifləyir və müxtəlif xəstəliklərə həssaslıq artır. Q. Əbdüləliyev qeyd edib ki, bu tələblər daşınma zamanı heyvanlarda yaranan stresin azaldılmasına, onların rifahının qorunmasına və xəstəlik riskinin minimuma endirilməsinə xidmət edir. Onun sözlərinə görə, Avropa İttifaqı ölkələrindən Azərbaycana gətirilən heyvanlar artıq bu cür ixtisaslaşmış nəqliyyat vasitələri ilə daşınır. Məqsəd Rusiya və Gürcüstandan idxal olunan heyvanların da həmin standartlara uyğun şəkildə daşınmasını təmin etməkdir. Respublikanın baş dövlət baytarlıq müfəttişi bu sahədə fəaliyyət göstərən sahibkarlara cari ilin sonunadək yeni tələblərə uyğun hazırlıq işlərini başa çatdırmağı tövsiyə edib və bildirib ki, növbəti ildən etibarən ölkəyə idxal olunan heyvanların yalnız beynəlxalq standartlara cavab verən ixtisaslaşmış nəqliyyat vasitələri ilə daşınması nəzərdə tutulur. Daha ətraflı:

Yay mövsümündə havaların isti keçməsi qida məhsullarında bakteriya və digər mikroorqanizmlərin daha sürətlə çoxalmasına şərait yaradır. Bu cür şəraitdə isə qidalar daha tez xarab olur və zəhərlənmə riskinin artmasına səbəb olur. Bununla əlaqədar olaraq, Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) əhalini qida təhlükəsizliyi qaydalarına ciddi riayət etməyə çağırır. Xüsusilə ət və ət məhsulları, süd və süd məhsulları, balıq, yumurta, mayonezli salatlar və kremli şirniyyatlar isti hava şəraitində daha tez xarab olan məhsullar sırasındadır. Bu səbəbdən həmin məhsulların saxlanma temperaturuna və yararlılıq müddətinə xüsusi diqqət yetirmək lazımdır. Vətəndaşlara qida məhsullarının qablaşdırılmasına, istehsal və son istifadə tarixlərinə baxmaq tövsiyə olunur. Eyni zamanda, hazır və çiy məhsulların xüsusi ayrı qabda saxlanılması, qidaların uyğun temperatur rejimində qorunması və şəxsi gigiyena qaydalarına riayət edilməsi qida mənşəli xəstəliklərin qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır.  Xüsusilə açıq havada keçirilən tədbirlər, pikniklər və uzunmüddətli səfərlər zamanı tez xarab olan qidaların soyuq şəraitdə saxlanılması, günəş altında uzun müddət qalmasının qarşısının alınması xüsusilə vacibdir. Qida zəhərlənməsinin qarşısının alınması hər bir vətəndaşın diqqət və məsuliyyətindən asılıdır. Unutmayaq ki, təhlükəsiz qida sağlamlığın əsas şərtlərindən biridir. Daha ətraflı: