Qurban bayramı günlərində əhalinin sağlamlığının qorunması, təhlükəsiz ət və ət məhsulları ilə təmin olunması və ətraf mühitin çirklənməsinin qarşısının alınması məqsədilə qurbanlıq heyvanların satışı və kəsimi prosesinə nəzarət gücləndirilib. Bu barədə Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin şöbə müdiri, baş dövlət baytarlıq müfəttişi Qalib Əbdüləliyev məlumat verib. Bildirilib ki, əvvəlki illərdə olduğu kimi, bu il də qurbanlıq heyvanların satışı və kəsimi aidiyyəti dövlət qurumları ilə koordinasiyalı şəkildə əvvəlcədən müəyyən edilmiş ünvanlarda təşkil olunacaq. Satış və kəsim məntəqələrində vətəndaşlara yalnız baytarlıq nəzarətindən keçmiş heyvanlar təqdim ediləcək, kəsim isə xüsusi baytarlıq-sanitariya tələblərinə cavab verən məntəqələrdə həyata keçiriləcək. Vətəndaşların tələbatı nəzərə alınaraq bəzi regionlarda yerli icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən AQTA ilə razılaşdırılmış səyyar heyvan kəsimi çadırları da qurulacaq. AQTA vətəndaşları qurban kəsimini dini qaydalarla yanaşı, qanunvericiliyin tələblərinə uyğun həyata keçirməyə çağırır. Küçə, yol kənarı və digər ictimai yerlərdə heyvan kəsimi və satışı, eləcə də baytarlıq sənədi olmadan heyvan daşınması yolverilməz hesab olunur. Ətraflı linkdə:
27 may tarixində Qurban bayramı münasibətilə Cəbrayıl rayonunun Horovlu kəndində “Qurban Yarmarkası – Bərəkət Festivalı” keçiriləcək. Festival çərçivəsində Şərqi Zəngəzur və ətraf bölgələrdə fəaliyyət göstərən fermer və heyvandarlıq təsərrüfatları tərəfindən təqdim olunan qurbanlıqlar birbaşa satışa çıxarılacaq. Yarmarkada qonaqlar üçün - yerində kəsim xidməti, milli mətbəx nümunələri, canlı musiqi proqramı, həmçinin uşaqlar üçün əyləncə zonaları nəzərdə tutulur. Festival Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin dəstəyi ilə baytarlıq nəzarəti və sanitar-gigiyenik qaydalara tam riayət olunmaqla təşkil edilir. Məqsəd yerli fermerlərə dəstək olmaq, bölgədə kənd təsərrüfatı fəaliyyətini təşviq etmək və qurbanlıq heyvanların alışını daha rahat və təşkilatlanmış formada həyata keçirməkdir. Korporativ və sosial məqsədli qurban paylarının təşkili üçün platforma rolunu oynayacaq tədbir şirkət və qurumların birbaşa fermerlərlə işgüzar əlaqələrini təmin edəcək.
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin “Sağlam məktəbli” layihəsi çərçivəsində Sabirabad rayonunun Qalağayın kənd tam orta məktəbində Saatlı və Sabirabad rayonlarının məktəb direktorları üçün maarifləndirici tədbir keçirilib. Tədbirdə 86-dan çox məktəb direktoru iştirak edib. Agentliyin Mil-Muğan regional bölməsinin mütəxəssisləri tərəfindən iştirakçılara Agentliyin fəaliyyət istiqamətləri, qida təhlükəsizliyinin təmin olunması, eləcə də sağlam qidalanmanın əhəmiyyəti barədə ətraflı məlumat verilib. Sağlam qidalanma vərdişlərinin şagirdlərin fiziki və zehni inkişafında mühüm rol oynadığı vurğulanıb. Bildirilib ki, düzgün qidalanma uşaqların enerji balansına, diqqət və yaddaş qabiliyyətinə, həmçinin dərs prosesində fəallığına müsbət təsir göstərir. Daha sonra videoçarx nümayiş etdirilib, iştirakçıları maraqlandıran suallar cavablandırılıb. Eyni zamanda qida təhlükəsizliyi və sağlam qidalanma ilə bağlı maarifləndirici bukletlər təqdim olunub. Qida təhlükəsizliyi ilə bağlı hər hansı xoşagəlməz hallarla qarşılaşdıqda, Agentliyin “1003 – Çağrı Mərkəzi”nə müraciət edə biləcəkləri diqqətə çatdırılıb.
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi idmançılar və gənclər arasında sağlam və təhlükəsiz qidalanma vərdişlərinin formalaşdırılması, həmçinin idman qidaları və bioloji aktiv qida məhsullarından düzgün istifadənin təşviqi məqsədilə həyata keçirdiyi “Doğru seçim, yüksək nəticə!” kampaniyasını davam etdirir. Layihənin növbəti qonağı akrobatika gimnastikası üzrə beynəlxalq dərəcəli hakim, gimnastika məktəbinin akrobatika bölməsinin baş məşqçisi Aynur Yusufova olub. O, gənclərə müraciət edərək sosial şəbəkələrdə reklam olunan hər məhsula etibar etməməyə çağırıb. “Gənclərə tövsiyəm budur ki, sosial şəbəkələrdə qarşılarına çıxan hər məhsula inanıb almasınlar. İdman qidaları seçərkən diqqətli olsunlar. Dövlət qeydiyyatından keçməyən və nəzarətsiz şəkildə satışda olan idman qidaları və bioloji aktiv qida məhsulları sağlamlıq üçün ciddi risk yarada bilər”. Sitatın sonu. Daha ətraflı:
Cenevrə şəhərində keçirilən 79-cu Ümumdünya Səhiyyə Assambleyası çərçivəsində “Qidalanma çatışmazlıqlarının aradan qaldırılmasında tərəqqi və öhdəliklər: qidaların vitamin və minerallarla zənginləşdirilməsinin genişləndirilməsi” mövzusunda təşkil olunan beynəlxalq tədbirdə Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi həmsədr qismində iştirak edib. Tədbirin əsas məqsədi 2023-cü ilin may ayında qəbul edilmiş WHA76.19 qətnaməsi üzrə ilk rəsmi tərəqqi hesabatını təqdim etmək, həmçinin mikronutrient çatışmazlığı ilə mübarizə istiqamətində qlobal əməkdaşlığın gücləndirilməsinə töhfə verməkdir. Tədbirdə Agentliyin Qida təhlükəsizliyi şöbəsinin müdiri Validə Sadıxova məruzə ilə çıxış edib. Çıxış zamanı Azərbaycanın qidaların zənginləşdirilməsi sahəsində regionun lider ölkələrindən biri olduğu vurğulanıb. Bildirilib ki, bunun əsasını “Qida təhlükəsizliyi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda qida məhsullarının zənginləşdirilməsinə dair hüquqi mexanizmlərin təsbit edilməsi və bu istiqamətdə həyata keçirilən ardıcıl tədbirlər təşkil edir. Tədbirdə müxtəlif ölkələrin hökumət nümayəndələri, beynəlxalq təşkilatların ekspertləri və qidalanma sahəsində fəaliyyət göstərən tərəfdaş qurumların təmsilçiləri iştirak ediblər. Tədbir çərçivəsində qidaların zənginləşdirilməsi sahəsində beynəlxalq təcrübə, mövcud çağırışlar və gələcək əməkdaşlıq imkanları ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.
27-28 may tarixlərində qeyd olunacaq Qurban bayramı günlərində qurbanlıq heyvanların kəsimi və satışına artan tələbat nəzərə alınaraq, Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi aidiyyəti dövlət qurumları ilə birgə əhalinin təhlükəsiz ət və ət məhsulları ilə təmin olunması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlərin miqyasını genişləndirib. Qurban bayramı günlərində əvvəlki illərdə olduğu kimi qurbanlıq heyvanların satışı və kəsimi xidmətləri müvafiq dövlət qurumları ilə koordinasiyalı şəkildə əvvəlcədən müəyyən edilmiş ünvanlarda təşkil olunacaq. Satış və kəsim məntəqələrində yalnız baytarlıq nəzarətindən keçmiş heyvanlar vətəndaşlara təqdim ediləcək, heyvanların kəsimi isə baytarlıq-sanitariya tələblərinə cavab verən məntəqələrdə həyata keçiriləcək. Eyni zamanda vətəndaşların tələbatı nəzərə alınaraq bəzi regionlarda AQTA ilə razılaşdırılmaqla yerli icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən səyyar heyvan kəsimi çadırları quraşdırılacaq. Həmin məntəqələrdə qurbanlıq heyvanların satışı və kəsimi baytarlıq nəzarəti altında təşkil ediləcək. AQTA vətəndaşları və bu sahədə fəaliyyət göstərən şəxsləri qurban kəsimini dini ayinlərlə yanaşı, qüvvədə olan qanunvericiliyin tələblərinə uyğun şəkildə həyata keçirməyə çağırır. Baytarlıq-sanitariya və sanitariya-gigiyena normalarına cavab verməyən yerlərdə, o cümlədən küçə, yol kənarı, məhəllə və digər ictimai ərazilərdə heyvan kəsimi və satışının aparılması, həmçinin baytarlıq şəhadətnaməsi və ya arayışı olmadan iri və xırdabuynuzlu heyvanların daşınması yolverilməzdir. Bayram günlərində vətəndaşlardan sağlamlığı şübhə doğuran heyvanların satışı və ya antisanitar şəraitdə heyvan kəsimi halları ilə rastlaşdıqları təqdirdə hüquq-mühafizə orqanlarına, yerli icra hakimiyyətlərinə və AQTA-nın “1003 – Çağrı Mərkəzi”nə məlumat vermələri xahiş olunur.
Beynəlxalq tədbirlər zamanı qida təhlükəsizliyinə sistemli nəzarət iştirakçıların sağlamlığının qorunması və etibarlı mühitin formalaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. “AQTA hara baxır?” layihəsinin yeni buraxılışında beynəlxalq tədbirlər zamanı qida təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində həyata keçirilən nəzarət tədbirlərindən bəhs olunur. Materialda WUF13 tədbiri zamanı AQTA əməkdaşlarının iş prosesi nümayiş etdirilir. Tədbirin keçirildiyi əsas məkan olan Bakı Olimpiya Stadionu ərazisində aparılan monitorinqlər, qida məhsullarının yoxlanılması və nümunələrin götürülməsi mərhələləri əks olunur. Eyni zamanda AQTİ-nin səyyar laboratoriyalarında aparılan çevik və dəqiq analiz prosesi də izləyicilərə təqdim edilir. Daha ətraflı:
21 May dünyada çayın həm mədəni, həm də gündəlik həyatımızdakı rolunu xatırladan xüsusi gündür. Çay bu gün milyonlarla insanın gündəlik vərdişinə çevrilmiş ən çox istehlak olunan içkilərdən biridir. Antioksidantlarla zəngin olan qara və yaşıl çay ürək-damar sistemini dəstəkləyə, maddələr mübadiləsinə və diqqətin artmasına müsbət təsir göstərə bilər. Çayın tərkibindəki kofein zehni fəaliyyəti canlandırır, yorğunluğu azaltmağa kömək edir. Daha faydalı istifadə üçün çayın yeməkdən dərhal sonra deyil, müəyyən fasilə ilə içilməsi tövsiyə olunur. Eyni zamanda, istehlak etdiyimiz çayın keyfiyyətli və təhlükəsiz olması da vacibdir. Bu istiqamətdə mütəmadi nəzarət və laborator yoxlamalar vasitəsilə məhsulların standartlara uyğunluğu təmin olunur Keyfiyyətli və düzgün istifadə olunan çay sağlam həyat tərzinin bir hissəsidir.
AQTA-nın Quba-Xaçmaz regional bölməsinin əməkdaşları tərəfindən Milli Monitorinq Planına əsasən Quba rayonunun Barlı, Xaçmaz rayonunun Dədəli və Nərəcan kəndlərində yerləşən 76 meyvə bağında (gilas, şaftalı, nektarin, alma) fitosanitar monitorinqlər aparılıb. Monitorinqlər zamanı fitosanitar müfəttişlər tərəfindən bağlara baxış keçirilib, sirayətlənmə əlamətləri olan meyvə ağaclarından nümunələr götürülərək xəstəlik və zərərvericilərin təyinatı məqsədilə AQTİ-nin müvafiq laboratoriyalarına təqdim edilib. Müayinələr nəticəsində karantin tətbiq edilən zərərli orqanizm müəyyən olunmayıb. Eyni zamanda əməkdaşlar tərəfindən təsərrüfatlarda bitki mühafizə vasitələrinin istifadəsi, saxlanması, daşınması zamanı qanunvericiliyin tələblərinə və təhlükəsizlik qaydalarına əməl olunması barədə sahibkarlarla maarifləndirici söhbətlər aparılıb.
Heyvan mənşəli məhsullar gündəlik qida rasionunda mühüm yer tutur. Ət, süd və digər heyvan mənşəli məhsulların keyfiyyəti isə birbaşa heyvanların sağlamlığı və saxlanılma şəraiti ilə bağlıdır. Heyvanların rifahının qorunması yalnız məhsuldarlığın artırılması deyil, həm də təhlükəsiz qida təminatı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Heyvan rifahı dedikdə, onların kifayət qədər yem və su ilə təmin olunması, təhlükəsiz və rahat şəraitdə saxlanılması, xəstəlik və stresdən qorunması, eləcə də təbii davranışlarını sərbəst nümayiş etdirə bilməsi nəzərdə tutulur. Sağlam və gümrah heyvanlardan əldə olunan məhsullar daha keyfiyyətli olur və insan sağlamlığı üçün risk yaratmır. Həddindən artıq isti və ya soyuq hava, yüksək səs-küy, hərəkətsizlik, sıx saxlanılma, keyfiyyətsiz yemləmə və kobud rəftar heyvanlarda ciddi stres yaradır. Stres nəticəsində heyvanların immun sistemi zəifləyir, məhsuldarlıq azalır və süd, ət kimi məhsulların keyfiyyətində mənfi dəyişikliklər baş verir. Bundan əlavə, stres heyvanların çoxalma qabiliyyətinə də mənfi təsir göstərir. Heyvanların sıx saxlanılması ciddi problemlər yaradır. Belə şəraitdə yem və su uğrunda rəqabət artır, xəstəliklərin yayılma riski yüksəlir. Nəticədə antibiotiklərdən həddindən artıq istifadə edilir ki, bu da bakteriyalarda antibiotiklərə davamlılığın yaranmasına və məhsullarda antibiotik qalıqlarının toplanmasına səbəb olur. Heyvan rifahı ətin keyfiyyətinə də birbaşa təsir edir. Kəsimdən əvvəl stresə məruz qalan heyvanlarda əzələ toxumasında biokimyəvi proseslər pozulur və nəticədə ətin keyfiyyəti aşağı düşür. Bu səbəbdən heyvanların daşınması və kəsimi zamanı humanist davranmaq, kəsimdən əvvəl isə dincəlmələrini təmin etmək vacib hesab edilir. Təhlükəsiz və keyfiyyətli heyvan mənşəli məhsulların əldə olunması üçün təsərrüfatlarda heyvan rifahı prinsiplərinə ciddi əməl edilməlidir. Heyvanların düzgün bəslənməsi, rahat şəraitdə saxlanılması və stresdən qorunması sağlam məhsul istehsalının əsas şərtlərindəndir. Sağlam heyvan sağlam və təhlükəsiz qidanın təminatıdır.
Multimedia
AQTA “Doğru seçim, yüksək nəticə” adlı maarifləndirici layihəyə start verib
İdman qidaları və BAQM qəbulunda ən çox edilən səhvlər hansıdır? - Sual-Cavab
Sual-Cavab: Quzuların erkən kəsimi hansı risklər yaradır?
Giriş