Azərbaycanın sədrliyi ilə Gəncə şəhərində dabaq və xırdabuynuzlu heyvanların taunu üzrə Qərbi Avrasiya Regional Məsləhət Qrupunun (RMQ) növbəti iclası keçirilib. Tədbirdə Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA), Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının (ÜHST), Qazaxıstan, Özbəkistan, Gürcüstan və Qırğızıstanın müvafiq qurumlarının, həmçinin İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı Katibliyinin nümayəndələri iştirak ediblər. Eyni zamanda, Türkiyə, Rusiya, İran və digər ölkələrdən olan ekspertlər iclasa onlayn formatda qoşulublar.  AQTA sədrinin müavini Balarəhim Quliyev çıxışında ölkəmizdə heyvan sağlamlığının qorunması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər barədə məlumat verib. O qeyd edib ki, Azərbaycan 2024-cü ildə ÜHST tərəfindən xırdabuynuzlu heyvanların taunu və yüksək patogen quş qripindən azad ölkə statusu əldə edib. Eyni zamanda, əvvəlki illərdə qazanılmış atların Afrika xəstəliyi və donuzların Afrika taunu xəstəliklərindən azad statusu da qorunub saxlanılır. Çıxış zamanı region üçün ciddi epizootoloji risk yaradan dabaq xəstəliyi ilə mübarizə sahəsində görülən işlərə toxunulub. Bildirilib ki, Azərbaycanın Dabaq Xəstəliyi üzrə Ölkə Nəzarət Proqramı qəbul edilib və ölkə Mərhələli Nəzarət Proqramı (PCP-FMD) çərçivəsində 3-cü səviyyəyə yüksəlib.  Balarəhim Quliyev Azərbaycanın 2027-ci ilədək Dabaq üzrə Regional Məsləhət Qrupuna sədrlik edəcəyini bildirərək, üzv ölkələr arasında əməkdaşlığın və təcrübə mübadiləsinin daha da genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, həmçinin Azərbaycanın Dabaq Xəstəliklərinə Nəzarət üzrə Avropa Komissiyasına (EuFMD) üzvlüyü çərçivəsində transsərhəd heyvan xəstəliklərinə qarşı hazırlıq və nəzarət tədbirlərinin gücləndirilməsi istiqamətində birgə fəaliyyətin əhəmiyyətini diqqətə çatdırıb. İclasda regionda dabaq, xırdabuynuzlu heyvanların taunu və digər transsərhəd heyvan xəstəlikləri üzrə mövcud epizootoloji vəziyyət müzakirə olunub. Həmçinin bu xəstəliklərə qarşı profilaktika və nəzarət tədbirlərinin gücləndirilməsi, regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi və epizootoloji sabitliyin qorunması istiqamətində prioritet fəaliyyət istiqamətləri nəzərdən keçirilib.

Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) təşkilatçılığı, Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının (WOAH) və BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) dəstəyi ilə Gəncə şəhərində dabaq və digər transsərhəd heyvan xəstəliklərinə dair simulyasiya təlimi keçirilib. Təlimin məqsədi heyvan xəstəliklərinin erkən aşkarlanması, operativ reaksiya tədbirlərinin təşkili, səyyar laborator diaqnostikanın tətbiqi və mütəxəssislərin praktiki bacarıqlarının artırılmasıdır. Göygöl rayonunun Yeni Qızılca kəndində yerləşən heyvandarlıq təsərrüfatında keçirilən praktik məşq zamanı xəstəliyə şübhəli halların araşdırılması, epizootoloji qiymətləndirmə, laborator müayinələr, xəstə heyvanların təcridi, zərərsizləşdirilməsi və dezinfeksiya tədbirləri praktiki şəkildə icra edilib.  Təlimdə FAO ekspertləri, Respublika üzrə Epizootiya Əleyhinə Fövqəladə Komissiyada təmsil olunan aidiyyəti dövlət qurumlarının nümayəndələri, eləcə də Qazaxıstan, Qırğızıstan, Gürcüstan və Özbəkistandan gələn mütəxəssislər iştirak ediblər.  Bu cür simulyasiya təlimləri ölkədə xüsusi təhlükəli heyvan xəstəliklərinə hazırlığın gücləndirilməsi, beynəlxalq tələblərə uyğun nəzarət sisteminin təkmilləşdirilməsi və gələcəkdə Azərbaycanın dabaq xəstəliyindən azad zona statusu əldə etməsinə töhfə verir.

Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi tərəfindən Sabirabad şəhəri, 20 Yanvar küçəsində fəaliyyət göstərən, Eyyubov Emil Eyyub oğluna məxsus ictimai iaşə obyektində aparılan yoxlama zamanı qida təhlükəsizliyi sahəsində normativ tələblərin pozulduğu müəyyən edilib. Belə ki, temperaturun monitorinqi və qeydiyyatının aparılmadığı, istehsalat sahələrinin quruluşu və təchizatına əməl edilmədiyi, qida ilə təmasda olan səthlərin yuyulabilən və korroziyaya davamlı materialdan hazırlanmadığı, işçi heyətin xüsusi geyimlə təmin edilmədiyi, qida komponenti kimi istifadə olunan suyun filtrdən keçirilmədiyi, müvafiq təmizlik işlərinin görülmədiyi və digər nöqsanlar aşkarlanıb. Obyektin fəaliyyəti nöqsanlar aradan qaldırılanadək məhdudlaşdırılıb, rəhbəri inzibati məsuliyyətə cəlb edilib.

Ukraynanın istehsalçı şirkəti "Meat Master" MMC-yə məxsus dondurulmuş mal əti məhsulunda aşkarlanmış uyğunsuzluqla əlaqədar Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) tərəfindən idxalla bağlı qoyulan müvəqqəti məhdudiyyət aradan qaldırılıb. Belə ki, AQTA-nın bildirişi əsasında, Ukraynanın Qida Təhlükəsizliyi və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidməti tərəfindən istehsalçı müəssisədə baytarlıq nəzarəti tədbirləri və laborator müayinələr aparılıb. Görülmüş müvafiq sağlamlaşdırma tədbirləri və epizootoloji monitorinqlərlə bağlı Agentliyə ətraflı məlumat verilib. Ukrayna tərəfindən baytarlıq norma və qaydalarına, həmçinin qarşılıqlı idxal-ixrac əməliyyatları ilə bağlı müvafiq tələblərə əməl olunacağına dair zəmanətin verilməsi nəzərə alınaraq sözügedən istehsalçının respublikamıza məhsul idxalına qoyulmuş müvəqqəti məhdudiyyət aradan qaldırılıb. AQTA-nın qərarı ilə bağlı Ukraynanın səlahiyyətli qurumuna müvafiq məlumat verilib.

“Fructus Aqropark” MMC tərəfindən pambıq toxumlarının idxalı məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinə (AQTA) idxal karantin icazəsinin alınması üçün müraciət edilib. Müraciətə qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq icraata götürülüb, idxal karantin icazəsi rəsmiləşdirilib və məhsuldan götürülmüş nümunələr karantin ekspertizası məqsədilə laborator müayinələrə cəlb olunub. Müayinələrin nəticələrinə əsasən, məhsul partiyasında qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olmayan göstəricilər müəyyən edilib. Aşkarlanmış uyğunsuzluqla əlaqədar fitosanitar nəzarətində olan və karantin obyekti hesab edilən bitki və bitkiçilik məhsullarının geri qaytarılması, zərərsizləşdirilməsi və ya məhv edilməsi ilə bağlı qərar qəbul olunub. Qərara əsasən, sözügedən məhsul partiyası Salyan rayonunun Yenikənd kəndində ayrılmış xüsusi sahədə zərərsizləşdirilərək məhv edilib.

Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) sədri Qoşqar Təhməzli “Xəzər TV” və “Trend” Beynəlxalq İnformasiya Agentliyinə müsahibə verib. Ətraflı:

23–26 iyun tarixlərində Tbilisi şəhərində Bitki Karantini və Mühafizəsi üzrə Avropa və Aralıq Dənizi Təşkilatının (EPPO) Fitosanitar Qaydalar üzrə İşçi Qrupunun 64-cü iclası keçirilib.  İclasda Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Bitki sağlamlığı və bioloji təhlükəsizlik şöbəsinin müdiri, Respublikanın baş dövlət fitosanitar müfəttişi Elmar Allahverdiyev iştirak edib. Tədbirdə bitki sağlamlığının qorunması, karantin tətbiq edilən zərərli orqanizmlərin siyahılarının yenilənməsi, beynəlxalq fitosanitar standartların təkmilləşdirilməsi, diaqnostik standartların təsdiqi, həmçinin, karantin zərərli orqanizmlərin siyahılara daxil edliməsi və ya çıxarılması, yeni standartlarla bağlı məsələlər müzakirə olunub.   Bundan əlavə, EPPO-nun informasiya və kommunikasiya sahəsində həyata keçirdiyi fəaliyyətlər də nəzərdən keçirilib.

Amerika ağ kəpənəyinin vaxtında aşkar olunması, yayılma arealının müəyyənləşdirilməsi və ərazilərin fitosanitar vəziyyətinin qiymətləndirilməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) əməkdaşları Bakı, Abşeron-Xızı, Lənkəran-Astara və Şəki-Zaqatala regional bölmələrinin əhatə etdiyi ərazilərdə fitosanitar monitorinqlər aparıb. Monitorinqlər zamanı zərərvericinin yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə mexaniki mübarizə və məhvetmə tədbirləri görülüb. Eyni zamanda, ərazilərdə yaşayan sakinlər arasında maarifləndirmə işləri aparılıb. Vətəndaşlara Amerika ağ kəpənəyinin bitkilərə vurduğu zərər, yayılma xüsusiyyətləri, aşkarlanma əlamətləri və ona qarşı mübarizə üsulları barədə geniş məlumat verilib.

Qəhvəyi mərmər bağacığının ölkə ərazisində yayılmasının qarşısının alınması məqsədilə kompleks tədbirlər davam etdirilir. Yaz və yay aylarında zərərvericinin aktivliyinin artması nəzərə alınaraq, növbəti tədbirlərin və fəaliyyət istiqamətlərinin müzakirəsi məqsədilə Zaqatala rayonunda Regional Əlaqələndirmə Mərkəzinin iclası keçirilib. İclasda Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin Bitki sağlamlığı və bioloji təhlükəsizlik şöbəsinin müdiri Elmar Allahverdiyev, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Aqrar Xidmətlər Agentliyinin sədr müavini Cəfər Məhərrəmov, Aqrar Xidmətlər Agentliyinin Bitki mühafizəsi və fumiqasiya (zərərsizləşdirmə) Mərkəzinin rəisi Ceyhun İbrahimov, həmçinin aidiyyəti qurumların və yerli icra hakimiyyəti orqanlarının nümayəndələri iştirak ediblər. Tədbirdə qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı mübarizə istiqamətində görülmüş işlər və qarşıda duran vəzifələr barədə ətraflı məlumat verilib. Görüş zamanı qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı mübarizə tədbirlərinin intensivləşdirilməsi, zərərvericinin mövcud olduğu və ya potensial təhlükə gözlənilən ərazilərdə maarifləndirmə işlərinin gücləndirilməsi, Gürcüstan Respublikasından ölkəmizə miqrasiya riskləri nəzərə alınmaqla sərhədyanı kəndlərdə davamlı monitorinqlərin təşkili və bufer zonalarının yaradılması, sərhəd zastavalarında müntəzəm müşahidələrin aparılması, həmçinin görülmüş işlərə dair hesabatlılığın təmin edilməsi ilə bağlı məsələlər müzakirə olunub və ümumi razılıq əldə edilib. İclasın sonunda qəhvəyi mərmər bağacığına qarşı həyata keçirilən tədbirlərin daha da gücləndirilməsi ilə bağlı təkliflər səsləndirilib və aidiyyəti qurumlar arasında qarşılıqlı fəaliyyətin davam etdirilməsinin vacibliyi vurğulanıb.

İsti yay günlərində həm orqanizmin su balansını qorumağa kömək edən, həm də sərinləşdirici təsir göstərən qarpız və yemişə tələbat əhəmiyyətli dərəcədə artır. Vitamin və minerallarla zəngin olan bu meyvələri alarkən bir sıra vacib məqamlara diqqət yetirmək lazımdır. İlk növbədə, məhsulun xarici görünüşü qiymətləndirilməlidir. İstehlakçılar qarpız və yemiş alarkən onun rənginə, bərkliyinə, ölçüsünə, saplağına fikir verməlidirlər. Üzərində müşahidə olunan sarı ləkələr məhsulun torpaqla təmas etdiyi yerlərdir.  Qabığının hamar, səthinin parlaq olması qarpızın təzə və yetişmiş olduğuna işarə edir. Əksinə, mat və solğun görünüş köhnəliyin əlaməti hesab olunur. Saplağının yaşıl rəng olması qarpızın hələ tam yetişmədiyinin, qurumuş olması isə yetişmiş olduğunun göstəricisidir. Qarpız və yemişin üzərində çürük və çatlar olmamalıdır. Bundan başqa, qarpız və yemiş torpaqla təmasda yetişdiyindən onların səthinin müxtəlif mikroorqanizmlərlə çirklənmə ehtimalı var. Qida mənşəli risklərin qarşısını almaq üçün qarpız və yemiş kəsilməzdən əvvəl axar su altında yaxşıca yuyulmalı, təmiz və quru bıçaqla doğranmalıdır.  Ümumiyyətlə, qarpız və yemişin kəsilən gün istehlak olunması məsləhətdir. Bütöv qarpızı 10-15°C, xırda hissələrə doğranılmış qarpızı isə ağzı kip qapaqlı qablarda +5°C temperaturda saxlanılması məsləhət görülür.